Prachtkaars

Hoe herken je een prachtkaars?

Groeivorm

Losse, luchtige vaste plant van 60–120 cm hoog en 60–90 cm breed, met lange, overhangende bloemstengels uit een bladrozet.

Blad

Smal lancetvormig, 3–9 cm lang, groen, soms met roodachtige vlekjes; in de herfst vaak rood getint.

Bloem

Bloempjes van 2–3 cm met vier naar boven gerichte kroonblaadjes en lange, uitstekende meeldraden, in losse aren, van juni tot oktober.

Kleur

Wit, verkleurend naar roze, uit roze knoppen; er zijn ook roze en roodbladige rassen.

Wortels

Een lange, vlezige penwortel: verplanten lukt slecht.

Bloei: juni–oktober · Zaaien: februari–maart · Planten: april–juni · Snoeien: april en juli

Waarom in je tuin?

• Bloeit maandenlang, van juni tot in oktober, zonder pauze.
• Brengt beweging en luchtigheid in de border: de bloemstengels wiegen bij het minste briesje.
• Bijen en vlinders bezoeken de bloemen de hele zomer.
• Droogtebestendig dankzij zijn diepe penwortel: ideaal voor een grindtuin of een zonnige, droge border.
• Mooi in een grote pot op een zonnig terras.

Waar staat een prachtkaars graag?

• Volle zon; in de schaduw bloeit hij minder en zakt hij uit.
• Schrale, goed doorlatende zand- of lichte leemgrond, zuur tot kalkrijk.
• Droog: natte grond in de winter is de belangrijkste reden dat hij verdwijnt.
• Op zware klei alleen op een verhoging met veel grind of in een verhoogd bed.
• Reken op 50–60 cm tussen de planten; in een groep van drie komt hij het mooist tot zijn recht.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand of leem

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Droog

Grootte

0,9 m hoog, 0,6 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -15 °C)

Mooi samen met

• Lampenpoetsersgras: Pluimen die net als de prachtkaars meebewegen met de wind.
• Patagonisch ijzerhard: Paarse bloemen op hoge, ijle stengels, even luchtig en ook geliefd bij vlinders.
• Kattenkruid: Een lage, blauwe voorgrond in dezelfde droge grond.
• Rode zonnehoed: Stevige roze bloemen als rustpunt tussen de luchtige stengels.

Hoe en wanneer plant je een prachtkaars?

Planten in april–juni.

1. Plant in april–juni, als de grond is opgewarmd: dan heeft hij een hele zomer om te wortelen voor de eerste winter.
2. Graaf een plantgat iets breder dan de kluit en meng in zwaardere grond flink wat grof zand of grind door.
3. Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond aan.
4. Hou 50–60 cm afstand tussen de planten.
5. Geef water bij het planten en de eerste weken bij droogte.
6. Gebruik geen compost als mulch tegen de voet; grind is beter.

Verzorgen

Water

Alleen in het eerste seizoen bij droogte. Daarna redt hij zich dankzij zijn penwortel.

Bemesten

Niet nodig. Mest maakt de stengels slap en de plant minder winterhard.

Uitgebloeide bloemen

Niet nodig: de aren bloeien steeds verder aan de top. Knip uitgezakte stengels in juli een derde in.

Steun

Meestal niet nodig op schrale grond. Op rijkere grond helpen stevige buurplanten.

In een pot

Een diepe pot met drainagegat en potgrond met grind; geef in de zomer regelmatig water.

Tip: Zet hem in een groep van drie in schrale, grindrijke grond en laat de oude stengels de hele winter staan: zo overleeft hij natte winters veel beter dan als je in de herfst terugknipt.

Wanneer snoei je een prachtkaars?

Snoeimaanden: april en juli.

Wanneer: In april, als het nieuwe blad aan de voet verschijnt. Eventueel nog een lichte snoei in juli.

Hoe:

• Laat de oude stengels de hele winter staan: ze beschermen de voet tegen vorst en nattigheid.
• Knip ze in april terug tot net boven het nieuwe blad aan de voet.
• Hangt de plant in juli open of zakt hij uit, knip de stengels dan een derde in: na enkele weken bloeit hij opnieuw.

Let op: Knip niet in de herfst terug: dan blijft het hart open en nat, en overleeft hij de winter minder goed.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaaien

Binnen in februari–maart bij 18–20 °C. Verspeen de zaailingen in potjes en plant ze na half mei uit; ze bloeien vaak al het eerste jaar.

Basale stekken

In april–mei stekken van jonge scheuten aan de voet nemen en in zanderige stekgrond laten wortelen.

Zaailingen

Hij zaait zich soms uit. Laat een paar zaailingen staan om oude planten te vervangen; verplant ze jong.

Hoe komt een prachtkaars de winter door?

Winterhard tot −15 °C: jonge planten beschermen.

• Winterhard tot ongeveer −15 °C, maar alleen in droge grond: natte winters zijn gevaarlijker dan vorst.
• Laat de oude stengels staan tot april, ze beschermen het hart.
• Hij leeft vaak maar 3–5 jaar; hou daarom wat zaailingen of stekken achter de hand.
• In een pot: zet de pot tegen een muur, uit de regen, en wikkel hem in bij strenge vorst.

Ziektes en plagen

• Verdwenen na de winter: Meestal door natte grond. Plant op een drogere plek, in grind of op een verhoging, en knip pas in april terug.
• Uitgezakt en slap: Te rijke grond, mest of te weinig zon. Geef geen mest en knip in juli een derde in.
• Weinig bloemen: Te veel schaduw of mest. Verplaats jonge planten naar de volle zon.
• Bladluis: Op de toppen van jonge stengels. Meestal ruimen natuurlijke vijanden ze op; anders afspuiten met water.

Het jaar rond

• Februari: Binnen zaaien bij 18–20 °C.
• Maart: Binnen zaaien. Zaailingen verspenen.
• April: Oude stengels terugknippen tot net boven het nieuwe blad. Planten.
• Mei: Planten. Basale stekken nemen. Zaailingen na half mei uitplanten.
• Juni: Begin van de bloei. Planten tot eind juni.
• Juli: Uitgezakte stengels een derde inknippen.
• Augustus: Volle bloei, met bijen en vlinders.
• September: Bloei. Blad begint rood te kleuren.
• Oktober: Laatste bloei. Oude stengels laten staan.
• November: Stengels laten staan tot april. Grind rond de voet, geen compost.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Vlinders

Nectar voor dagvlinders.

Wist je dat?

• Sinds een herindeling op basis van DNA-onderzoek hoort hij bij hetzelfde geslacht als de teunisbloem; de oude naam Gaura blijft in de handel populair.
• De soortnaam eert Ferdinand Lindheimer, een in Duitsland geboren plantkundige die in de 19e eeuw planten verzamelde in Texas.
• Elke bloem bloeit maar kort, maar de aren maken maandenlang steeds nieuwe knoppen aan de top.