Juffertje-in-het-groen

Hoe herken je een juffertje-in-het-groen?

Groeivorm

Rechtopgaande, vertakte eenjarige van 40–50 cm hoog en 20–25 cm breed.

Blad

Fijn verdeeld in draadvormige slipjes, heldergroen en luchtig, een beetje als venkel.

Bloem

Enkele of halfgevulde bloemen van 3–4 cm, omringd door een krans van fijne schutbladeren, van juni tot augustus.

Kleur

Hemelsblauw, donkerblauw, wit, roze en paars.

Vrucht

Opgeblazen, ballonvormige zaaddoos met ‘hoorntjes’, groen met paarse of bruinrode strepen; bevat zwarte zaadjes.

Bloei: juni–augustus · Zaaien: maart–mei en september

Waarom in je tuin?

• Een romantische, luchtige zomerbloeier voor een border in cottagestijl.
• Twee keer sierwaarde: eerst de bloemen, dan de ballonvormige zaaddozen.
• Mooi als snijbloem en, gedroogd, in droogboeketten.
• Bijen vinden er nectar en stuifmeel.
• Heel makkelijk: één keer zaaien en hij zaait zich daarna vaak zelf uit.

Waar staat een juffertje-in-het-groen graag?

• Volle zon voor de meeste bloemen en stevige stengels.
• Goed doorlatende grond: zand, leem of klei; zuur, neutraal of kalkrijk.
• Droog tot normaal vochtig; te rijke grond geeft veel blad en slappe stengels.
• Dun de zaailingen uit tot 15–20 cm tussen de planten.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Droog of normaal

Grootte

0,45 m hoog, 0,25 m breed

Winterhard

Verdraagt lichte vorst (tot -10 °C)

Mooi samen met

• Korenbloem: Nog meer blauw in een zomerse, zonnige border.
• Klaproos: Rood naast blauw, voor een wilde, natuurlijke look.
• Goudsbloem: Oranje en geel als contrast, op dezelfde zonnige plek.
• Rozen: Juffertje-in-het-groen vult de open plekken tussen de rozen.

Hoe en wanneer plant je een juffertje-in-het-groen?

1. Zaai rechtstreeks ter plaatse in maart–mei, of in september voor grotere planten die vroeger bloeien: verplanten lukt slecht.
2. Maak de grond fijn en onkruidvrij en hark hem vlak.
3. Strooi het zaad breedwerpig of in rijen van 25 cm en dek het af met een dun laagje aarde, want het kiemt in het donker.
4. Houd de grond licht vochtig tot de zaailingen opkomen, na 2–3 weken.
5. Dun uit tot 15–20 cm als de plantjes 5 cm hoog zijn.
6. Zaai om de 3–4 weken een nieuw stukje voor bloemen tot in de herfst.

Verzorgen

Water

Alleen bij lange droogte, vooral als de plantjes nog klein zijn.

Bemesten

Niet nodig: op arme grond blijven de planten steviger.

Steun

Meestal niet nodig; op een winderige plek helpen een paar takjes tussen de planten.

Uitgebloeide bloemen

Knip ze weg voor een langere bloei, of laat ze staan voor de decoratieve zaaddozen.

Zaaddozen drogen

Snijd de stengels als de zaaddozen gekleurd zijn en hang ze ondersteboven op een luchtige, droge plek.

Tip: Zaai in maart–mei of in september rechtstreeks ter plaatse, want verplanten lukt slecht. Laat een paar zaaddozen rijpen: hij zaait zich graag uit en je hebt elk jaar nieuwe planten.

Wanneer snoei je een juffertje-in-het-groen?

Wanneer: Snoeien is niet nodig. Tijdens de bloei kan je uitgebloeide bloemen wegknippen.

Hoe:

• Knip uitgebloeide bloemen weg als je een langere bloei wil.
• Laat er altijd enkele staan als je wil dat hij zich uitzaait, of als je zaaddozen wil drogen.
• Trek uitgebloeide, verdroogde planten na het uitzaaien met wortel en al uit.

Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaaien

In maart–mei of september rechtstreeks ter plaatse. Oogst zelf zaad uit droge zaaddozen in augustus; de kleuren komen niet altijd zuiver terug.

Zelf uitzaaien

Laat in de zomer een paar zaaddozen openspringen: in de herfst en het voorjaar komen er zaailingen op, die je uitdunt of laat staan.

Hoe komt een juffertje-in-het-groen de winter door?

Winterhard tot −10 °C: beschermen in strenge winters.

• Een eenjarige die na de zomer afsterft; uitgebloeide planten ruim je op.
• In september gezaaide plantjes overwinteren als kleine rozetjes en verdragen vorst tot ongeveer −10 °C.
• Bij strengere vorst of veel natte kou een laagje vliesdoek over de zaailingen leggen.
• Geen bollen of planten om binnen te halen: het zaad zorgt voor de volgende generatie.

Ziektes en plagen

• Slakken: Vreten jonge zaailingen weg. Controleer ’s avonds en raap ze weg, of zaai wat ruimer.
• Meeldauw: Wit poeder op blad en stengels in de nazomer, vooral bij droogte. Trek oudere planten uit; jonge zaaiingen hebben er minder last van.
• Korte bloei: Elke zaaiing bloeit zo’n 6–8 weken. Zaai om de 3–4 weken opnieuw voor bloei tot in de herfst.
• Te veel zaailingen: Hij zaait zich rijkelijk uit. Schoffel overtollige zaailingen weg of knip zaaddozen tijdig af.

Het jaar rond

• Maart: Ter plaatse zaaien.
• April: Zaaien. Zaailingen uitdunnen tot 15–20 cm.
• Mei: Laatste voorjaarszaaiing. Uitdunnen.
• Juni: Begin van de bloei. Plukken voor de vaas.
• Juli: Volle bloei. Uitgebloeide bloemen wegknippen of laten staan voor zaaddozen.
• Augustus: Zaaddozen oogsten en drogen. Zaad bewaren.
• September: Ter plaatse zaaien voor vroege bloei volgend jaar. Uitgebloeide planten opruimen.
• November: Najaarszaailingen beschermen bij strenge vorst.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Het zwarte keukenkruid dat ‘nigella’ of ‘zwarte komijn’ heet, komt van een verwante soort, Nigella sativa, niet van juffertje-in-het-groen.
• Het ras ‘Miss Jekyll’ is genoemd naar Gertrude Jekyll, een beroemde Britse tuinontwerpster.
• Juffertje-in-het-groen hoort bij de ranonkelfamilie, net als de boterbloem, de akelei en de clematis.