Korenbloem

Zo herken je hem

Groeivorm

Eenjarige plant van 30–80 cm met dunne, vertakte, grijsgroene en wat wollige stengels.

Blad

Smal lijn- tot lancetvormig, 5–10 cm, grijsgroen en licht viltig; de onderste bladeren soms met enkele lobben.

Bloem

Hoofdjes van 2–3 cm met helderblauwe, trechtervormige randbloemen en paarsblauwe buisbloemen in het midden; van juni tot augustus.

Omwindsel

De schubben onder het hoofdje zijn groen met een zilverwitte tot bruine, fijn getande rand.

Zaad

Glad, langwerpig nootje van 3–4 mm met een kort kuifje van borstels.

Verwarring met

Bergkorenbloem is een overblijvende tuinplant met bredere bladeren en grotere, losser gerafelde hoofdjes. Wilde cichorei heeft ook blauwe bloemen, maar met platte lintbloemen zonder trechtertjes.

Bloei: juni–augustus · Snoeien: juli en september

Waarom in je tuin?

• Rijk aan nectar: bijen, hommels, zweefvliegen en vlinders bezoeken de bloemen de hele zomer.
• De schubben onder het bloemhoofdje scheiden ook buiten de bloem nectar af, die mieren en kleine nuttige wespjes lokt.
• Vinken zoals de putter eten in de nazomer het rijpe zaad.
• Ideaal om een stuk kale grond snel in bloei te zetten, samen met andere akkerbloemen.
• Mooie snijbloem; de blauwe bloemblaadjes zijn eetbaar en worden gebruikt om salades en gebak te versieren.

Waar staat een korenbloem graag?

• In het wild: graanakkers, akkerranden, bermen en braakliggende grond, vooral op zand en leem.
• In de tuin: volle zon is noodzakelijk; in de schaduw valt hij om en bloeit hij weinig.
• Arme tot matig voedselrijke, goed doorlatende grond; op rijke grond wordt hij lang en slap.
• Hij heeft kale, losgemaakte grond nodig om te kiemen; in een dichte grasmat lukt het niet.

Mooi samen met

• Klaproos: Het klassieke duo van de graanakker: rood naast blauw.
• Bolderik: Paarsroze bloemen tussen de korenbloemen; een andere zeldzame akkerbloem.
• Echte kamille: Witte bloemetjes met een geel hart, die de kleuren laten oplichten.
• Gele ganzenbloem: Goudgele bloemen op dezelfde arme, kale grond.

Hoe en wanneer plant je een korenbloem?

1. Koop zaad van inheemse herkomst bij een zaadhandel of kwekerij voor inheemse planten. Graaf nooit planten uit in de natuur.
2. Zaai in september–oktober voor stevige planten die vroeg bloeien, of in maart–april voor een latere bloei.
3. Maak de grond onkruidvrij en los, strooi het zaad dun en hark het licht in, ongeveer 1 cm diep.
4. Dun uit tot 15–20 cm tussen de planten, of zaai samen met andere akkerbloemen in een mengsel.
5. Geef water tot de zaailingen goed opkomen; daarna enkel bij lange droogte.
6. Bewerk elk najaar de grond licht: zo blijft de korenbloem in je tuin terugkomen.

Verzorgen

Water

Enkel bij het kiemen en bij lange droogte in het voorjaar.

Bemesten

Niet nodig: op arme grond blijven de stengels stevig.

Uitgebloeide bloemen

Knip uitgebloeide hoofdjes regelmatig af voor een langere bloei; laat de laatste staan voor zaad.

Steun

Op een winderige plek steun je de stengels met wat takjes, of zaai dichter zodat de planten elkaar steunen.

Zaad laten vallen

Laat in de nazomer een deel uitzaaien en hark de grond in de herfst wat los: zo komt hij vanzelf terug.

Tip: Zaai korenbloem in de herfst: planten die de winter doormaken, zijn steviger en bloeien weken vroeger dan een voorjaarszaai.

Snoeien en maaien

Snoeimaanden: juli en september.

Wanneer: Uitgebloeide bloemen knippen in juli; de afgestorven planten opruimen in september.

Hoe:

• Knip in juli uitgebloeide hoofdjes af tot boven een zijknop; zo komen er nieuwe bloemen.
• Laat vanaf augustus de laatste bloemen uitbloeien voor zaad en voor de vogels.
• Trek of maai in september de dorre planten weg als het zaad gevallen is, en maak de grond licht los.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaad

De enige manier. Zaai in de herfst of in het voorjaar op kale grond. Rijp zaad kun je in augustus zelf verzamelen en droog bewaren tot het zaaien.

Hoe komt een korenbloem de winter door?

Winterhard tot −15 °C: jonge planten beschermen.

• Als eenjarige sterft de plant na de zaadzetting af.
• Zaailingen van de herfst overwinteren als kleine, grijze rozetjes en kunnen flink wat vorst aan.
• Late zaadhoofdjes geven vogels in de herfst nog wat voedsel.

Ziektes en plagen

• Omvallen: Door te rijke grond of te veel schaduw. Zaai dichter of op een schralere, zonnige plek.
• Meeldauw: Grijswit poeder op de bladeren in de nazomer, aan het einde van het seizoen. Ruim aangetaste planten op.
• Bladluis: Op de stengeltoppen; lieveheersbeestjes en larven van zweefvliegen ruimen ze meestal op.
• Verdwijnt na een paar jaar: Er is geen kale grond meer om te kiemen. Bewerk in de herfst een stukje grond en zaai bij.

Het jaar rond

• Maart: Zaaien op kale grond.
• April: Zaaien; zaailingen uitdunnen.
• Mei: Snelle groei; eventueel steun geven.
• Juni: Eerste bloei.
• Juli: Volle bloei; uitgebloeide hoofdjes afknippen.
• Augustus: Laatste bloemen; zaad laten rijpen en verzamelen.
• September: Dorre planten opruimen, grond losmaken en zaaien.
• Oktober: Zaaien voor bloei volgend jaar.
• November: De rozetjes overwinteren.

Wist je dat?

• In Frankrijk is de korenbloem sinds de Eerste Wereldoorlog het symbool van de herdenking van oorlogsslachtoffers en veteranen, zoals de klaproos in Groot-Brittannië.
• De korenbloem is de nationale bloem van Estland.
• De soortnaam cyanus komt van het Griekse woord voor donkerblauw.