
Foto: Chhe (talk), Public domain · bron
Boom · Cannabaceae
Amerikaanse netelboom
Celtis occidentalis
In andere talen: Micocoulier occidental (Français) · Common hackberry (English)
De Amerikaanse netelboom komt uit het oosten en midden van Noord-Amerika, waar hij langs rivieren en op droge hellingen groeit. Het is een grote, brede loofboom met een ronde kroon, ruw blad dat in de herfst geel kleurt en een bijzondere schors met kurkachtige, wratachtige ribbels. In de herfst rijpen kleine, ronde, paarszwarte vruchtjes die tot in de winter aan de boom blijven hangen en door vogels worden gegeten. De boom is erg taai en verdraagt wind, droogte, natte voeten en stadsomstandigheden. Hij is familie van de hennep, niet van de iep.
Licht
Zon of halfschaduw
liefst wat zon
Vocht
Droog tot nat
niet kieskeurig
Grond
Zand, leem of klei
elke zuurtegraad
Winterhard
Volledig winterhard
tot -35 °C
Grootte
18 m
hoog, 15 m breed
Bloei
april–mei
| Snoeimaanden | februari |
|---|---|
| Hoogte | 18 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor vogels |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | april–mei |
Herkennen
Hoe herken je een Amerikaanse netelboom?
- Groeivorm
- Brede, ronde kroon op een rechte stam; ongeveer 18 m hoog en 15 m breed.
- Blad
- Eirond met lange punt en een scheve voet, 5–12 cm, gezaagd, ruw aan de bovenkant; donkergroen, in de herfst geel.
- Bloem
- Kleine, groenige bloemetjes in april–mei; niet opvallend.
- Vrucht
- Ronde, paarszwarte steenvruchtjes van ongeveer 8 mm; zoete dunne pulp, blijven tot in de winter hangen.
- Schors
- Grijsbruin met kurkachtige, wratachtige ribbels.
Bloei: april–mei · Planten: maart–april en oktober–december · Snoeien: februari
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Zeer taai: verdraagt wind, droogte, tijdelijk natte grond, kalkrijke grond en stadslucht.
- Brede, ronde kroon met veel schaduw in de zomer, vergelijkbaar met een iep.
- Vruchtjes die tot in de winter blijven hangen en vogels aantrekken.
- Bijzondere schors met kurkachtige ribbels, een opvallend winterbeeld.
- Gele herfstkleur en weinig onderhoud.
Waar staat een Amerikaanse netelboom graag?
- Zon of halfschaduw; hij groeit het best op een lichte plek.
- Vrijwel elke grond: zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk.
- Droog tot nat; verdraagt droogte en tijdelijke wateroverlast.
- Reken op een kroon tot 15 m breed en plant op minstens 8–10 m van gebouwen en leidingen.
- Licht
- Zon en halfschaduw
- Grondsoort
- Zand, leem of klei
- Zuurtegraad
- Niet kieskeurig
- Vocht
- Droog tot nat
- Grootte
- 18 m hoog, 15 m breed
- Winterhard
- Winterhard (tot -35 °C)
Mooi samen met
- Kornoelje: Kleurrijke twijgen in de winter onder de brede kroon.
- Hazelaar: Een inheemse struik die ook wind en schaduw verdraagt.
- Siergrassen: Een lichte, wuivende voorgrond onder de kroon.
- Vlier: Een stoere struik die ook vogels voedsel geeft.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een Amerikaanse netelboom?
Planten in maart–april en oktober–december.
- Plant in maart–april of van oktober tot december, als de grond niet bevroren is.
- Graaf een plantgat dat twee keer zo breed is als de kluit en even diep.
- Zet de boom even diep als hij in de pot of kwekerij stond en vul aan met de eigen grond.
- Plaats een paal en bind de stam los vast met een boombinder; verwijder de paal na 2–3 jaar.
- Geef meteen veel water en leg een mulchlaag van 5–8 cm houtsnippers of schorsmulch rond de voet.
Verzorgen
- Water
- De eerste twee zomers wekelijks flink water geven bij droogte. Een gevestigde boom is zeer droogtebestendig.
- Bemesten
- Meestal niet nodig. Op arme grond een laag compost in het voorjaar.
- Mulchen
- Een mulchlaag houdt de grond vochtig en onderdrukt onkruid, vooral bij jonge bomen.
- Steun
- Een jonge boom 2–3 jaar aan een paal vastbinden en de binder jaarlijks controleren.
- Vruchten
- Gevallen vruchten kunnen op het terras of pad plakkerig worden; veeg ze op in de herfst of winter.
Tip: Gebruik hem op plekken waar andere bomen het moeilijk hebben, zoals winderige, droge, natte of stedelijke plekken. Geef hem alleen veel ruimte: hij wordt groot.
Wanneer snoei je een Amerikaanse netelboom?
Snoeimaanden: februari.
Wanneer: Hij heeft weinig snoei nodig; zo nodig in de winter, in februari, als hij bladloos is.
Hoe:
- Haal dode, beschadigde en kruisende takken weg.
- Knip kleine takken net buiten de takkraag, nooit vlak langs de stam.
- Verwijder bij een jonge boom concurrerende toppen en laat één doorlopende leider staan.
- Haal ook dichte takkenbossen (heksenbezems) weg door de aangetaste takken terug te snoeien tot in gezond hout.
Vermeerderen
- Zaad
- Zaai het zaad in de herfst buiten in een bakje met losse grond, of na koude stratificatie in het voorjaar. Het kan een jaar overliggen voor het kiemt.
- Kweker
- Zaailingen groeien eerst traag. Voor een snelle, mooie boom koop je een jonge boom bij de kweker.
Hoe komt een Amerikaanse netelboom de winter door?
Winterhard tot −35 °C.
- Volledig winterhard, tot ongeveer −35 °C: in België is geen bescherming nodig.
- De kurkachtige schors en de vruchtjes die blijven hangen geven de boom ook in de winter waarde.
- Jonge bomen in een strenge winter een extra laag mulch rond de voet geven.
Ziektes en plagen
- Heksenbezem: Dichte bossen van dunne twijgen in de kroon. Dat is meestal onschadelijk; snoei ze zo nodig weg.
- Bladgallen: Kleine knobbeltjes of uitwassen op het blad. Dat is alleen een schoonheidsfoutje en vraagt geen behandeling.
- Bladluizen en honingdauw: Kleverig blad en roetdauw in de zomer. Lieveheersbeestjes en mezen ruimen ze meestal op.
- Meeldauw: Wit poeder op het blad, vooral aan het einde van de zomer. Meestal onschadelijk.
Het jaar rond
- Februari: Zo nodig snoeien. Dode takken en heksenbezems weghalen.
- Maart: Planten. Mulch aanbrengen.
- April: Planten. Bloemetjes komen uit.
- Mei: Bladeren volledig uitgelopen. Jonge bomen water geven bij droogte.
- Juni: Jonge bomen water geven bij droogte.
- Juli: Jonge bomen water geven bij langdurige droogte.
- September: Vruchten beginnen te kleuren.
- Oktober: Gele herfstkleur. Planten.
- November: Planten. Blad laten liggen als mulch.
- December: Rust. De vruchtjes blijven hangen voor de vogels.
Gebruiken
Goed voor dieren
- Vogels
- Bessen, zaden of insecten als voedsel, of een plek om te nestelen.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- Na de iepziekte werd de boom in Noord-Amerika veel als vervanger voor de iep geplant.
- De vruchtjes blijven vaak tot in de winter aan de boom hangen.
- De boom behoorde vroeger tot de iepenfamilie, maar hoort nu bij de hennepfamilie.