Rotsroos

Hoe herken je een rotsroos?

Groeivorm

Rechtopgaande, wat open struik van 1–1,5 m hoog en 1–1,2 m breed.

Blad

Smal lancetvormig, 4–10 cm, bovenaan donkergroen en kleverig glanzend, onderaan grijzig; groenblijvend.

Bloem

Enkel, tot 10 cm breed, met vijf gekreukte witte kroonbladen, vaak met een donkere vlek aan de voet; in juni–juli.

Geur

Blad en jonge twijgen geven een warme, balsemachtige geur af, vooral bij warm weer.

Vrucht

Een harde, bolle doosvrucht met veel kleine zaadjes.

Bloei: juni–juli · Planten: april–mei · Snoeien: juli–augustus

Waarom in je tuin?

• Spectaculaire, papierachtige bloemen in de vroege zomer, elke dag opnieuw.
• Groenblijvend en aromatisch: op warme dagen ruik je de balsemachtige hars.
• Verdraagt droogte en arme grond: ideaal voor een grindtuin of een zonnige helling.
• Bijen bezoeken de open bloemen voor het stuifmeel.
• Weinig werk: geen mest, nauwelijks water en bijna geen snoei.

Waar staat een rotsroos graag?

• Volle zon en zo warm mogelijk: een zuidhelling of de voet van een zuidmuur is ideaal.
• Arme, zeer goed doorlatende grond: zand of lichte leem, zuur tot neutraal.
• Droog: natte grond in de winter is zijn grootste vijand.
• Beschut tegen koude winterwind; reken op 1–1,2 m ruimte.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand of leem

Zuurtegraad

Zuur of neutraal

Vocht

Droog

Grootte

1,5 m hoog, 1,2 m breed

Winterhard

Matig winterhard (tot -10 °C): bescherm hem in strenge winters

Mooi samen met

• Lavendel: Dezelfde droge, zonnige plek en een mooie paarse bloei in de zomer.
• Rozemarijn: Nog een groenblijvende, geurende struik uit het Middellandse Zeegebied.
• Echte salie: Grijs blad en blauwpaarse bloemen naast de witte rotsroos.
• Brandkruid: Gele bloemkransen en grijs blad voor een mediterrane border.
• Vedergras: Fijne, wuivende halmen in een grindtuin.

Hoe en wanneer plant je een rotsroos?

Planten in april–mei.

1. Plant in april–mei, zodat hij voor de winter goed kan wortelen; plant niet in de herfst.
2. Kies een jonge plant in pot: rotsrozen verdragen verplanten slecht.
3. Graaf een plantgat en meng zware grond met grof zand of grind; plant op een lichte verhoging als de grond nat kan staan.
4. Zet de plant even diep als in de pot, niet dieper, en druk de grond aan.
5. Houd 1–1,2 m afstand tot andere planten, zodat hij volop zon krijgt.
6. Geef bij het planten water en de eerste weken bij droogte; mulch met grind in plaats van compost.

Verzorgen

Water

Na het eerste jaar enkel nog bij extreme droogte. Te veel water maakt hem slap en kortlevend.

Bemesten

Niet nodig: in rijke grond groeit hij te snel en valt hij open.

Mulchen

Gebruik grind of steenslag: dat houdt de voet droog en weerkaatst warmte.

Uitgebloeide bloemen

De kroonbladen vallen vanzelf af; de zaaddozen knip je na de bloei mee terug.

Pot

Groeit goed in een grote pot met een mengsel van potgrond en grof zand; zet die in de winter droog en beschut.

Tip: Knip na de bloei enkel de uitgebloeide toppen terug en nooit in het oude hout. Neem elke zomer een paar stekken, dan heb je altijd een jonge reserveplant.

Wanneer snoei je een rotsroos?

Snoeimaanden: juli–augustus.

Wanneer: Na de bloei, eind juli tot in augustus, en dan enkel licht.

Hoe:

• Knip de uitgebloeide toppen en de zaaddozen terug tot net boven het blad.
• Knip nooit in oud, kaal hout: daar loopt hij niet meer uit.
• Dode takken kun je op elk moment wegknippen.
• Een oude, kale struik verjong je niet: vervang hem door een jonge plant of een stek.

Let op: Snoei nooit hard of in het kale hout: rotsrozen lopen daar niet meer uit en sterven vaak af.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Halfrijpe stekken

In juli–augustus: stekken van 8–10 cm van niet-bloeiende scheuten in een zanderig stekmengsel, onder plastic op een lichte plek. Laat ze vorstvrij overwinteren.

Zaaien

In het voorjaar op een warme plek. Zaailingen lijken niet altijd op de moeder, want rotsrozen kruisen makkelijk met elkaar.

Hoe komt een rotsroos de winter door?

Winterhard tot −10 °C: beschermen in strenge winters.

• Matig winterhard, tot ongeveer −10 °C: in een strenge Belgische winter kan hij bevriezen.
• Droge grond helpt veel: in natte grond is hij veel gevoeliger voor vorst.
• Leg bij strenge vorst winterdoek over de plant en haal het weg zodra het zachter wordt.
• Neem in de zomer een paar stekken als reserve en laat ze vorstvrij overwinteren.

Ziektes en plagen

• Wortelrot: De plant verwelkt en sterft in korte tijd af in natte grond. Plant op een verhoging met veel grind.
• Vorstschade: Bruine bladeren en dode takken na een strenge winter. Wacht tot mei en knip dan enkel het dode hout weg.
• Kale, uitgezakte struik: Rotsrozen zijn van nature vrij kortlevend en worden met de jaren kaal. Vervang hem tijdig door een stek.
• Weinig bloei: Te weinig zon of te rijke grond. Geef geen mest en houd buurplanten weg die schaduw geven.

Het jaar rond

• Januari: Rust. Winterdoek over de plant bij strenge vorst.
• Maart: Winterdoek weg als het zachter wordt. Grind bijvullen rond de voet.
• April: Planten. Kijken of er vorstschade is.
• Mei: Planten. Dood hout wegknippen.
• Juni: Bloei: elke dag nieuwe witte bloemen.
• Juli: Bloei. Daarna de uitgebloeide toppen licht terugknippen. Stekken nemen.
• Augustus: Licht snoeien en zaaddozen wegknippen. Stekken nemen.
• Oktober: Stekken vorstvrij zetten. Potten droog en beschut zetten.
• December: Rust. Weinig of geen water aan planten in pot.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• De kleverige hars van het blad heet labdanum en wordt al eeuwenlang gebruikt in de parfumerie.
• Elke bloem leeft maar één dag: ’s ochtends gaat ze open en tegen de avond vallen de kroonbladen al af.
• In het wild is hij een pionier na bosbranden: de hitte helpt de harde zaden kiemen.