Grote zonnehoed

Hoe herken je een grote zonnehoed?

Groeivorm

Vaste plant met een lage bladrozet en rechte, bijna bladloze bloemstengels tot 2 m hoog; ongeveer 60 cm breed.

Blad

Groot, ovaal tot lepelvormig, blauwgrijs met een waslaagje; de bladeren aan de stengel zijn kleiner.

Bloem

Gele bloemen met hangende lintbloemen en een opvallend hoge, donkerbruine kegel, van juli tot september.

Zaad

De kegels worden na de bloei donker en blijven lang staan; ze bevatten veel zaad.

Wortels

Een vlezige, groeiende pol: hij vormt langzaam grotere groepen en is moeilijk te verplanten als hij oud is.

Bloei: juli–september · Planten: maart–mei en september · Snoeien: maart

Waarom in je tuin?

• Het blauwgrijze blad is het hele seizoen mooi, ook als de plant niet bloeit.
• Bloemen op stengels tot 2 m geven hoogte en een luchtig beeld achteraan in de border.
• De hoge, donkere zaadkegels blijven staan in de winter en worden gegeten door vogels.
• Bijen bezoeken de bloemen in de zomer.
• Winterhard en makkelijk: geen snoei in de zomer en weinig zorg.
• Een opvallende, grafische plant die hier in tuinen weinig voorkomt.

Waar staat een grote zonnehoed graag?

• Volle zon: dan bloeit hij het best en blijven de stengels stevig.
• Leem of klei die vochtig blijft, zuur tot neutraal; zware grond is geen probleem.
• Normaal vochtig: niet te nat in de winter, want de bladrozet kan dan wegrotten.
• Zet hem op een beschutte plek of achteraan in de border: 2 m hoge stengels vangen veel wind.
• Reken op 50–60 cm ruimte per plant.

Licht

Zon

Grondsoort

Leem of klei

Zuurtegraad

Zuur of neutraal

Vocht

Normaal of nat

Grootte

2 m hoog, 0,6 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -25 °C)

Mooi samen met

• Siergrassen: Fijne halmen en pluimen zijn een zachte tegenhanger van de forse bloemen.
• Rode zonnehoed: Paarsroze bloemen in dezelfde zon, een mooi contrast met het geel.
• Steppesalie: Blauwpaarse aartjes aan de voet verbergen de kale stengels.
• Vlinderstruik: Een hoge achtergrond die tegelijk bloeit en vlinders aantrekt.

Hoe en wanneer plant je een grote zonnehoed?

Planten in maart–mei en september.

1. Plant in maart–mei of in september, als de grond niet bevroren of drassig is.
2. Graaf een plantgat dat twee keer zo breed is als de kluit en meng er compost door.
3. Zet de plant even diep als in de pot, met de bladrozet net boven de grond; de rozet niet begraven.
4. Houd 50–60 cm afstand tussen de planten en zet ze liefst in een groepje van drie.
5. Geef meteen water en leg een laag mulch rond de plant, maar laat de bladrozet zelf vrij.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar bij droogte wekelijks. Daarna in langere droge perioden ruim water aan de voet.

Bemesten

In het voorjaar een schep compost. Te veel stikstof geeft slappe, hoge stengels.

Mulchen

Een laag bladcompost in het voorjaar houdt de grond vochtig; laat de bladrozet vrij.

Steun

Meestal niet nodig, maar op een winderige plek kunnen de hoge stengels extra steun gebruiken.

Zaadkegels

Laat de kegels na de bloei staan: ze sieren de winter en geven vogels voedsel.

Verplanten

Doe dat bij voorkeur jong, in het voorjaar; oude planten nemen het verplanten minder goed.

Tip: Laat de zaadkegels in de winter staan: ze zien er mooi uit en vogels eten de zaden. Bescherm de jonge bladrozet in het voorjaar tegen slakken en bedek hem niet met mulch.

Wanneer snoei je een grote zonnehoed?

Snoeimaanden: maart.

Wanneer: In maart, voor de nieuwe bloemstengels verschijnen.

Hoe:

• Knip de bloemstengels en zaadkegels van vorig jaar tot vlak boven de bladrozet af.
• Verwijder beschadigde of afgestorven bladeren van de rozet met de hand.
• Wil je geen zaailingen, knip dan een deel van de zaadkegels in de herfst weg.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Delen

In maart–april of begin september een oudere pol voorzichtig uitgraven en met een scherpe spade verdelen in stukken met wortels en een bladrozet. Meteen herplanten en water geven.

Zaaien

In het voorjaar of de herfst in een zaaibak zaaien; hij zaait zich ook zelf uit, en zaailingen bloeien vaak pas na een of twee jaar.

Hoe komt een grote zonnehoed de winter door?

Winterhard tot −25 °C.

• Winterhard tot ongeveer −25 °C: in Belgische winters is bescherming niet nodig.
• De bladrozet kan in een milde winter grotendeels groen blijven; bedek hem niet met dik blad of mulch, want dan rot hij weg.
• Zware klei die in de winter nat blijft is riskant: zorg voor goede drainage of werk zand door de grond.

Ziektes en plagen

• Slakken: Slakken en naaktslakken zijn dol op de jonge bladrozet in het voorjaar. Raap ze ’s avonds op en leg een barrière van grof zand of schelpengruis.
• Rotte rozet: Bruin, zacht blad in natte winters. Verbeter de drainage en bedek de rozet niet met mulch.
• Meeldauw: Wit poeder op het blad in droge, benauwde zomers. Geef ruimte, water aan de voet en knip aangetaste bladeren weg.
• Omvallende stengels: Bij wind en een te rijke grond buigen de hoge stengels. Een beschutte plek, minder mest en steun helpen.

Het jaar rond

• Maart: Oude stengels tot boven de rozet afknippen. Planten. Compost geven.
• April: Planten. Letten op slakken.
• Mei: Planten. Mulch aanbrengen, rozet vrijlaten.
• Juni: Bloemstengels groeien omhoog. Water geven bij droogte.
• Juli: Start van de bloei. Eventueel steunen.
• Augustus: Volle bloei. Water geven bij droogte.
• September: Einde van de bloei. Planten of delen.
• Oktober: Zaadkegels laten staan voor de vogels.
• December: Rust. De donkere kegels sieren de tuin.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Vogels

Bessen, zaden of insecten als voedsel, of een plek om te nestelen.

Wist je dat?

• De soortnaam maxima betekent ‘grootste’ en verwijst naar de forse afmetingen van de plant.
• Het blauwgrijze blad is bedekt met een waslaagje, dat helpt om waterverlies te beperken.
• Zaadetende vogels zoals putters knabbelen in de winter aan de zaadkegels van zonnehoeden.