Foto: Guérin Nicolas (messages) 22:27, 25 September 2008 (UTC), CC BY-SA 3.0 · bron
Kamerplant · Orchidaceae
Dendrobium
Dendrobium nobile
In andere talen: Noble dendrobium (English)
Dendrobium nobile is een orchidee uit de Himalaya en Zuidoost-Azië, waar hij op bomen groeit in een klimaat met warme, natte zomers en koele, droge winters. Hij vormt rechtopstaande, ronde stengels (riet of ‘canes’) met aan de knopen trosjes geurende bloemen, wit met paarsroze toppen en een donkere keel. Hij bloeit van februari tot mei, vaak op stengels van vorig jaar. Het is een geliefde kamerorchidee omdat hij zo rijk bloeit, maar hij heeft een koele, drogere herfst nodig om knoppen te zetten. Veel kruisingen zijn van deze soort afgeleid.
Licht
Zon of halfschaduw
liefst wat zon
Vocht
Normaal
geen natte voeten
Grond
Potgrond
Winterhard
Kamerplant
min. 8 °C
Grootte
0,6 m
hoog, 0,3 m breed
Bloei
februari–mei
| Hoogte | 0,6 m |
|---|---|
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | februari–mei |
Herkennen
Hoe herken je een dendrobium?
- Groeivorm
- Epifytische orchidee met rechtopstaande, geleede stengels van 30–60 cm, 30 cm breed in een pol.
- Blad
- Smal, lancetvormig, 5–10 cm, langs de stengel; in de winter valt een deel van het blad af.
- Bloem
- Trosjes van 2–3 bloemen van 5–8 cm aan de knopen, wit met paarsroze toppen en een donkerpaarse keel, van februari tot mei.
- Geur
- Zacht en aangenaam, vooral overdag.
- Wortels
- Dikke luchtwortels die houvast zoeken in schors; ze houden niet van natte voeten.
Bloei: februari–mei · Planten: april–mei
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Rijke bloei van februari tot mei, langs de hele stengel.
- De bloemen geuren zacht en houden weken.
- Bloeit jaar na jaar op dezelfde plant als hij een koele rust krijgt.
- Blijft compact: 60 cm hoog en 30 cm breed.
- Gerust buiten in de zomer: de plant groeit er sterk van.
Waar staat een dendrobium graag?
- Veel licht met wat zon: een zuid-, oost- of westraam; in de zomer buiten in de halfschaduw.
- Grove, luchtige orchideeënschors, eventueel gemengd met wat veenmos of perliet; zuur.
- In het groeiseizoen regelmatig vochtig, in de herfst en winter droger.
- Zomer 20–30 °C, winter koel (10–15 °C), nooit onder 8 °C.
- Geef de wortels lucht: een kleine pot met grove schors, op een lichte plek met frisse lucht.
- Licht
- Zonnig of licht, zonder felle zon
- Potgrond
- Luchtige, humusrijke potgrond
- Zuurtegraad
- Zuur
- Water geven
- Gewoon
- Grootte
- 0,6 m hoog, 0,3 m breed
- Temperatuur
- Minimum 8 °C
Mooi samen met
- Coelogyne: Een orchidee met dezelfde koele winterrust.
- Cymbidium: Houdt van een koele winter en bloeit ook in het voorjaar.
- Phalaenopsis: Een andere orchidee voor de warmere kamer, met dezelfde schors als potmengsel.
- Varens: Houden de lucht rond de plant vochtiger.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een dendrobium?
Planten in april–mei.
- Pot hem op in april–mei, na de bloei, zodra de nieuwe scheuten aan de voet verschijnen. Verpot niet vaker dan om de 2–3 jaar.
- Kies een kleine pot die slechts iets groter is dan de plant; hij bloeit het best als de wortels de pot vullen.
- Gebruik grove orchideeënschors, eventueel gemengd met een beetje veenmos of perliet, die vocht vasthoudt maar goed doorlaat.
- Zet de plant stevig vast, eventueel met een stokje, en laat de stengels boven de schors uitsteken.
- Geef de eerste twee weken weinig water en nevel alleen de schors, zodat beschadigde wortels kunnen herstellen.
Verzorgen
- Water
- Van april tot september regelmatig en ruim water, zodra de schors aan de bovenkant droog is. Vanaf de herfst minder en in de winter bijna niet, tot de knoppen verschijnen. Gebruik regenwater of kalkarm water.
