
Foto: Barbara Wrzesińska, CC BY-SA 2.5 · bron
Bol- of knolgewas · Asparagaceae
Puschkinia
Puschkinia scilloides
In andere talen: Striped squill (English)
Puschkinia (Puschkinia scilloides) is een klein voorjaarsbolletje uit de Kaukasus, Turkije en Iran. Uit twee smalle, riemvormige bladeren komt in maart en april een korte tros van bleekblauwwitte klokjes, elk kroonblad met een fijne, donkerblauwe streep. In het midden zit een klein kroontje. Het planten is gemakkelijk en het bolletje is zeer winterhard, tot ongeveer −30 °C. Hij verwildert langzaam in een zonnig gazon, onder heesters en in rotstuinen en is een belangrijke vroege bron van nectar voor bijen.
Licht
Zon of halfschaduw
liefst wat zon
Vocht
Normaal
geen natte voeten
Grond
Zand, leem of klei
neutraal tot kalkrijk
Winterhard
Volledig winterhard
tot -30 °C
Grootte
0,15 m
hoog, 0,05 m breed
Bloei
maart–april
| Hoogte | 0,15 m |
|---|---|
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor bijen |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | maart–april |
Herkennen
Hoe herken je een puschkinia?
- Groeivorm
- Klein bolgewas van ongeveer 15 cm hoog en 5 cm breed, in pollen.
- Blad
- Enkele smalle, riemvormige bladeren die samen met de bloemen opkomen; ze verdwijnen in mei–juni.
- Bloem
- Korte tros van klokvormige, bleekblauwe tot witte bloempjes met een donkerblauwe streep op elk kroonblad, in maart–april.
- Bol
- Kleine, ronde bol met een bruine schil; hij vormt bijbollen en zaait zich langzaam uit.
Bloei: maart–april · Planten: september–november
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Fijne, blauwgestreepte klokjes in maart en april, op het moment dat bijen de eerste nectar zoeken.
- Zeer winterhard en robuust: hij verdraagt zelfs strenge winters tot ongeveer −30 °C.
- Verwildert langzaam in gazon, onder heesters en in een rotstuin.
- Klein en compact: mooi in groepen, in een pot of aan de voet van een boom.
- Weinig werk: eenmaal geplant komt hij jaar na jaar terug.
Waar staat een puschkinia graag?
- Zon of lichte schaduw; ideaal onder bladverliezende bomen en heesters, want die laten in het voorjaar nog licht door.
- Doorlatende grond: zand, leem of klei, neutraal tot kalkrijk.
- Normaal vochtig in het voorjaar; in de zomer mag de grond droger zijn.
- Plant in groepen van minstens 15 bolletjes, op 5–8 cm van elkaar.
- Licht
- Zon en halfschaduw
- Grondsoort
- Zand, leem of klei
- Zuurtegraad
- Neutraal of kalkrijk
- Vocht
- Normaal
- Grootte
- 0,15 m hoog, 0,05 m breed
- Winterhard
- Winterhard (tot -30 °C)
Mooi samen met
- Krokus: Bloeit tegelijk en geeft kleur aan het gazon.
- Sneeuwroem: Blauwe sterren die bij de bleke klokjes passen.
- Sleutelbloem: Geel of roze, vroeg in het voorjaar naast de blauwwitte klokjes.
- Dwergnarcis: Gele trompetjes naast de blauwe bloempjes.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een puschkinia?
Planten in september–november.
- Plant van september tot november, als de grond nog niet bevroren is.
- Graaf een brede kuil of afzonderlijke gaten; meng bij zware klei wat grof zand door de grond.
- Zet de bol met de punt omhoog, 5–8 cm diep.
- Houd 5–8 cm afstand en plant in groepen van 15 of meer voor een natuurlijk effect.
- Geef na het planten een gieter water, tenzij het regent.
- In gras: steek een plug uit de zode, zet de bolletjes erin en leg de plug terug.
Verzorgen
- Water
- In het voorjaar licht vochtig houden tijdens de groei. In de zomer is water niet nodig.
- Bemesten
- Weinig nodig. Een laagje bladcompost in de herfst is genoeg.
- Blad laten afsterven
- Laat het blad staan tot het vanzelf geel is, meestal in mei–juni, zodat de bol kan bijvullen.
- Maaien in gras
- Maai pas als het blad geel is, meestal vanaf juni.
- Delen
- Deel dichte pollen na een paar jaar als de bloei afneemt.
Tip: Plant 5–8 cm diep in groepen van minstens 15 bolletjes. Hij verwildert in een zonnig gazon of onder heesters en zaait zich op een goede plek langzaam uit.
Wanneer snoei je een puschkinia?
Wanneer: Snoeien is niet nodig. Je hoeft alleen af te wachten tot het blad vanzelf afsterft, in mei–juni.
Hoe:
- Laat verwelkte bloemen staan; ze zaaien zich op een goede plek uit.
- Laat het blad staan tot het volledig geel is.
- In gras: maai pas als het blad geel is.
Let op: Het blad te vroeg wegmaaien of afknippen verzwakt de bol en geeft volgend jaar minder bloemen.
Vermeerderen
- Delen
- In juni, als het blad geel is: steek de pol op, scheid de bijbolletjes en plant ze meteen terug, 5–8 cm diep. Je kunt ook wachten tot september.
- Zaad
- Hij zaait zich op een goede plek zelf uit. Je kunt ook vers zaad in de zomer in een bak zaaien; het duurt enkele jaren voor de zaailingen bloeien.
Hoe komt een puschkinia de winter door?
Winterhard tot −30 °C.
- Zeer winterhard, tot ongeveer −30 °C: in Belgische winters is geen bescherming nodig.
- De bladpunten komen soms al in de winter boven; vorst deert ze niet.
- In een pot: zet de pot beschut tegen een muur en laat hem niet vol water staan, zodat de bollen niet rotten.
Ziektes en plagen
- Muizen en woelmuizen: Ze kunnen bolletjes opeten, vooral in rustige hoekjes. Plant in een mandje of in een laagje grof grind, of in een pot.
- Bolrot: De bol is zacht en beschimmeld, vooral in natte, koude grond. Zorg voor doorlatende grond en haal aangetaste bollen weg.
- Geen bloei: Het blad komt op, maar er komen geen bloemen. Oorzaak is meestal te diepe schaduw, te ondiep geplante of te kleine bollen. Zet hem op een lichtere plek en plant ze diep genoeg.
- Slakken: Gaatjes in blad en bloemen in het voorjaar. Verzamel ze ’s avonds met een zaklamp.
Het jaar rond
- Februari: De eerste bladpunten verschijnen.
- Maart: Bloei begint.
- April: Volle bloei. Bijen komen op de bloemen af.
- Mei: Blad laten staan.
- Juni: Blad geel: pollen delen en bijbolletjes verplanten. Gras maaien.
- September: Planten.
- Oktober: Beste periode om te planten.
- November: Laatste kans om te planten.
Gebruiken
Goed voor dieren
- Bijen
- Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- De Puschkinia is genoemd naar graaf Apollos Moessin-Poesjkin, een Russische scheikundige en plantenverzamelaar.
- De soortnaam scilloides betekent ‘op een Scilla lijkend’: hij lijkt inderdaad op de sterhyacint.
- Elk kroonblad heeft een fijne, donkerblauwe streep, waaraan de Engelse naam ‘striped squill’ ontleend is.