Baardbloem

Hoe herken je een baardbloem?

Groeivorm

Kleine, ronde struik van 60–100 cm hoog en even breed, met dunne, rechtopgaande takken uit een houtige voet.

Blad

Smal lancetvormig, grijsgroen met een zilverige onderkant; ruikt kruidig als je het kneust.

Bloem

Kleine buisbloempjes in dichte trosjes in de bladoksels langs de bovenste helft van de takken, van augustus tot oktober.

Kleur

Licht- tot donkerblauw, afhankelijk van het ras. De lange meeldraden geven de trosjes een pluizig uiterlijk.

Wortels

Fijn vertakt; ze verdragen geen grond die lang nat blijft.

Bloei: augustus–oktober · Planten: april–mei · Snoeien: april

Waarom in je tuin?

• Bloeit laat in de zomer, van augustus tot oktober, als veel andere struiken al uitgebloeid zijn.
• Een topplant voor bijen, hommels en vlinders.
• Droogtebestendig: eenmaal ingeworteld heeft hij zelden extra water nodig.
• Geurend, grijsgroen blad dat ook buiten de bloei mooi staat.
• Compact genoeg voor een kleine tuin, vooraan in de border of in een grote pot.

Waar staat een baardbloem graag?

• Volle zon: hoe zonniger, hoe rijker de bloei en hoe compacter de struik.
• Goed doorlatende grond: zand, leem of klei die niet nat blijft; zuur, neutraal of kalkrijk.
• Droog tot normaal vochtig. Natte grond in de winter is gevaarlijker dan vorst.
• Een warme plek voor een muur of in een grindtuin helpt hem door strenge winters.
• Reken op 60–80 cm tussen de planten.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Droog of normaal

Grootte

1 m hoog, 1 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -15 °C)

Mooi samen met

• Lavendel: Dezelfde zonnige, droge plek; lavendel bloeit eerder, de baardbloem neemt het over.
• Hemelsleutel: Roze schermen in augustus–september naast de blauwe trosjes, ook een bijenplant.
• Russische salie: Zilverig blad en blauwpaarse pluimen, even droogtebestendig.
• Siergrassen: Luchtige halmen die mooi bewegen tussen de compacte struikjes.
• Kattenkruid: Een blauwgrijze rand vooraan in de border, die al vanaf mei bloeit.

Hoe en wanneer plant je een baardbloem?

Planten in april–mei.

1. Plant in april of mei, zodat hij voor de winter goed ingeworteld is.
2. Graaf een plantgat twee keer zo breed als de pot. Meng zware grond met grof zand of grind voor een betere afwatering.
3. Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond goed aan.
4. Hou 60–80 cm afstand, of plant in een groepje van drie voor een blauwe vlek.
5. Geef meteen een flinke gieter water en de eerste weken opnieuw bij droogte.
6. Mulch met grind of een dunne laag compost, niet met een dikke, natte laag tegen de stengels.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar wekelijks bij droogte. Daarna alleen bij langdurige droogte of als hij in een pot staat.

Bemesten

Weinig nodig: een handje compost in april volstaat. Te veel mest geeft slappe takken en minder bloemen.

Mulchen

Grind of een dunne laag compost houdt onkruid weg en de voet droog.

Uitgebloeide bloemen

Laat de uitgebloeide takken tot april staan: ze beschermen de voet tegen vorst.

In een pot

Gebruik een grote pot met doorlatende potgrond en een gat in de bodem. Water geven als de bovenste centimeters droog zijn.

Tip: Wacht met snoeien tot april, ook al ziet de struik er in maart rommelig uit: de oude takken beschermen de voet tegen late vorst. Op zware grond plant je hem best op een kleine verhoging met wat grind.

Wanneer snoei je een baardbloem?

Snoeimaanden: april.

Wanneer: In april, als de ergste vorst voorbij is en je de nieuwe knoppen ziet zwellen.

Hoe:

• Knip alle takken terug tot 15–20 cm boven de grond, net boven een paar gezonde knoppen.
• Haal dode, bevroren en heel dunne takjes helemaal weg.
• Snoei niet in de herfst: de oude takken beschermen de voet in de winter.
• Een flinke snoeibeurt elk jaar houdt de struik compact en vol bloemen.

Let op: Hij bloeit op nieuw hout. Zonder jaarlijkse snoei wordt hij houterig en kaal onderaan, en bloeit hij alleen nog in de toppen.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zachte stekken

In mei–juni: stekjes van 8–10 cm van jonge, niet-bloeiende scheuten, onderste bladeren weg, in vochtige stekgrond onder plastic. Na enkele weken wortels.

Halfhoutige stekken

In juli–augustus op dezelfde manier. Laat de jonge plantjes de eerste winter vorstvrij overwinteren en plant ze in het voorjaar uit.

Hoe komt een baardbloem de winter door?

Winterhard tot −15 °C: jonge planten beschermen.

• Winterhard tot ongeveer −15 °C: op een droge, zonnige plek in de meeste Belgische winters geen probleem.
• In een strenge winter kunnen de takken terugvriezen. Wacht tot april met snoeien: meestal loopt hij vanuit de houtige voet weer uit.
• Natte grond in de winter is de grootste vijand: zorg voor een goede afwatering.
• In een pot: zet hem tegen een beschutte muur en wikkel de pot in jute, zodat de wortels niet bevriezen.

Ziektes en plagen

• Wortelrot: De plant verwelkt en sterft af in natte, zware grond. Plant op een kleine verhoging en meng grind door de grond.
• Terugvriezen: Bruine, dode takken na een koude winter. Snoei in april terug tot gezond hout en wacht af: meestal komt hij terug.
• Kale, houterige struik: Gevolg van te weinig snoeien. Snoei elk voorjaar flink terug; een oude, kale plant vervang je beter.
• Weinig bloei: Te veel schaduw of te veel mest. Verplaats hem naar de volle zon en bemest minder.

Het jaar rond

• Maart: Nog niet snoeien: de oude takken beschermen de voet tegen late vorst.
• April: Snoeien tot 15–20 cm boven de grond. Planten. Een handje compost geven.
• Mei: Planten. Zachte stekken nemen.
• Juni: Nieuwe scheuten groeien. Jonge planten water geven bij droogte.
• Juli: Water geven bij langdurige droogte, zeker in een pot. Halfhoutige stekken nemen.
• Augustus: Begin van de bloei. Bijen en vlinders komen erop af.
• September: Volle bloei.
• Oktober: Laatste bloemen. Uitgebloeide takken laten staan.
• November: Potten beschut tegen een muur zetten.
• December: Rust. Niet snoeien.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Vlinders

Nectar voor dagvlinders.

Wist je dat?

• De naam Caryopteris komt uit het Grieks en betekent ongeveer ‘gevleugelde noot’, naar de gevleugelde vruchtjes.
• De hybride ontstond in de jaren 1930 in de tuin van een liefhebber in West Clandon, in het Engelse graafschap Surrey: vandaar de naam ‘clandonensis’.
• Hij hoort bij de lipbloemenfamilie, net als lavendel, salie en munt, en dat ruik je aan het blad.