Foto: Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0 · bron
Kamerplant · Cactaceae
Bladcactus
Epiphyllum oxypetalum
In andere talen: Épiphyllum (Français) · Dutchman’s pipe cactus (English)
De bladcactus komt uit de regenwouden van Zuid-Mexico en Midden-Amerika, waar hij als epifyt op boomtakken groeit. Hij heeft lange, platte, golvende stengels die op bladeren lijken en bij een gezonde plant meer dan een meter lang worden. Hij is vooral beroemd om zijn reusachtige, witte, sterk geurende bloemen, die maar één nacht open zijn. In het Engels heet hij ook ‘queen of the night’. Zonder bloemen is het een rustige, overhangende of rechtopgroeiende kamerplant voor een lichte plek zonder felle zon.
Licht
Halfschaduw
geen felle middagzon
Vocht
Normaal
geen natte voeten
Grond
Potgrond
Winterhard
Kamerplant
min. 10 °C
Grootte
1,5 m
hoog, 1 m breed
Bloei
juni–september
| Hoogte | 1,5 m |
|---|---|
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | juni–september |
Herkennen
Hoe herken je een bladcactus?
- Groeivorm
- Epifytische cactus met lange, platte, bladachtige stengels; binnen meestal 1–1,5 m hoog en tot 1 m breed, rechtop of overhangend.
- Stengels
- Vlezig, plat en golvend tot ingesneden, met een dikke middennerf. Ze lijken op bladeren en hebben geen echte doornen.
- Bloem
- Groot, wit, trechtervormig, met smalle buitenste bloemblaadjes. De bloem opent ’s nachts en komt meestal voor van juni tot september.
- Geur
- Zwaar, zoet en doordringend, vooral in het begin van de nacht.
- Wortels
- Fijn en ondiep, met luchtwortels. Hij heeft weinig potgrond nodig, maar haat natte voeten.
Bloei: juni–september · Planten: maart–april
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Spectaculaire bloemen, vaak meer dan 20 cm lang, wit met een zware, zoete geur.
- Een bloeiavond is een klein evenement: de knop opent in de late avond en de bloem is bij zonsopgang al verlept.
- Een makkelijke kamerplant die tegen een stootje kan en geen felle zon nodig heeft.
- De groene, bladachtige stengels zijn ook zonder bloemen sierlijk.
- Heel makkelijk te vermeerderen met stekken, zodat je hem met vrienden en familie kunt delen.
Waar staat een bladcactus graag?
- Veel licht maar geen felle middagzon: bij een oost- of westraam, of een eind van een zuidraam. In de zomer mag hij buiten in de halfschaduw staan.
- Luchtige, humusrijke, goed doorlatende grond: gewone potgrond gemengd met grof zand of perliet en wat schors; licht zuur tot neutraal.
- Warm in de zomer (15–25 °C), koel in de winter (10–15 °C) en nooit onder 10 °C.
- Zet hem uit de tocht en uit de buurt van de verwarming. Voorzie een pot van 20–30 cm en eventueel een steun of ophanging.
- Licht
- Licht, zonder felle zon
- Potgrond
- Gewone potgrond of luchtige, humusrijke potgrond
- Zuurtegraad
- Zuur of neutraal
- Water geven
- Gewoon
- Grootte
- 1,5 m hoog, 1 m breed
- Temperatuur
- Minimum 10 °C
Mooi samen met
- Orchidee (Phalaenopsis): Ook een epifyt, met dezelfde lichte plek zonder felle zon.
- Kerstcactus: Een verwante bladcactus met dezelfde koele winterrust.
- Hoya: Een hangende of klimmende plant met vergelijkbare omstandigheden.
- Bromelia: Tropische sfeer en dezelfde lichtbehoefte, met een kleurrijke bloem.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een bladcactus?
Planten in maart–april.
- Verpot in maart–april, als de wortels de pot vullen of de grond uitgeput is. Een bladcactus bloeit graag in een iets krappe pot: kies niet te groot.
- Gebruik een pot met gaten in de bodem en leg onderin een laagje kleikorrels voor goede afwatering.
- Meng zelf een luchtige grond: twee delen kamerplantengrond, één deel grof zand of perliet en één deel schors.
- Zet de plant even diep als eerst en druk de grond lichtjes aan.
- Geef na het verpotten een paar dagen geen water en daarna weer normaal; bemest pas na enkele weken.
