Oranjeboompje

Hoe herken je een oranjeboompje?

Groeivorm

Kleine, dichte, groenblijvende struik van ongeveer 40 cm hoog en 30 cm breed.

Blad

Lancetvormig, glanzend donkergroen, met een golvende rand.

Bloem

Kleine, witte sterbloemetjes, van juni tot augustus.

Vrucht

Ronde, oranje bessen van 1–2 cm die in de herfst en winter rijpen en maandenlang blijven zitten. Giftig.

Herkomst

Zuid-Amerika; verwant aan tomaat, aardappel en aubergine.

Bloei: juni–augustus · Planten: maart–april · Snoeien: maart

Waarom in je tuin?

• Fel oranje bessen in de donkere maanden, vaak maandenlang: kleur op een moment dat weinig andere planten bloeien of vruchten dragen.
• Compact (ongeveer 40 cm) en groenblijvend.
• De kleine, witte sterbloempjes in de zomer trekken bestuivers.
• Je zet hem in de zomer buiten en haalt hem in het najaar weer binnen.
• Met een terugsnoeibeurt en verse grond in het voorjaar kan hij opnieuw uitlopen en nog een seizoen bessen dragen.

Waar staat een oranjeboompje graag?

• Zon tot halfschaduw: een lichte plek bij het raam met wat zon. Veel licht houdt de bessen vast.
• Losse, humusrijke potgrond met goede afvoer, licht zuur tot neutraal.
• Normaal vochtig: gelijkmatig vochtig, nooit nat.
• Koel in de winter: 8–15 °C houdt de bessen langer mooi; nooit onder 5 °C.
• In de zomer mag hij naar buiten, op een beschutte, lichte plek, zodat insecten de bloemen kunnen bestuiven.

Licht

Zonnig of licht, zonder felle zon

Potgrond

Gewone potgrond of luchtige, humusrijke potgrond

Zuurtegraad

Zuur of neutraal

Water geven

Gewoon

Grootte

0,4 m hoog, 0,3 m breed

Temperatuur

Minimum 5 °C

Mooi samen met

• Cyclaam: Bloeit in de winter op dezelfde lichte, koele plek en past kleurrijk bij de oranje bessen.
• Kamerazalea: Een bloeiende kamerplant voor een koele, lichte kamer.
• Klimop: Groenblijvend, hangend blad als rustige achtergrond.

Hoe en wanneer plant je een oranjeboompje?

Planten in maart–april.

1. Pot in maart–april opnieuw op, na de bessentijd en de snoeibeurt.
2. Kies een pot met afvoergat die 2–3 cm breder is dan de oude.
3. Gebruik losse potgrond, eventueel met wat perliet voor de afvoer.
4. Zet de plant even diep als voorheen en druk de grond licht aan.
5. Geef water tot het onderaan uitloopt en giet het schoteltje na een kwartier leeg.
6. Zet hem op een lichte plek; vanaf eind mei mag hij buiten, beschut.

Verzorgen

Water

Houd de grond gelijkmatig vochtig, maar niet nat. In de winter op een koele plek minder water: laat de bovenste centimeter opdrogen.

Bemesten

Van april tot september om de 2 weken een meststof voor bloeiende planten of tomaten, op halve sterkte. In de winter niet.

Bestuiving

Zet hem in de zomer buiten of tik tegen de bloemen: zonder bestuiving zet hij geen bessen.

Luchtvochtigheid

Droge verwarmingslucht laat bessen en bladeren vallen. Houd hem koel en nevel af en toe.

Na de bessen

Vallen de bessen of rimpelen ze (februari–maart), dan snoei en verpot je hem, of je gooit hem weg als eenjarige plant.

Tip: Houd hem koel en licht en zet hem in de zomer buiten: zo zet hij veel bessen en houdt hij ze maandenlang. Bewaar hem altijd buiten bereik van kinderen en huisdieren.

Wanneer snoei je een oranjeboompje?

Snoeimaanden: maart.

Wanneer: In maart, als de bessen vallen of rimpelen en voor de nieuwe groei begint.

Hoe:

• Snoei alle takken terug tot de helft of een derde, net boven een knoop.
• Knip dode, zwakke en kruisende takjes weg.
• Pot hem daarna op in verse grond en geef water.
• Gebruik een schone schaar.

Let op: Draag handschoenen en was je handen na het snoeien: alle delen van de plant zijn giftig.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaaien

In februari–maart: zaaien op vochtige zaaigrond bij 18–22 °C en licht bedekken. De planten bloeien en dragen meestal nog hetzelfde jaar bessen.

Stekken

In mei–juli: topstekken van 8–10 cm in vochtige stekgrond, onder plastic bij 18–22 °C. Ze wortelen binnen enkele weken.

Hoe komt een oranjeboompje de winter door?

• Niet winterhard: houd hem binnen bij minstens 5 °C; 8–15 °C is ideaal.
• Zet hem op een zeer lichte plek, weg van radiator en tocht: droge, warme lucht laat bessen en bladeren vallen.
• Geef beperkt water en bemest niet.
• Houd hem buiten bereik van kinderen en huisdieren: de bessen zijn juist in de winter lokkend.

Ziektes en plagen

• Vallende bessen en bladeren: Door te warme, droge lucht, tocht of te weinig licht. Zet hem koeler en lichter en nevel af en toe.
• Witte vlieg: Kleine witte vliegjes en plakkerig blad aan de onderkant. Gebruik gele lijmplaten en spoel de plant wekelijks af.
• Bladluis: Op jonge scheuten en knoppen. Spoel ze af of veeg ze weg met zeepwater.
• Spint: Fijne webjes en vaal blad bij warme, droge lucht. Spoel af en verhoog de luchtvochtigheid.
• Geen bessen: Te weinig licht of geen bestuiving. Zet hem in de zomer buiten of tik tegen de bloemen met een penseel.

Het jaar rond

• Januari: Bessen in volle pracht. Koel en licht. Weinig water.
• Februari: Bessen vallen of rimpelen: tijd om te snoeien.
• Maart: Terugsnoeien tot de helft. Verpotten. Opnieuw water geven.
• April: Verpotten indien nodig. Bemesten om de 2 weken.
• Mei: Vanaf eind mei buiten, beschut.
• Juni: Bloei begint. Insecten laten bestuiven of tikken tegen de bloemen.
• Juli: Bloei. Water bij droogte. Stekken nemen.
• Augustus: Einde bloei, bessen zetten aan. Bemesten.
• September: Bessen kleuren. Ruim voor de eerste koude nachten weer binnen.
• Oktober: Binnen op een lichte, koele plek.
• November: Bessen rijp. Niet bemesten. Weinig water.
• December: Bessen. Koel houden (8–15 °C), buiten bereik van kinderen en huisdieren.

Eetbaar en bruikbaar

Niet eetbaar. De oranje of rode bessen van het oranjeboompje lijken op kerstomaatjes of kumquats, maar zijn giftig (solanine en verwante stoffen): bij kinderen en huisdieren geven ze braken, buikpijn en sufheid. Zet de plant buiten hun bereik of pluk de bessen weg. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.

Wist je dat?

• Ondanks de Engelse naam ‘Jerusalem cherry’ komt hij niet uit Jeruzalem maar uit Zuid-Amerika.
• De soortnaam pseudocapsicum betekent ‘valse Capsicum’, het geslacht van de paprika’s en pepers, naar de vruchten die erop lijken.
• In warmere landen zoals Australië en Nieuw-Zeeland is hij verwilderd en geldt hij als onkruid.