Kattenkruid

Hoe herken je een kattenkruid?

Groeivorm

Rechtopstaande, losse pol van 60–70 cm hoog en 50 cm breed, met vierkante stengels.

Blad

Langwerpig tot eirond, 4–7 cm, gekartelde rand; grijsgroen en aromatisch.

Bloem

Grote lipbloemen in kransen langs de stengeltoppen, van juni tot september.

Kleur

Violetblauw tot lavendelblauw; er zijn ook rassen met roze of zeer donker getinte bloemen.

Geur

Het blad ruikt kruidig en fris, vooral als je het kneust.

Bloei: juni–september · Planten: maart–mei en september–oktober · Snoeien: maart en juli

Waarom in je tuin?

• Bloeit van juni tot in september, zeker als je hem na de eerste bloei terugknipt.
• Een magneet voor bijen, hommels en vlinders.
• Droogtebestendig en weinig veeleisend: past in schrale grond in volle zon.
• Grijsgroen, aromatisch blad dat fris ruikt als je erlangs strijkt.
• Mooie rechtopstaande vorm voor achteraan in de border, naast rozen of tussen siergrassen.

Waar staat een kattenkruid graag?

• Volle zon; in halfschaduw wordt hij langer en valt hij open.
• Arme tot gewone, goed doorlatende grond: zand, leem of kalkrijke klei, niet te rijk.
• Verdraagt droogte goed; staande nattigheid in de winter is wel gevaarlijk.
• Plant op 50 cm van elkaar; in een groepje van drie krijg je een mooi effect.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Droog of normaal

Grootte

0,7 m hoog, 0,5 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -30 °C)

Mooi samen met

• Roos: Het blauwe kattenkruid versiert de kale voet van de rozen en trekt nuttige insecten aan.
• Ooievaarsbek: Dezelfde zon en dezelfde bloeitijd, in aanvullende kleuren.
• Duizendblad: Vlakke, gele of roze schermen naast de blauwe kransen; beide houden van droge grond.
• Siergrassen: Luchtige aren geven een zachte achtergrond voor de lila bloemen.

Hoe en wanneer plant je een kattenkruid?

Planten in maart–mei en september–oktober.

1. Plant in maart–mei of in september–oktober, als de grond niet bevroren of te nat is.
2. Graaf een plantgat twee keer zo breed als de kluit; op zware grond mag je er wat grof zand door mengen.
3. Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond aan.
4. Houd 50 cm afstand tussen de planten.
5. Geef meteen een flinke gieter water en daarna enkel bij langdurige droogte; geef geen mulch van compost, maar eventueel een laagje grind.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar bij droogte wekelijks water geven; daarna kan hij het meestal zelf af.

Bemesten

Meestal niet nodig: te voedselrijke grond maakt hem slap en laat hem openvallen.

Terugknippen

Knip in juli na de eerste bloei de helft terug: dat geeft een compactere plant en een tweede bloei.

Steun

Op rijke grond of in de halfschaduw kan een paar takjes of een ring helpen om de stengels recht te houden.

Mulchen

Gebruik grind of grof zand rond de voet, geen dikke laag compost, om rot te vermijden.

Tip: Plant hem in schrale, goed doorlatende grond in volle zon en knip in juli de helft terug: je krijgt een compacte plant en een tweede bloei.

Wanneer snoei je een kattenkruid?

Snoeimaanden: maart en juli.

Wanneer: Twee keer per jaar: in juli na de eerste bloei en in maart, voor de nieuwe scheuten.

Hoe:

• Knip in juli de verdorde bloemstengels met de helft van het blad terug; hij loopt snel weer uit.
• Laat de stengels in de winter staan voor insecten en als bescherming van de voet.
• Knip in maart alle oude stengels tot 5–10 cm boven de grond.
• Haal dode of beschadigde stukken weg.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Delen

Elke drie à vier jaar in maart–april of september: pol uitgraven, in stukken met wortels delen en meteen opnieuw planten.

Stekken

In april–mei: stekken van 8–10 cm van jonge scheuten, onderste bladeren weg, in zandige potgrond. Na enkele weken wortelen ze.

Hoe komt een kattenkruid de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

• Zeer winterhard, tot ongeveer −30 °C: in Belgische winters geen bescherming nodig.
• Laat de stengels staan tot maart: ze beschermen de voet en zijn een schuilplaats voor insecten.
• In een pot: zorg voor een goed doorlatende potgrond en zet de pot niet in een schotel water.

Ziektes en plagen

• Openvallen: De pol zakt uit elkaar in rijke grond of in de schaduw. Plant in schrale grond in de zon, of geef takjes als steun.
• Wortelrot: Geel blad en een slappe pol na een natte winter. Verbeter de drainage met grof zand of plant op een verhoogde plek.
• Meeldauw: Wit poeder op het blad bij droogte of dichte beplanting. Terugknippen en meer ruimte laten helpt.
• Katten: Sommige katten rollen zich in de plant en drukken hem plat. Bescherm jonge planten met takjes of een gaasje.

Het jaar rond

• Maart: Oude stengels terugknippen. Planten of delen. Geen mest nodig.
• April: Planten of delen. Stekken nemen.
• Mei: Planten. Eventueel steun plaatsen.
• Juni: Eerste bloei. Bijen kijken.
• Juli: Na de eerste bloei de helft terugknippen.
• Augustus: Tweede bloei. Bij droogte water geven.
• September: Laatste bloei. Planten of delen.
• Oktober: Planten. Stengels laten staan.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Vlinders

Nectar voor dagvlinders.

Wist je dat?

• De naam Nepeta zou verwijzen naar de Etruskische stad Nepete, het huidige Nepi in Italië.
• Veel sierkattenkruiden prikkelen katten minder dan het echte kattenkruid (Nepeta cataria), maar sommige katten rollen er toch in.
• Hij hoort bij de lipbloemenfamilie met vierkante stengels, net als munt en salie.