Stromanthe

Hoe herken je een stromanthe?

Groeivorm

Pollende plant van 60–80 cm hoog en tot 60 cm breed, met rechte bladstelen die uit een wortelstok komen.

Blad

Lancet- tot langwerpig, 20–40 cm, leerachtig; bovenzijde donkergroen met crèmewitte en roze tekening, onderzijde purperrood.

Bloem

Bloeit binnen zelden. De kleine witte bloemen zitten in rode schutbladen aan de top van de stengel.

Beweging

De bladeren vouwen ’s avonds omhoog (nachtstand) en ontvouwen zich ’s ochtends weer.

Wortels

Ondiepe wortelstok met knollige wortels: een brede, niet te diepe pot past het best.

Planten: april–mei

Waarom in je tuin?

• Opvallend bont blad in groen, crème en roze, met een purperrode onderkant.
• Hij beweegt: de bladeren vouwen ’s avonds omhoog en gaan ’s ochtends weer open.
• Een schaduwplant voor binnen die ook zonder zon prachtig blijft.
• Geeft een tropische sfeer in de kamer en past bij andere bladplanten.
• Met 60–80 cm hoog een compacte plant voor op een tafel of dressoir.

Waar staat een stromanthe graag?

• Licht tot halfschaduw zonder directe zon: felle zon verbleekt de tekening en schroeit het blad.
• Warm en gelijkmatig, 18–25 °C en nooit onder 15 °C; geen tocht en geen koude vensterbank.
• Losse, humusrijke, luchtige potgrond met wat perliet; zwak zuur tot neutraal.
• Gelijkmatig vochtig, nooit nat en nooit kurkdroog; luchtvochtigheid van minstens 50–60 %.
• Zet hem niet vlak bij de verwarming of in de buurt van een openstaand raam in de winter.

Licht

Licht, zonder felle zon

Potgrond

Gewone potgrond of luchtige, humusrijke potgrond

Zuurtegraad

Zuur of neutraal

Water geven

Gewoon of veel

Grootte

0,8 m hoog, 0,6 m breed

Temperatuur

Minimum 15 °C

Mooi samen met

• Calathea: Verwant, met dezelfde warmte en vochtige lucht en een heel ander bladpatroon.
• Maranta: Ook een gebedsplant; het blad vouwt ’s avonds omhoog, net als bij stromanthe.
• Varen: Houdt van dezelfde vochtige lucht en geeft een zacht, groen contrast.
• Fittonia: Laag blad met fijne nerven voor aan de voet, met dezelfde zorg.

Hoe en wanneer plant je een stromanthe?

Planten in april–mei.

1. Verpot in april–mei, als de plant te groot is geworden of de grond uitgeput is; ongeveer om de 1–2 jaar.
2. Kies een pot die 2–4 cm ruimer is dan de oude, liever breed dan diep, met een afwateringsgat.
3. Leg kleikorrels onderin en vul aan met losse potgrond, gemengd met een kwart perliet.
4. Zet de plant even diep als eerst en druk de grond licht aan.
5. Geef lauw, kalkarm water tot het uit het gat loopt en laat het overtollige water weglopen.
6. Zet hem op een lichte plek zonder zon en begin pas na 4–6 weken weer met bemesten.

Verzorgen

Water

Lauw, kalkarm water (regenwater of gefilterd water). Houd de grond gelijkmatig vochtig en geef water zodra de bovenste centimeter droog is. Kalkrijk water geeft bruine bladranden.

Luchtvochtigheid

Bij droge lucht krullen de bladeren en worden de randen bruin. Zet hem op een bakje met kleikorrels en water, groepeer planten of gebruik een luchtbevochtiger.

Bemesten

Van april tot september om de 2–4 weken kamerplantenmest op halve sterkte; in de winter niet.

Blad

Veeg het blad af en toe af met een vochtige doek en verwijder dode bladeren aan de voet.

Draaien

Draai de pot regelmatig een kwartslag, zodat hij gelijkmatig groeit.

Tip: Als de bladeren ’s avonds omhoog vouwen, is dat normaal. Blijven ze overdag opgerold, dan heeft hij dorst of staat de lucht te droog.

Wanneer snoei je een stromanthe?

Wanneer: Echt snoeien hoeft niet. Knip dode of beschadigde bladeren af zodra je ze ziet, het liefst in het voorjaar.

Hoe:

• Knip dode of bruine bladeren aan de voet af met een schone schaar.
• Bruine bladranden kun je bijknippen langs de natuurlijke bladvorm; laat een smal randje staan.
• Haal oude, kale stengels aan de voet weg, zodat nieuwe scheuten ruimte krijgen.

Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Delen

April–mei, bij het verpotten: haal de plant uit de pot, verdeel de wortelstok met een scherp mes in stukken met elk minstens 2–3 bladeren en wortels en pot ze apart in vochtige potgrond. Houd ze warm, vochtig en beschut tot ze doorgroeien.

Hoe komt een stromanthe de winter door?

• Niet winterhard: het minimum is 15 °C. Beneden die temperatuur verliest hij blad of gaat hij sukkelen.
• Houd hem warm (18–22 °C) en licht, zonder tocht en niet tegen een koud raam.
• Geef minder water, maar laat de grond nooit uitdrogen; niet bemesten.
• Verwarmingslucht is erg droog: zet een bakje met kleikorrels en water of een luchtbevochtiger in de buurt.

Ziektes en plagen

• Bruine bladranden: Droge lucht of kalkrijk water. Zorg voor meer luchtvochtigheid en zacht water; de bruine randen knip je bij.
• Krullend blad: Teken van droogte of lage luchtvochtigheid. Geef water en zet hem vochtiger.
• Verbleekte tekening: Te veel zon of juist te weinig licht. Zet hem op een lichte plek zonder zon.
• Spint: Fijn spinrag onder het blad en lichte stipjes bij droge, warme lucht. Afdouchen met lauw water en de luchtvochtigheid verhogen.
• Wortelrot: Geel, slap blad en natte, stinkende grond bij te veel water. Laat opdrogen of verpot in verse, losse grond en verwijder rotte wortels.

Het jaar rond

• Januari: Warm en licht. Weinig water, niet bemesten.
• Februari: Luchtvochtigheid in de gaten houden.
• Maart: Naarmate hij groeit meer licht en water geven.
• April: Verpotten of delen. Beginnen met bemesten.
• Mei: Verpotten indien nodig. Bemesten.
• Juni: Zacht water geven, vochtige lucht. Bemesten.
• Juli: Tegen felle zon schermen. Bemesten.
• Augustus: Bemesten. Controleren op spint.
• September: Laatste keer bemesten.
• Oktober: Minder water. Warm houden.
• November: Droge verwarmingslucht: luchtvochtigheid verhogen.
• December: Rust. Warm en licht, weinig water.

Wist je dat?

• Stromanthe, calathea en maranta horen bij dezelfde familie, de Marantaceae. Het zijn ‘gebedsplanten’, omdat hun bladeren ’s avonds omhoog vouwen.
• De beweging komt van een kussentje (pulvinus) aan de basis van het blad, dat door wisselende waterdruk het blad laat kantelen.
• Stromanthe thalia heette lang Stromanthe sanguinea: je vindt beide namen terug in de winkel.