Scilla peruviana

Hoe herken je een Scilla peruviana?

Groeivorm

Bolgewas van ongeveer 30 cm hoog en 25 cm breed, met een rozet van overhangend blad dat tot 40 cm lang wordt.

Blad

Brede, lintvormige, groene bladeren. Ze verschijnen in de herfst, blijven in de winter staan en sterven in de zomer af.

Bloem

Dichte, koepelvormige tros met tientallen stervormige bloemen, in mei en juni. Diep violetblauw; er is ook een witte vorm.

Bol

Groot, tot enkele centimeters breed, met een bruin vlies. Zit half boven de grond.

Zomerrust

Na de bloei sterft het blad af en rust de bol in een droge, warme zomer.

Bloei: mei–juni · Planten: september–oktober

Waarom in je tuin?

• Een bijzondere, grote bloemtros in mei en juni, met tientallen violetblauwe sterretjes tegelijk.
• Het brede, groene blad is ook in de winter en het vroege voorjaar mooi.
• Een vroege bron van nectar en stuifmeel voor bijen en hommels.
• Goed in een zonnige, droge border, tegen een muur, in een rotstuin of in een grote pot.
• Kan jaren op dezelfde plek blijven staan en vormt na een tijd pollen.

Waar staat een Scilla peruviana graag?

• Volle zon en een warme, beschutte plek, bijvoorbeeld tegen een zuidmuur.
• Goed doorlatende leemgrond of zandgrond, neutraal tot kalkrijk. In zware klei meng je grof zand of grind door de grond.
• Droog tot normaal vochtig; in de winter mag de bol niet in nat blijven staan.
• Houd ongeveer 25 cm tussen de bollen; ook in een grote pot met open, doorlatende grond.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand of leem

Zuurtegraad

Neutraal of kalkrijk

Vocht

Droog of normaal

Grootte

0,3 m hoog, 0,25 m breed

Winterhard

Matig winterhard (tot -10 °C): bescherm hem in strenge winters

Mooi samen met

• Lavendel: Dezelfde zon, warmte en doorlatende grond; paarse tinten die mooi samengaan.
• Zonneroosje: Een laag, bloeiend tapijt aan de voet, ook in een droge, zonnige border.
• Schapengras: Fijn siergras dat het droge karakter van de border versterkt.
• Kattenkruid: Lichtblauwe bloemen en grijsgroen blad in dezelfde zonnige, droge grond.

Hoe en wanneer plant je een Scilla peruviana?

Planten in september–oktober.

1. Plant de bollen in september of oktober, zodra je ze kunt kopen.
2. Kies een warm, zonnig en droog plekje met doorlatende grond; meng zo nodig wat zand door het plantgat.
3. Plant hem ondiep: de neus van de bol zit net onder het grondoppervlak, ongeveer 2–3 cm diep.
4. Zet de bollen ongeveer 25 cm uit elkaar en geef na het planten één flinke gieter water.
5. In een pot: gebruik grond met veel zand en laat de bol voor een derde boven de aarde uitsteken.

Verzorgen

Water

Geef water als het blad groeit en de bol bloeit, maar alleen als het droog is. In de zomerrust geef je geen water.

Bemesten

In maart of april eenmalig een mest voor bolgewassen of bloeiende planten. Niet te veel stikstof.

Blad

Knip groen blad niet weg: de bol heeft het nodig. Verwijder alleen de bruine, bevroren bladpunten in het voorjaar.

Uitgebloeide stengels

Knip de stengels na de bloei af, tenzij je zaad wilt. Het blad blijft staan.

Delen

Staan de bollen te dicht, verdeel ze dan om de paar jaar in de late zomer.

Tip: Plant hem ondiep, met de neus net onder de grond, op een zonnig, warm en droog plekje, bijvoorbeeld tegen een zuidmuur. Dek af met droge bladeren bij strenge vorst en zorg dat hij in de winter niet in de nattigheid staat.

Wanneer snoei je een Scilla peruviana?

