Oosterse sterhyacint

Hoe herken je een oosterse sterhyacint?

Groeivorm

Klein bolgewas van 10–15 cm hoog, met per bol twee tot vier bladeren en enkele bloemstengels.

Blad

Smal, lintvormig en glanzend groen; verschijnt met de bloemen en sterft in mei–juni af.

Bloem

Eén tot vijf knikkende, stervormige klokjes per stengel, in maart en april. Diep helblauw, bij ‘Alba’ wit.

Bol

Klein en rond, 1–2 cm, met een donkere huid. Vormt broedbolletjes en zo na een tijd kleine pollen.

Zaad

Ronde zaaddoosjes met zwarte zaden, die onder meer door mieren verspreid worden.

Bloei: maart–april · Planten: september–november

Waarom in je tuin?

• Een van de eerste bloeiers: in maart kleurt hij de tuin helblauw, samen met krokussen en sneeuwklokjes.
• Een vroege voedselbron voor bijen en hommels; hun klompjes blauw stuifmeel vallen meteen op.
• Verwildert vanzelf: hij zaait zich uit en vormt na enkele jaren een blauw tapijt.
• Ideaal onder bladverliezende bomen en heesters en in het gazon: hij bloeit voor het bladerdak dichtgaat.
• Klein, goedkoop en onverwoestbaar; ook mooi in een pot of bloembak met andere voorjaarsbollen.

Waar staat een oosterse sterhyacint graag?

• Zon of halfschaduw; onder bladverliezende bomen krijgt hij in het voorjaar licht genoeg.
• Elke gewone tuingrond: zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk, als het water maar niet blijft staan.
• Normaal vochtig in het voorjaar; in de zomer mag het droog zijn, want dan is de bol in rust.
• In het gazon, onder heesters, in de border of in een rotstuin; plant groepjes van 25 of meer voor effect.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Normaal

Grootte

0,15 m hoog, 0,05 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -30 °C)

Mooi samen met

• Sneeuwklokje: Bloeit net voor hem en verwildert op dezelfde plekken onder bomen.
• Krokus: Paarse en gele krokussen bloeien tegelijk naast het helblauw.
• Narcis: Kleine, gele narcissen geven een fris geel-blauw contrast.
• Lenteroos: Grote bloemen in dezelfde halfschaduw, met de sterhyacint als blauw tapijt aan de voet.
• Varens: Nemen de plek over als de sterhyacint in de zomer verdwijnt.

Hoe en wanneer plant je een oosterse sterhyacint?

Planten in september–november.

1. Plant de bollen van september tot november, liefst zo vroeg mogelijk, want de kleine bolletjes drogen snel uit.
2. Plant ze 8 cm diep, met de punt naar boven.
3. Zet ze 5–8 cm uit elkaar, in losse groepen of uitgestrooid voor een natuurlijk effect.
4. In het gazon: steek een plag uit, leg er een groepje bollen onder en leg de plag terug, of gebruik een bollenplanter.
5. Druk de grond aan en geef water als het droog is.

Verzorgen

Water

Meestal niet nodig: de herfst- en voorjaarsregen volstaat. In een pot de aarde licht vochtig houden.

Bemesten

Niet nodig in gewone tuingrond. Op schrale grond in februari wat compost strooien.

Blad

Laat het blad na de bloei vergelen; zo vult de bol zijn reserves aan voor volgend jaar.

Maaien

Maai het gras pas zes weken na de bloei, als het blad geel is, meestal vanaf half mei.

Uitzaaien

Wil je dat hij zich uitzaait, knip de uitgebloeide bloemen dan niet af.

Tip: Plant hem onder bladverliezende bomen of in het gras en laat hem zijn gang gaan: na enkele jaren vormt hij vanzelf een helblauw tapijt. Maai pas als het blad geel is.

Wanneer snoei je een oosterse sterhyacint?

Wanneer: Een sterhyacint wordt niet gesnoeid. Je laat hem na de bloei gewoon met rust.

Hoe:

• Laat de uitgebloeide bloemen staan, zodat hij zaad zet en zich uitzaait.
• Laat het blad helemaal vergelen en verwijder het pas als het vanzelf loskomt.
• Wil je geen zaailingen, knip dan in april de uitgebloeide stengels af, maar laat het blad staan.

Let op: Maai of knip het blad niet groen af: de bol heeft het nodig om volgend jaar te bloeien.

Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Uitzaaien

Hij zaait zich vanzelf uit. Zelf zaaien kan ook: strooi rijp zaad in juni ter plaatse of in een pot die buiten blijft staan. Zaailingen bloeien na een paar jaar.

Scheiden

Graaf dichte pollen op in juni, als het blad afgestorven is, of in september. Haal de broedbolletjes los en plant ze meteen opnieuw.

Hoe komt een oosterse sterhyacint de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

• Volledig winterhard tot ongeveer −30 °C: in België is geen bescherming nodig.
• Hij heeft de winterkou zelfs nodig om in het voorjaar goed te bloeien.
• In een pot of bak: zet hem buiten op een beschutte plek, zodat de aarde niet doorweekt raakt.

Ziektes en plagen

• Geen bloemen: Het blad werd te vroeg weggemaaid, of de bollen staan te dicht of onder groenblijvers. Laat het blad afsterven en scheid te dichte pollen.
• Uitgedroogde bollen: Bollen die te lang los gelegen hebben, komen niet op. Koop ze in september en plant ze meteen.
• Slakken: Vreten in een nat voorjaar soms aan blad en bloemen. Raap ze ’s avonds op.
• Te veel zaailingen: In een verzorgde border duikt hij overal op. Knip dan na de bloei de stengels met zaaddoosjes af.

Het jaar rond

• Februari: De eerste bladpunten komen boven.
• Maart: Bloei. Bijen halen er nectar en blauw stuifmeel.
• April: Bloei. Wil je geen zaailingen, knip dan uitgebloeide stengels af.
• Mei: Blad laten vergelen. Het gras rond de bollen nog niet maaien.
• Juni: Blad afgestorven: nu mag je maaien. Te dichte pollen scheiden.
• September: Nieuwe bollen planten, 8 cm diep.
• Oktober: Planten in gras of border.
• November: Laatste kans om te planten.

Eetbaar en bruikbaar

Niet eetbaar. Alle delen van sterhyacinten en sneeuwroem (Chionodoxa, nu bij Scilla) zijn giftig, vooral de bolletjes: ze kunnen braken, buikpijn en diarree geven, bij kinderen en ook bij honden en katten. De bolletjes lijken op kleine uitjes: bewaar ze nooit bij de groenten of de keukenuien, en houd losse bolletjes buiten het bereik van kinderen en huisdieren. Ze zaaien zich vlot uit, in borders, onder struiken en in het gazon: plant ze niet waar je hond graaft, en laat paarden, schapen of geiten niet grazen waar ze in grote groepen groeien. Was je handen na het planten. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Het stuifmeel is blauw: in maart zie je soms bijen met blauwe klompjes stuifmeel aan hun poten.
• De zaden hebben een voedzaam aanhangsel waarvoor mieren ze meeslepen; zo verspreidt de plant zich door de tuin.
• Ondanks de naam ‘siberica’ groeit hij in het wild niet in Siberië, maar in Zuid-Rusland, de Kaukasus en Turkije.