Aeonium

Hoe herken je een aeonium?

Groeivorm

Vertakt struikje tot 80 cm hoog en 60 cm breed, met dikke, kale stengels vol littekens van oude bladeren.

Blad

Lepelvormig, vlezig en glanzend, 5–8 cm, in platte rozetten van 10–20 cm aan de toppen van de takken. Groen of, bij ‘Zwartkop’, donkerpurper.

Bloem

Bloeit binnen zelden. Oudere planten vormen soms een piramidevormige pluim van kleine gele bloempjes; de rozet die bloeit, sterft daarna af.

Zomerrust

In warm, droog zomerweer sluiten de rozetten zich en vallen oudere bladeren af. Dat is normaal.

Wortels

Fijn en ondiep; aan de stengels vormen zich soms luchtwortels.

Planten: september–oktober · Snoeien: september

Waarom in je tuin?

• Sierlijke rozetten op stengeltjes, als een boompje in miniatuur.
• ‘Zwartkop’ geeft een uniek, bijna zwart accent tussen groene planten.
• Weinig werk: hij verdraagt droogte en wil maar weinig water.
• Mooi op een zonnige vensterbank en in de zomer in een pot op het terras.
• Kinderlijk eenvoudig te stekken: een afgesneden rozet wortelt makkelijk.
• Blijft het hele jaar decoratief, ook in de winter, wanneer hij groeit.

Waar staat een aeonium graag?

• Een zonnige tot heel lichte plek: een zuid- of westraam binnen, een zonnig terras in de zomer. Met te weinig licht worden de stengels lang en slap.
• Cactus- of vetplantengrond, gemengd met wat grof zand of perliet voor een goede afwatering.
• Droog tot licht vochtig: geef water als de grond bijna droog is, in de zomer minder.
• Van mei tot oktober mag hij buiten, beschut tegen hevige regen; haal hem binnen voor de temperatuur onder 3 °C zakt.
• In de winter is een lichte, koele kamer bij 10–15 °C ideaal.

Licht

Zonnig

Potgrond

Cactusgrond

Zuurtegraad

Neutraal

Water geven

Weinig

Grootte

0,8 m hoog, 0,6 m breed

Temperatuur

Minimum 3 °C

Mooi samen met

• Echeveria: Lage, blauwgrijze rozetten in dezelfde schaal of op dezelfde vensterbank.
• Aloë: Dezelfde behoefte aan zon en weinig water.
• Agave: Stevige, puntige rozetten als contrast met de ronde aeoniumrozetten.
• Jadeplant: Een andere struikvormige vetplant met dezelfde verzorging.

Hoe en wanneer plant je een aeonium?

Planten in september–oktober.

1. Verpot in september–oktober, bij het begin van het groeiseizoen, om de twee à drie jaar.
2. Kies een pot met een drainagegat, net iets groter dan de wortelkluit; terracotta is ideaal.
3. Vul met cactusgrond gemengd met een derde grof zand of perliet.
4. Zet de plant even diep als voordien en druk de grond licht aan.
5. Geef pas na een paar dagen een eerste keer water.
6. Zet zware, vertakte planten in een stevige, brede pot, zodat ze niet omvallen.

Verzorgen

Water

Van september tot mei water geven als de grond bijna droog is. In de zomerrust veel minder: net genoeg om de rozetten niet te laten verschrompelen.

Bemesten

In de groeitijd, in de herfst en het voorjaar, eens per maand een lage dosis vloeibare mest voor vetplanten.

Licht

Draai de pot af en toe, zodat de rozetten niet allemaal naar het raam groeien.

Buiten zetten

Laat hem in mei geleidelijk wennen aan de zon buiten, anders verbranden de bladeren.

Verpotten

Om de twee à drie jaar in september–oktober, in verse, luchtige grond.

Tip: Geef in de zomer weinig water: dan rust hij en sluiten de rozetten zich. Zet hem van mei tot oktober buiten op een zonnige plek, maar haal hem binnen voor het vriest.

Wanneer snoei je een aeonium?

Snoeimaanden: september.

Wanneer: In september, bij het begin van de groei. Snoeien is niet nodig, maar houdt de plant compact en levert stekken op.

Hoe:

• Snij lange, kale stengels in tot een paar centimeter boven een bladlitteken; daar lopen nieuwe rozetten uit.
• Gebruik de afgesneden rozetten met een stuk stengel als stek.
• Snij een uitgebloeide rozet weg; hij sterft na de bloei toch af.
• Haal droge, oude bladeren onder de rozetten weg.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Stekken

Snij in september of in het voorjaar een rozet met 5–10 cm stengel af. Laat de wonde enkele dagen drogen, zet de stek in droge cactusgrond en geef pas na een week wat water. Na een paar weken is hij geworteld.

Zaad

Mogelijk, maar zelden gebruikt: zaad komt alleen van bloeiende planten, en zaailingen van rassen lijken niet altijd op de moederplant.

Hoe komt een aeonium de winter door?

• Houd hem binnen op een lichte plek: minimum 3 °C, ideaal 10–15 °C.
• In de winter groeit hij: geef water als de grond bijna droog is en zet hem zo licht mogelijk.
• In een warme, donkere kamer strekken de stengels zich; een koelere, lichte plek houdt hem compact.
• Laat hem niet buiten staan als vorst dreigt: al bij lichte vorst bevriezen de rozetten.

Ziektes en plagen

• Lange, slappe stengels: Te weinig licht. Zet hem lichter en snoei de stengels in september terug.
• Rot: Een zwarte, zachte stengelvoet of rozetten door te veel water of koude, natte grond. Snij gezonde rozetten af en stek ze opnieuw.
• Wolluis: Witte, wollige pluisjes tussen de bladeren. Verwijder ze met een wattenstaafje gedrenkt in spiritus.
• Gesloten rozetten: In de zomer sluiten de rozetten en vallen er bladeren af: dat is de normale zomerrust. Geef minder water en wacht op de herfst.
• Verbrand blad: Bruine vlekken na een plotse overgang naar de volle zon. Laat hem in het voorjaar geleidelijk wennen.

Het jaar rond

• Januari: Groeitijd. Licht en koel zetten, water als de grond bijna droog is.
• Maart: Groei. Bemesten met een lage dosis.
• Mei: Geleidelijk buiten zetten op een zonnige plek.
• Juni: Begin van de zomerrust: minder water geven.
• Juli: Zomerrust. De rozetten sluiten zich; heel weinig water.
• Augustus: Zomerrust. Beschermen tegen hevige regen.
• September: Snoeien, stekken en verpotten. Weer meer water geven.
• Oktober: Binnen zetten voor het koud wordt. Verpotten. Bemesten.
• November: Groeitijd. Zo licht mogelijk zetten.
• December: Groeitijd. Koel en licht, matig water.

Wist je dat?

• Elke rozet bloeit maar één keer en sterft daarna af; de andere rozetten van de plant groeien gewoon verder.
• ‘Zwartkop’ kleurt alleen in volle zon bijna zwart; in de schaduw wordt hij groener.
• De naam Aeonium komt van het Griekse aionios, ‘eeuwig’, naar de taaie, langlevende planten.