Wanneer: Deze scilla wordt niet gesnoeid. Na de bloei knip je hooguit de uitgebloeide bloemstengels af.

Hoe:

• Knip de bloemstengel af als de bloemen uitgebloeid zijn, of laat hem staan voor zaad.
• Verwijder in maart–april alleen de bruine of door vorst beschadigde bladpunten.
• Laat het blad in de zomer helemaal vergelen en ruim het pas op als het vanzelf loskomt.

Let op: Knip geen groen blad weg: de bol heeft het nodig om volgend jaar te bloeien.

Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Delen

Graaf de bollen in augustus–september op, als het blad afgestorven is en de bol in rust is. Haal de zijbolletjes los en plant ze meteen weer ondiep.

Zaaien

Zaai rijp zaad in de herfst in een pot met zandige grond, in een vorstvrije ruimte. Het duurt enkele jaren voor de zaailingen bloeien.

Hoe komt een Scilla peruviana de winter door?

Winterhard tot −10 °C: beschermen in strenge winters.

• Verdraagt ongeveer −10 °C: in België is hij op een warme, beschutte plek winterhard, maar het blad kan bevriezen.
• Bedek de plek bij strenge vorst met een dikke laag droge bladeren of dennentakken. Zorg dat het droog blijft.
• In een pot: zet hem vorstvrij en licht, bijvoorbeeld in een koude kas of een onverwarmde ruimte, en geef nauwelijks water.

Ziektes en plagen

• Vorstschade: Het blad krijgt bruine punten of wordt slap na een strenge winter. Knip het beschadigde blad in het voorjaar weg; de bol loopt meestal opnieuw uit.
• Bolrot: De bol wordt zacht en blad en bloem blijven weg bij natte grond in de winter. Plant op een droge, doorlatende plek en dek af tegen regen.
• Slakken: Vreten in de winter en in het voorjaar aan het jonge blad. Raap ze ’s avonds op.
• Geen bloei: Te veel schaduw, een te jonge bol of vorstschade aan de bloemknop. Kies een zonnige plek en laat de bol met rust.

Het jaar rond

• Januari: Bij strenge vorst een laag droge bladeren of dennentakken leggen.
• Maart: Winterbescherming geleidelijk weghalen. Beschadigde bladpunten wegknippen.
• April: Het blad groeit door. Eenmalig bemesten.
• Mei: Begin van de bloei. Water geven bij droogte.
• Juni: Bloei. Daarna uitgebloeide stengels afknippen.
• Juli: Het blad vergeelt: de bol gaat in zomerrust. Niet meer water geven.
• Augustus: Zomerrust. Eventueel bollen delen.
• September: Planten, met de neus net onder de grond.
• Oktober: Planten. Het nieuwe blad komt boven.
• November: Een laag droge bladeren klaarleggen tegen vorst.
• December: Bij strenge vorst afdekken.

Eetbaar en bruikbaar

Niet eetbaar. Alle delen van sterhyacinten en sneeuwroem (Chionodoxa, nu bij Scilla) zijn giftig, vooral de bolletjes: ze kunnen braken, buikpijn en diarree geven, bij kinderen en ook bij honden en katten. De bolletjes lijken op kleine uitjes: bewaar ze nooit bij de groenten of de keukenuien, en houd losse bolletjes buiten het bereik van kinderen en huisdieren. Ze zaaien zich vlot uit, in borders, onder struiken en in het gazon: plant ze niet waar je hond graaft, en laat paarden, schapen of geiten niet grazen waar ze in grote groepen groeien. Was je handen na het planten. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• De naam peruviana is misleidend: de plant komt uit het westelijke Middellandse Zeegebied. Naar verluidt kreeg hij zijn naam omdat hij op een schip met de naam Peru naar Europa kwam.
• Dit is een van de scilla’s die in de zomer rust en in de herfst en winter juist nieuw blad vormt, aangepast aan het mediterrane klimaat.
• Een enkele bloemtros kan tientallen bloemen dragen; het is een van de grootste bloemtrossen onder de scilla’s.