Verzorgen
- Water
- Van april tot september matig: geef water als de bovenste 2–3 cm droog is en laat overtollig water weglopen. Gebruik liefst kalkarm water.
- Bemesten
- Van april tot augustus om de 2–4 weken cactusvoeding of voeding met weinig stikstof. Te veel stikstof geeft veel stengels maar weinig bloemen.
- Winterrust
- Van november tot februari koel (10–15 °C), licht en bijna droog. Die rust zet bloemknoppen aan.
- Steun
- Lange stengels buigen door: bind ze aan een bamboestok of ring.
- Luchtvochtigheid
- Gewone kamerlucht is goed. In de zomer mag je hem af en toe besproeien.
Tip: Geef hem in de winter een koele, lichte plek en weinig water: dat zet bloemknoppen aan. Verplaats of draai de plant niet meer zodra de knoppen er zijn.
Wanneer snoei je een bladcactus?
Wanneer: Je snoeit nauwelijks: ruim naar behoefte dode of beschadigde stengels op, bij voorkeur in het voorjaar.
Hoe:
- Knip dode, verschrompelde of beschadigde stengels weg aan de voet met een schone, scherpe schaar.
- Knip te lange of dunne, rondachtige uitlopers terug; ze zijn bruikbaar als stek.
- Verwijder verwelkte bloemen zodra ze slap hangen.
- Knip niet te veel weg: de bloemen verschijnen vooral op volwassen stengels, langs de golvende randen.
Let op: Laat grotere snijwonden een paar dagen aan de lucht drogen: dat voorkomt rot.
Vermeerderen
- Stengelstekken
- In mei–juli: knip een stuk stengel van 10–15 cm, laat de snede 3–7 dagen drogen en zet het onderste uiteinde 3 cm diep in luchtige, licht vochtige grond. Na enkele weken wortelt het; houd de grond licht vochtig.
- Zaaien
- Kan uit zaad, maar het duurt meerdere jaren voor de eerste bloei. Stekken zijn veel sneller.
Hoe komt een bladcactus de winter door?
- Niet winterhard: de minimumtemperatuur is 10 °C. Zet hem in oktober binnen, ruim voor de eerste nachtvorst.
- Geef hem van november tot februari een lichte, koele plek (10–15 °C) en weinig water, net genoeg dat de stengels niet verschrompelen.
- Houd hem uit de buurt van radiatoren en tocht.
- Geef vanaf maart weer meer water en licht; begin in april opnieuw met bemesten.
Ziektes en plagen
- Wortelrot: Stengels worden zacht, geel of zwart aan de voet: te veel water of een pot zonder afwatering. Laat de grond opdrogen, snijd rotte delen weg en verpot zo nodig in verse, droge grond.
- Geen bloemen: Meestal te weinig licht, te veel stikstof, geen koele winterrust of een te grote pot. Zet hem lichter, geef weinig stikstof en zorg voor een koele winter.
- Schildluis en wolluis: Bruine schildjes of witte pluisjes op de stengels. Wrijf ze weg met een doekje met zeepwater of wat spiritus en herhaal wekelijks.
- Bruine, verbrande vlekken: Teken van felle zon, vooral achter glas in de zomer. Zet hem wat verder van het raam of hang er een vitrage voor.
Het jaar rond
- Januari: Rust: koele, lichte plek (10–15 °C), weinig water.
- Februari: Rust. Nog zeer weinig water.
- Maart: Verpotten indien nodig. Weer meer licht en water.
- April: Beginnen met bemesten.
- Mei: Na de ijsheiligen mag hij buiten in de halfschaduw. Stekken nemen.
- Juni: Eerste bloei mogelijk: kijk ’s avonds naar de knoppen.
- Juli: Bloei. Water bij droogte, om de 2–4 weken voeden.
- Augustus: Bloei. Voeden tot eind augustus.
- September: Laatste bloemen. Minder water, bemesting stoppen.
- Oktober: Binnenzetten voor het kouder wordt dan 10 °C.
- November: Winterrust beginnen: koel en droger.
- December: Rust. Zeer weinig water.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- De bloemen openen bij het vallen van de avond en zijn bij zonsopgang weer verwelkt. In de natuur worden ze ’s nachts door nachtvlinders bezocht.
- Een epifyt groeit op een boom zonder die te schaden: de wortels halen water en voedingsstoffen uit regen en afgevallen bladeren.
- Anders dan woestijncactussen groeit deze cactus in de schaduw van het regenwoud en verbrandt hij in volle zon.