Crocosmia paniculata

In andere talen: Aunt Eliza (English)

Crocosmia paniculata is de grootste montbretia, uit de vochtige graslanden en beekoevers van Zuid-Afrika, van Mpumalanga tot KwaZulu-Natal. Uit kettingen knollen groeien brede, sterk geplooide bladeren tot meer dan een meter hoog. In de nazomer verschijnen sterk vertakte, zigzaggende bloemstengels met smalle, oranje tot oranjerode buisbloemen. Ze is een van de ouders van de beroemde rode ‘Lucifer’, en net als die kruising een forse, sterke plant voor achteraan in een zonnige border.

Bijgewerkt op 9 oktober 2026

Licht
Zon of halfschaduw
liefst wat zon
Vocht
Normaal
geen natte voeten
Grond
Zand, leem of klei
elke zuurtegraad
Winterhard
tot -15 °C
jonge planten beschermen
Grootte
1,2 m
hoog, 0,4 m breed
Bloei
juli–september

Feiten op een rij
Snoeimaanden	maart
Hoogte	1,2 m
Inheems in België	Nee, aangeplant
Goed voor bijen, vlinders en vogels	Ja, voor bijen
Giftig voor mens en huisdier	Niet als giftig bekend
Bloei	juli–september

Herkennen

Hoe herken je een Crocosmia paniculata?

Groeivorm: Forse pol van geplooide, zwaardvormige bladeren, 1–1,2 m hoog en 40 cm breed.
Blad: Breed, sterk overlangs geplooid, lichtgroen.
Bloem: Smalle, gebogen buisbloemen van 4–6 cm, oranje tot oranjerood, op zigzaggende, vertakte stengels.
Bloeitijd: Van juli tot september.
Knol: Knollen in kettingen; elk jaar komt er een nieuwe bovenop de oude.

Bloei: juli–september · Planten: maart–mei · Snoeien: maart

In je tuin

Waarom in je tuin?

De grootste crocosmia: een forse, architecturale plant voor achteraan in de border.
Brede, geplooide bladeren die op zich al decoratief zijn.
Oranje bloemen van juli tot september, rijk aan nectar voor bijen en hommels.
Een ouder van de bekende ‘Lucifer’ en verwante rassen.
Sterk en makkelijk, ook op vochtige grond.

Waar staat een Crocosmia paniculata graag?

Zon tot lichte halfschaduw.
Voedzame, goed doorlatende grond: zand, leem of lichte klei.
Normaal tot vochtig in de zomer; in de natuur groeit ze vaak langs beken.
Achteraan in de border, of als markante groep langs een vijverrand.
Plant 6–8 knollen per m².

Licht: Zon en halfschaduw
Grondsoort: Zand, leem of klei
Zuurtegraad: Niet kieskeurig
Vocht: Normaal
Grootte: 1,2 m hoog, 0,4 m breed
Winterhard: Winterhard (tot -15 °C)

Mooi samen met

Helenium: Warme oranje en rode tinten in dezelfde periode.
Kogeldistel: Blauw contrast naast het oranje.
Prachtriet: Hoog siergras als achtergrond.
Eupatorium: Hoge roze schermen achteraan in de border.
Rudbeckia: Geel en bruin in de nazomer.

Onderhoud

Hoe en wanneer plant je een Crocosmia paniculata?

Planten in maart–mei.

Plant de knollen in maart–mei, of potplanten in het voorjaar.
Zet ze 8–10 cm diep, op 15 cm afstand.
Meng compost door de grond.
Plant in groepen achteraan of in het midden van de border.
Geef water na het planten.

Verzorgen

Water: Geef water in droge zomers; ze houdt van vocht tijdens de groei.
Bemesten: Compost in het voorjaar.
Delen: Om de 3–4 jaar delen om de bloei rijk te houden.
Steun: Op een winderige plek kun je de hoge stengels steunen.
Winter: Laat het oude blad staan als bescherming.

Tip: Gebruik ze als markante achtergrond in een warme border: het geplooide blad geeft al structuur in juni, lang voor de oranje bloemen verschijnen.

Wanneer snoei je een Crocosmia paniculata?

Snoeimaanden: maart.

Wanneer: In het vroege voorjaar, in maart.

Hoe:

Knip het afgestorven blad van vorig jaar laag af voor de nieuwe scheuten komen.
Knip uitgebloeide stengels in de nazomer weg, of laat de zaaddozen staan.

Let op: Laat het oude blad in de winter staan: het beschermt de knollen tegen vorst.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Delen: Graaf in het voorjaar de pol op en verdeel de knollenkettingen in stukken met elk een paar knollen.
Zaaien: Zaai in het voorjaar in een koude bak; de bloei volgt na 2–3 jaar.

Hoe komt een Crocosmia paniculata de winter door?

Winterhard tot −15 °C: jonge planten beschermen.

Winterhard tot ongeveer −15 °C.
Laat het blad staan en mulch de pol.
In zware, natte grond in de winter kunnen de knollen rotten.
Bescherm jonge planten de eerste winter extra.

Ziektes en plagen

Omvallende stengels: Te veel schaduw of wind. Plant zonniger of steun de stengels.
Weinig bloei: Te dichte pol of te droog. Deel en geef water.
Spint: In hete, droge zomers; houd de plant voldoende vochtig.

Het jaar rond

Maart: Oud blad wegknippen. Knollen planten. Delen.
April: Planten. Compost geven.
Mei: Laatste knollen planten.
Juni: Water geven bij droogte. Eventueel steun plaatsen.
Juli: Begin van de bloei.
Augustus: Volle bloei. Bijen en hommels.
September: Laatste bloemen. Zaaddozen.
November: Mulch op de pol; het blad laten staan.

Gebruiken

Goed voor dieren

Bijen: Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Jij en deze soort

Wist je dat?

De Engelse volksnaam Aunt Eliza zou een verbastering zijn van het oude geslacht Antholyza, waarin de plant vroeger stond.
Crocosmia ‘Lucifer’ is een kruising tussen deze soort en Crocosmia masoniorum, gemaakt door Alan Bloom in Engeland in de jaren 1960.

Tuinplanten · Alle soorten