- Bemesten
- Van april tot augustus elke week of twee weken een halve dosis orchideeënvoeding. Vanaf september stoppen.
- Licht
- Veel licht met een beetje zon helpt knoppen te zetten; geef in de zomer halfschaduw buiten of achter gordijnen tegen verbranding.
- Koele rust
- Van september tot januari koeler (10–15 °C) en droger: dat is de prikkel voor het vormen van bloemknoppen.
- Na de bloei
- Hervat het water, begin weer met voeding en laat de oude stengels staan: ze kunnen nog twee tot drie jaar bloeien.
Tip: Zet hem in de zomer licht, gerust buiten in de halfschaduw. Houd hem in de herfst koel (10–15 °C) en droger: zonder die koude rust komen er geen bloemknoppen.
Wanneer snoei je een dendrobium?
Wanneer: Hij wordt niet gesnoeid. Knip alleen volledig verdorde stengels en verlepte bloemen weg, in het voorjaar na de bloei.
Hoe:
- Laat groene en nog stevige stengels staan: ook oudere stengels bloeien weer.
- Knip een stengel pas aan de voet af als hij helemaal geel en verschrompeld is.
- Knip verlepte bloemen of trossen af.
- Desinfecteer de schaar met alcohol tussen twee planten.
Vermeerderen
- Kindeltjes (keiki’s)
- Aan oude stengels groeien soms kleine plantjes. Maak ze los als ze zelf wortels van 3–5 cm hebben en pot ze op in fijne schors in een kleine pot.
- Delen
- In april–mei, bij het verpotten: splits de pol in stukken met minstens 3 stengels.
- Stengelstekken
- Snijd een oude, bladloze stengel in stukken van 2–3 knopen en leg ze op vochtig veenmos, warm en licht; uit de knopen groeien kindeltjes.
Hoe komt een dendrobium de winter door?
- Niet winterhard: hij heeft minstens 8 °C nodig en overwintert het best koel en licht bij 10–15 °C.
- Geef in de winter weinig water, ongeveer eens per twee weken, zodat de stengels niet te veel rimpelen. Geef weer iets meer water zodra de knoppen verschijnen.
- Het is normaal dat de plant in de winter bladeren verliest; zet hem koel en licht, niet boven de verwarming.
Ziektes en plagen
- Geen bloemen: Meestal te weinig licht of geen koele, drogere herfst. Geef in de zomer veel licht en zet hem in september–januari koeler en droger.
- Kindeltjes in plaats van bloemen: Te warm of te nat in de herfst en winter. Zet hem koeler en droger.
- Rimpelige stengels: Te droog of rotte wortels. Controleer de wortels; in de rust zijn lichte rimpels normaal.
- Spint, wolluis en schildluis: Fijne webjes, witte pluisjes of bruine schildjes. Wrijf de plant schoon met een doek en wat alcohol of zachte zeep en herhaal wekelijks.
Het jaar rond
- Januari: Rust: koel (10–15 °C), weinig water. Bloemknoppen verschijnen.
- Februari: Bloei. Weinig water, niet verplaatsen.
- Maart: Bloei. Iets meer water zodra de knoppen groeien.
- April: Bloei, daarna uitgebloeid. Verpotten indien nodig. Beginnen met water en voeding.
- Mei: Verpotten indien nodig. Ruim water en wekelijks voeding. Buiten zetten vanaf eind mei.
- Juni: Groeiseizoen: buiten in de halfschaduw, ruim water en voeding.
- Juli: Groeiseizoen: water en voeding. Beschermen tegen felle middagzon.
- Augustus: Groeiseizoen: laatste voeding. De nieuwe stengels rijpen.
- September: Voeding stoppen en minder water. Binnenhalen vóór de nachten onder 10 °C komen.
- Oktober: Koel (10–15 °C) en droger zetten.
- November: Rust: koel en droog, veel licht.
- December: Rust: koel en droog, veel licht.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- De geslachtsnaam komt uit het Grieks: dendron (boom) en bios (leven), want de planten leven op bomen.
- Dendrobium is een van de grootste orchideeëngeslachten, met honderden soorten.
- Dendrobium nobile is de ouder van veel kruisingen die als ‘nobile-type’ in tuincentra worden verkocht.