Anemone blanda

Hoe herken je een Anemone blanda?

Groeivorm

Lage pol van 10–15 cm hoog en ongeveer 15 cm breed, die zich langzaam uitbreidt.

Blad

Fijn ingesneden en varenachtig, frisgroen; het verschijnt in de late winter en sterft in de vroege zomer af.

Bloem

Madeliefachtig, 3–4 cm breed, met 10–15 smalle bloemblaadjes rond een geel hart, in maart–april.

Kleur

Meestal blauw tot violet, ook wit, roze en magenta.

Knol

Klein, hard en onregelmatig van vorm, donkerbruin; boven- en onderkant zijn moeilijk te herkennen.

Bloei: maart–april · Planten: september–oktober

Waarom in je tuin?

• Een vroeg voorjaarstapijt in blauw, wit of roze, in maart–april.
• Vroege nectar en stuifmeel voor bijen en hommels.
• Breidt zich uit door uitzaaiing en vormt onder heesters en bladverliezende bomen een mooie bodembedekker.
• Laag en fijn: past in de rotstuin, aan de rand van de border en in potten.
• Na de bloei trekt hij zich onder de grond terug, zodat zomerplanten de plek kunnen innemen.

Waar staat een Anemone blanda graag?

• Zon of halfschaduw: ideaal onder bladverliezende struiken en bomen, die in het voorjaar nog licht doorlaten.
• Goed doorlatende, humusrijke grond: zand, leem of klei, neutraal tot kalkrijk.
• Normaal vochtig in het voorjaar; in de zomer mag de grond droger zijn, maar niet nat blijven.
• Plant de knolletjes op 5–10 cm van elkaar, in groepen of brede vlekken voor het mooiste effect.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Neutraal of kalkrijk

Vocht

Normaal

Grootte

0,12 m hoog, 0,15 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -25 °C)

Mooi samen met

• Botanische tulp: Kleine, vroege tulpen die net boven het blauwe tapijt uitkomen.
• Kleine narcis: Gele bloempjes naast de blauwe anemoontjes.
• Sneeuwroem: Nog een blauwe voorjaarsbloeier voor onder heesters.
• Nieskruid: Grote bloemen in de late winter en het voorjaar, in dezelfde halfschaduw.

Hoe en wanneer plant je een Anemone blanda?

Planten in september–oktober.

1. Plant in september–oktober: hoe vroeger, hoe beter.
2. Week de harde knolletjes een nacht in lauw water: ze zwellen op en lopen beter uit.
3. Plant ze 5 cm diep. Zie je niet wat boven of onder is, leg ze dan op hun kant: de plant vindt zelf zijn weg.
4. Houd 5–10 cm tussen de knolletjes en plant in groepen van minstens 10–20 stuks.
5. Druk de grond aan en geef water als de grond droog is.
6. Een dun laagje bladcompost beschermt de knolletjes en voedt de grond.

Verzorgen

Water

Meestal niet nodig; alleen in een droog voorjaar wat water geven tijdens de groei.

Bemesten

Een dun laagje compost of bladaarde in de herfst volstaat.

Blad

Laat het blad na de bloei vanzelf afsterven: het voedt de knol voor volgend jaar.

Wieden

Wied voorzichtig met de hand rond de planten en hak niet: de knolletjes zitten ondiep.

Uitzaaien

Laat de zaadhoofdjes rijpen als je wilt dat hij zich uitbreidt.

Tip: Plant hem onder bladverliezende struiken of bomen: in het voorjaar krijgt hij daar zon, en in de zomer, als hij in rust is, stoort de schaduw hem niet.

Wanneer snoei je een Anemone blanda?

Wanneer: Snoeien is niet nodig. Laat het blad na de bloei, in mei–juni, vanzelf afsterven.

Hoe:

• Knip uitgebloeide bloemen af als je geen zaailingen wilt; anders laat je ze staan.
• Knip of maai het blad pas weg als het helemaal geel of bruin is.
• Ruim in de vroege zomer het verdorde blad op, zodat de plek er netjes uitziet.

Let op: Draag handschoenen als je met de knolletjes of het blad werkt: het sap kan de huid irriteren.

Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaad

Laat de zaadhoofdjes rijpen: hij zaait zich vanzelf uit. Je kunt vers zaad ook in juni in een pot zaaien en buiten laten staan; het kiemt meestal het volgende voorjaar.

Knollen delen

In de zomer, als het blad afgestorven is, oudere knollen opgraven en in stukken breken met elk een oog. Meteen terugplanten op 5 cm diepte.

Hoe komt een Anemone blanda de winter door?

Winterhard tot −25 °C.

• Volledig winterhard, tot ongeveer −25 °C: in België blijven de knolletjes gewoon in de grond.
• Het nieuwe blad verschijnt vaak al in februari en verdraagt nachtvorst.
• In een pot: zet de pot tegen een muur of in een koude bak, zodat de potgrond niet te nat wordt of te lang bevriest.

Ziektes en plagen

• Komt niet op: De knolletjes waren uitgedroogd. Week ze voor het planten een nacht in water en plant ze zo vroeg mogelijk in de herfst.
• Rot: Knolletjes rotten in natte, zware grond. Meng grof zand of compost door klei en plant niet waar water blijft staan.
• Slakken: Vraatgaten in jonge bladeren en bloemen in het voorjaar. Raap ze ’s avonds weg, of leg een plankje neer en haal ze er ’s morgens onder weg.
• Bloemen blijven dicht: Bij bewolkt of koud weer sluiten de bloemen. Dat is normaal: ze gaan open zodra de zon schijnt.

Het jaar rond

• Februari: Het eerste blad verschijnt.
• Maart: De bloei begint. Bijen bezoeken de bloemen.
• April: Volle bloei.
• Mei: Blad laten staan tot het vergeelt. Het zaad rijpt.
• Juni: Het blad sterft af. Vers zaad zaaien.
• Juli: Rust. Knollen eventueel delen.
• September: Knolletjes een nacht weken en planten.
• Oktober: Planten. Een dun laagje bladcompost geven.

Eetbaar en bruikbaar

Niet eetbaar. Alle delen van deze anemonen zijn giftig, vooral de knolletjes: als de plant beschadigd wordt, komt protoanemonine vrij, een scherpe stof die ook in boterbloemen zit. In de mond geeft ze een brandend gevoel, kwijlen, braken en buikpijn, op de huid roodheid en soms blaartjes. De droge knolletjes laat je voor het planten een paar uur in water weken: zet die kom buiten het bereik van kinderen, honden en katten, en giet het water daarna in de border. Ruim losse knolletjes op, want honden graven ze graag op. Draag handschoenen bij het planten als je een gevoelige huid hebt. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• De bloemen sluiten ’s avonds en bij bewolkt weer, en gaan weer open als de zon schijnt.
• De soortnaam blanda betekent in het Latijn ‘zacht’ of ‘lieflijk’.
• De naam anemoon wordt traditioneel verklaard met het Griekse anemos, ‘wind’: vandaar de Engelse naam windflower.