
Foto: Mason Brock (Masebrock), Public domain · bron
Vaste plant · Onagraceae
Teunisbloem
Oenothera fruticosa
In andere talen: Onagre arbustive (Français) · Narrowleaf evening primrose (English)
Deze teunisbloem komt uit het oosten van Noord-Amerika en is een compacte, goed vertakte vaste plant van 40–60 cm. Anders dan de meeste teunisbloemen, die pas ’s avonds opengaan, bloeit hij overdag, met heldergele, schotelvormige bloemen van 4–5 cm aan de toppen van de stengels. Dat doet hij van juni tot augustus, boven donkergroen, langwerpig blad dat in sommige rassen rood aanloopt. Bekend is het ras ‘Fyrverkeri’, met roodbruine stengels en rode knoppen. Een sterke, zonnige plant voor een schrale border, een grindtuin of de rand van een pad.
Licht
Volle zon
warm en licht
Vocht
Droog tot normaal
geen natte voeten
Grond
Zand of leem
elke zuurtegraad
Winterhard
Volledig winterhard
tot -30 °C
Grootte
0,5 m
hoog, 0,4 m breed
Bloei
juni–augustus
| Snoeimaanden | maart |
|---|---|
| Hoogte | 0,5 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor bijen |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | juni–augustus |
Herkennen
Hoe herken je een teunisbloem?
- Groeivorm
- Compacte, vertakte pol van 40–60 cm hoog en 40 cm breed, die langzaam breder wordt.
- Blad
- Langwerpig tot lancetvormig, 3–8 cm, donkergroen; bij sommige rassen met een rode zweem en rode stengels.
- Bloem
- Schotelvormig, 4–5 cm, met vier kroonbladeren in trossen aan de stengeltoppen, van juni tot augustus; elke bloem gaat overdag open.
- Kleur
- Helder botergeel; de knoppen zijn bij sommige rassen rood.
- Vrucht
- Knotsvormige, vierkantige doosvruchten met veel kleine zaden.
Bloei: juni–augustus · Planten: maart–mei en september · Snoeien: maart
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Heldergele bloemen die overdag open zijn, drie maanden lang, van juni tot augustus.
- Een waardevolle plant voor bijen en andere bestuivers.
- Droogtebestendig en weinig veeleisend: past in schrale, zonnige grond.
- Compacte, goed gevormde pol in schrale grond.
- Volledig winterhard en erg makkelijk: één snoeibeurt per jaar volstaat.
Waar staat een teunisbloem graag?
- Volle zon voor de rijkste bloei; in halfschaduw valt hij open en bloeit hij minder.
- Arme tot gewone, goed doorlatende grond: zand of leem, niet te rijk.
- Droog tot normaal vochtig; hij verdraagt droogte, maar niet het blijvend natte van zware klei.
- Plant op 40 cm van elkaar of in groepjes van drie voor een beter effect.
- Licht
- Zon
- Grondsoort
- Zand of leem
- Zuurtegraad
- Niet kieskeurig
- Vocht
- Droog of normaal
- Grootte
- 0,5 m hoog, 0,4 m breed
- Winterhard
- Winterhard (tot -30 °C)
Mooi samen met
- Salie: Violetblauwe aren naast de gele schotels, dezelfde zon en droge grond.
- Kattenkruid: Blauwe wolk van lipbloemen die mooi contrasteert met het geel.
- Lavendel: Geurende, grijsgroene bladeren in dezelfde schrale, zonnige grond.
- Siergrassen: Luchtige aren geven een zachte achtergrond voor de gele bloemen.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een teunisbloem?
Planten in maart–mei en september.
- Plant in maart–mei of in september, als de grond niet bevroren of te nat is.
- Graaf een plantgat twee keer zo breed als de kluit; op zware grond meng je er grof zand door.
- Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond aan.
- Houd 40 cm afstand tussen de planten.
- Geef meteen water; daarna enkel bij langdurige droogte. Mulch met grind of grof zand in plaats van compost.
Verzorgen
- Water
- Het eerste jaar bij droogte geven; daarna redt hij zich bijna altijd zelf.
- Bemesten
- Meestal niet nodig: te rijke grond geeft slappe, lange stengels en minder bloemen.
- Uitgebloeide bloemen
- Knip uitgebloeide trossen af voor een langere bloei en om uitzaaien te beperken.
- Steun
- Meestal niet nodig; in rijke grond of halfschaduw kunnen enkele takjes helpen.
- Delen
- Scheur de pol om de drie jaar in het voorjaar; dat houdt hem vitaal en compact.
Tip: Scheur de pol om de drie jaar in het voorjaar en plant de stukken terug: dan blijft hij compact en bloeit hij rijk. Op rijke grond valt hij open.
Wanneer snoei je een teunisbloem?
Snoeimaanden: maart.
Wanneer: In maart, voor de nieuwe scheuten verschijnen. Tijdens de zomer enkel uitgebloeide bloemen verwijderen.
Hoe:
- Knip de oude, droge stengels tot 5–10 cm boven de grond.
- Haal dode of beschadigde stukken helemaal weg.
- Knip in de zomer uitgebloeide trossen af voor een langere bloei.
Vermeerderen
- Delen
- In maart–april, om de drie jaar: pol uitgraven, in stukken met wortels delen en meteen opnieuw planten.
- Stekken
- In mei–juni: stekken van 8–10 cm van jonge scheuten, onderste bladeren weg, in zandige potgrond. Ze wortelen in enkele weken.
Hoe komt een teunisbloem de winter door?
Winterhard tot −30 °C.
- Zeer winterhard, tot ongeveer −30 °C: in Belgische winters geen bescherming nodig.
- In de herfst vormt hij aan de voet kleine bladrozetten; laat de oude stengels staan tot maart als bescherming.
- Vermijd een plek waar water blijft staan: natte voeten in de winter zijn gevaarlijker dan vorst.
Ziektes en plagen
- Slakken: Aangevreten jonge scheuten in het voorjaar. Verzamel ze ’s avonds of leg een rand van grof gruis rond de plant.
- Wortelrot: Geel blad en een slappe pol na een natte winter. Verbeter de drainage met grof zand of plant hoger.
- Meeldauw: Wit poeder op het blad bij droogte of dichte beplanting. Meer ruimte en terugknippen helpt.
- Weinig bloei: In schaduw of rijke grond bloeit hij schaars. Geef hem een zonnige plek in schrale grond.
Het jaar rond
- Maart: Oude stengels terugknippen. Planten of delen.
- April: Planten of delen. Slakken in de gaten houden.
- Mei: Planten. Eventueel stekken nemen.
- Juni: Eerste bloei. Bijen kijken.
- Juli: Volle bloei. Uitgebloeide trossen afknippen.
- Augustus: Laatste bloei. Water geven bij droogte.
- September: Planten. Zaaddozen laten staan voor vogels.
- Oktober: Rustperiode. Stengels laten staan als bescherming.
Gebruiken
Goed voor dieren
- Bijen
- Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- In het Engels heet hij ‘sundrops’, omdat zijn bloemen overdag opengaan, in tegenstelling tot de echte teunisbloem (Oenothera biennis), die pas ’s avonds bloeit.
- De soortnaam fruticosa betekent ‘struikachtig’, al is het gewoon een vaste plant.
- Hij is verwant aan fuchsia, basterdwederik en Clarkia: ze horen allemaal tot de teunisbloemfamilie.