Foto: ZooFari, CC BY-SA 3.0 · bron
Vaste plant · Onagraceae
Roze teunisbloem
Oenothera speciosa
In andere talen: Onagre rose (Français) · Pink evening primrose (English)
De roze teunisbloem komt uit de prairies en droge graslanden van het zuiden van de Verenigde Staten en Mexico. Het is een lage, kruipende vaste plant van zo’n 30 cm hoog met smalle, licht getande bladeren en dunne stengels. Van juni tot september opent hij komvormige, zachtroze tot witte bloemen van 4–5 cm met donkerroze adertjes en een geel hart. Anders dan veel teunisbloemen bloeit hij ook overdag. Hij breidt zich uit met ondergrondse uitlopers en is ideaal voor een droge, zonnige plek; een bekend ras is het compacte, roze ‘Siskiyou’.
Let op: Hij breidt zich sterk uit met ondergrondse uitlopers, vooral in rijke, losse grond. Plant hem niet tussen kleine, tere planten en houd hem in toom door uitlopers elk voorjaar af te steken.
Licht
Volle zon
warm en licht
Vocht
Droog
verdraagt droogte
Grond
Zand of leem
elke zuurtegraad
Winterhard
Volledig winterhard
tot -20 °C
Grootte
0,3 m
hoog, 0,5 m breed
Bloei
juni–september
| Snoeimaanden | maart |
|---|---|
| Hoogte | 0,3 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor bijen |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | juni–september |
Herkennen
Hoe herken je een roze teunisbloem?
- Groeivorm
- Lage, kruipende plant van 20–30 cm hoog, die zich met uitlopers uitbreidt tot een mat van 50 cm breed of meer.
- Blad
- Smal lancetvormig, licht getand of gelobd, groen tot grijsgroen.
- Bloem
- Komvormige bloemen van 4–5 cm met vier kroonblaadjes, van juni tot september.
- Kleur
- Zachtroze tot wit met donkerroze adertjes en een geel hart.
- Wortels
- Ondergrondse uitlopers: in losse, rijke grond kruipt hij snel.
Bloei: juni–september · Planten: april–mei · Snoeien: maart
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Bloeit de hele zomer, van juni tot september.
- Droogtebestendig: perfect voor grindtuinen, droge randen en zonnige hellingen.
- Een bodembedekker voor arme, droge grond waar weinig anders wil groeien.
- De open bloemen trekken bijen en andere insecten aan.
- Weinig werk: geen water, geen mest, alleen in maart opruimen.
Waar staat een roze teunisbloem graag?
- Volle zon: alleen dan bloeit hij rijk.
- Arme, goed doorlatende grond: zand of leem, zuur tot kalkrijk. In rijke grond woekert hij en bloeit hij minder.
- Droge grond; natte grond in de winter verdraagt hij slecht.
- Plant op 40–50 cm afstand, op een plek waar hij mag uitlopen, bijvoorbeeld in grind of tegen een muur.
- Licht
- Zon
- Grondsoort
- Zand of leem
- Zuurtegraad
- Niet kieskeurig
- Vocht
- Droog
- Grootte
- 0,3 m hoog, 0,5 m breed
- Winterhard
- Winterhard (tot -20 °C)
Mooi samen met
- Kattenkruid: Lavendelblauwe wolken naast het roze, even droogtebestendig.
- Prachtkaars: Luchtige witte of roze bloemen op dezelfde droge, zonnige plek; een naaste verwant.
- Vedergras: Zachte, wuivende halmen tussen de lage bloemen.
- Bossalie: Paarsblauwe aren in juni–juli als contrast.
- Lavendel: Een geurende, droogtebestendige struik naast de roze mat.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een roze teunisbloem?
Planten in april–mei.
- Plant in april–mei, als de ergste vorst voorbij is en de grond opwarmt.
- Graaf een plantgat iets breder dan de kluit; meng op zwaardere grond grind of grof zand door de grond. Geen compost of mest.
- Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond aan.
- Houd 40–50 cm tussen de planten.
- Wil je hem binnen de perken houden, plant hem dan tussen tegels, tegen een muur of binnen een wortelbegrenzing.
- Geef meteen water en de eerste weken bij droogte; daarna niet meer.
Verzorgen
- Water
- Alleen tot hij aangeslagen is. Daarna redt hij zich, ook in droge zomers.
- Bemesten
- Niet doen: in rijke grond woekert hij en bloeit hij minder.
- Uitlopers
- Trek of steek in het voorjaar de uitlopers uit die te ver gaan.
- Inkorten
- Wordt hij in de zomer wat slordig, dan kun je de langste stengels inkorten.
- Oude stengels
- Laat de oude stengels in de winter staan en ruim ze pas in maart op.
Tip: Geef hem een arme, droge plek en nooit mest: dan blijft hij compact en bloeit hij de hele zomer. In rijke grond woekert hij en krijg je vooral blad.
Wanneer snoei je een roze teunisbloem?
Snoeimaanden: maart.
Wanneer: In maart knip je de afgestorven stengels van vorig jaar weg, net voor de nieuwe groei begint.
Hoe:
- Knip alle oude stengels af tot net boven de grond.
- In de zomer kun je slordige, lange stengels inkorten; uitgebloeide bloemen hoef je niet weg te knippen.
- Steek bij de voorjaarsbeurt de uitlopers af die buiten de gewenste plek komen.
Let op: Snoei niet in de herfst: de oude stengels beschermen de plant in de winter.
Vermeerderen
- Uitlopers
- In april–mei: steek een uitloper met wortels af en plant hem meteen op zijn nieuwe plek.
- Scheuren
- In het voorjaar de pol opgraven en in stukken met wortels en scheuten verdelen.
- Stekken
- In mei–juni: zachte stekken van 5–8 cm laten wortelen in zanderige stekgrond.
Hoe komt een roze teunisbloem de winter door?
Winterhard tot −20 °C.
- Winterhard tot ongeveer −20 °C: in de meeste Belgische winters geen probleem, zeker op een droge plek.
- Natte grond in de winter is gevaarlijker dan vorst: dan rot hij.
- Bij strenge vorst zonder sneeuw kan een losse laag dennentakken of stro helpen.
- In een pot: zet hem in de winter droog en beschut tegen een muur.
Ziektes en plagen
- Woekeren: In rijke, losse grond kruipt hij snel tussen andere planten. Plant hem op arme grond en steek uitlopers elk voorjaar af.
- Weinig bloei: Te veel schaduw, te rijke grond of te veel water. Zet hem zonniger en stop met bemesten.
- Wortelrot: Hij verdwijnt na een natte winter. Plant in doorlatende grond, eventueel tussen grind.
- Meeldauw: Wit poeder op het blad in de nazomer. Meestal onschuldig; knip aangetaste stengels weg.
Het jaar rond
- Maart: Oude stengels wegknippen. Uitlopers afsteken.
- April: Planten. Uitlopers afsteken en verplanten.
- Mei: Planten. Stekken nemen.
- Juni: Begin van de bloei.
- Juli: Volle bloei. Slordige stengels inkorten.
- Augustus: Bloei. Geen water nodig.
- September: Laatste bloemen.
- November: Oude stengels laten staan. Bij strenge vorst licht afdekken.
Gebruiken
Goed voor dieren
- Bijen
- Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- Teunisbloemen horen bij dezelfde familie als de fuchsia.
- De prachtkaars, vroeger Gaura lindheimeri, is intussen ook bij het geslacht Oenothera ondergebracht.
- Anders dan veel teunisbloemen gaan de bloemen van deze soort vaak al overdag open: de naam teunisbloem past hier dus niet helemaal.