Foto: Sten Porse, CC BY-SA 3.0 · bron
Heester · Plantaginaceae
Hebe
Veronica ochracea
In andere talen: Hébé (Français) · Whipcord hebe (English)
Veronica ochracea is een koordhebe van het Zuidereiland van Nieuw-Zeeland: een kleine, wintergroene struik zonder echte bladeren. In plaats daarvan heeft hij dunne, rechtopgaande tot overhangende takjes met kleine, schubvormige blaadjes die tegen de stengel aanliggen en er een okergele tot bronsgele kleur aan geven. Daardoor lijkt hij op een dwergconifeer. Het bekendste ras is ‘James Stirling’. In juni verschijnen kleine, witte bloemetjes aan de takuiteinden. De plant wordt maar 40 cm hoog en is geschikt voor een rotstuin, een grindtuin of een pot.
Licht
Volle zon
warm en licht
Vocht
Droog tot normaal
geen natte voeten
Grond
Zand of leem
elke zuurtegraad
Winterhard
tot -15 °C
jonge planten beschermen
Grootte
0,4 m
hoog, 0,6 m breed
Bloei
juni
| Snoeimaanden | april |
|---|---|
| Hoogte | 0,4 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | juni |
Herkennen
Hoe herken je een hebe?
- Groeivorm
- Compacte, ronde tot overhangende struik van ongeveer 40 cm hoog en 60 cm breed, met stevige, dun vertakte takjes.
- Blad
- Zeer klein en schubvormig, tegen de stengel aangedrukt zoals een koord; okergeel tot bronskleurig en het hele jaar aan de plant.
- Bloem
- Kleine, witte bloemetjes in korte aren aan de top van de takjes, in juni.
- Wortels
- Vezelig en ondiep: hij houdt van doorlatende grond en verdraagt geen natte voeten.
- Rassen
- ‘James Stirling’ is het bekendste ras, met bronsgele takken.
Bloei: juni · Planten: april–mei · Snoeien: april
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Okergeel, wintergroen en dicht: het hele jaar een opvallend kleurpunt tussen groene en grijze planten.
- Lijkt op een dwergconifeer maar is wat zachter van vorm en heeft lichte bloemetjes in juni.
- Ideaal voor rotstuin, grindtuin, dakterras of pot, door zijn compacte formaat.
- Heel winterhard voor een hebe, tot ongeveer −15 °C.
- Weinig onderhoud: nauwelijks snoeien nodig.
Waar staat een hebe graag?
- Volle zon: dan houdt hij zijn gouden kleur en blijft de plant compact.
- Doorlatende, niet te rijke grond: zand of leem, zuur tot kalkrijk.
- Niet te nat: zorg zeker in de winter voor goede afwatering.
- Geschikt voor een rotstuin of grindtuin; verdraagt wind.
- Reken op 50–60 cm per plant.
- Licht
- Zon
- Grondsoort
- Zand of leem
- Zuurtegraad
- Niet kieskeurig
- Vocht
- Droog of normaal
- Grootte
- 0,4 m hoog, 0,6 m breed
- Winterhard
- Winterhard (tot -15 °C)
Mooi samen met
- Vetkruid: Dikke blaadjes en late bloei op dezelfde droge grond.
- Blauw schapengras: Blauwgrijs gras dat contrasteert met de okergele takjes.
- Kruipende tijm: Lage, geurende bodembedekker voor dezelfde zonnige plek.
- Lavendel: Grijsgroen blad en paarse bloemen naast het gele.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een hebe?
Planten in april–mei.
- Plant in april–mei, als de grootste vorst voorbij is, zodat de plant tot de winter goed kan wortelen.
- Graaf een plantgat dubbel zo breed als de kluit; meng er veel zand of fijn grind door als de grond zwaar is.
- Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond stevig aan.
- Laat 50–60 cm tussen planten.
- Geef meteen een flinke gieter water en houd de grond het eerste jaar licht vochtig.
- Bedek de grond met een dun laagje grind of split rond de plant; dat houdt de hals droog.
Verzorgen
- Water
- Het eerste jaar bij droogte, daarna alleen in lange droge periodes. In potten regelmatig, maar nooit met natte voeten.
- Bemesten
- Weinig nodig. In april een kleine hoeveelheid organische mest volstaat.
- Mulchen
- Gebruik grind of split in plaats van compost: dat houdt de hals van de plant droog.
- Opruimen
- Verwijder in het voorjaar dode takjes en laat bladafval van buurplanten niet op de plant liggen.
- Verpotten
- Potplanten om de 2–3 jaar in april verpotten in een iets grotere pot met doorlatende grond.
Tip: Geef hem een zonnige, zeer doorlatende plek met grind rond de voet. Dan houdt hij zijn okergele kleur en blijft hij jaren compact.
Wanneer snoei je een hebe?
Snoeimaanden: april.
Wanneer: Nauwelijks snoeien. In april dode takjes weghalen en na de bloei eventueel een lichte vormsnoei.
Hoe:
- Verwijder in april dode of door vorst beschadigde takjes tot op gezond hout.
- Knip zo nodig alleen de toppen van uitstekende takken in om de vorm te houden.
- Knip uitgebloeide aren weg als je een nette plant wilt.
Let op: Snoei nooit in het kale, oude hout: koordhebes lopen daar meestal niet meer uit.
Vermeerderen
- Half verhoute stekken
- In juli–september stekken van 5–8 cm in zandige potgrond, onder plastic of in een kweekbak. Wortelen na enkele weken.
- Zaaien
- Kan, maar rassen komen niet zuiver uit zaad; stekken is de betrouwbare manier.
Hoe komt een hebe de winter door?
Winterhard tot −15 °C: jonge planten beschermen.
- Winterhard tot ongeveer −15 °C: in de meeste Belgische winters kan hij buiten blijven.
- Natte winters zijn gevaarlijker dan vorst: zorg voor drainage en laat geen bladeren op de plant liggen.
- In een pot: zet hem tegen een beschutte muur op potvoetjes en bescherm de pot bij strenge vorst.
Ziektes en plagen
- Wortelrot: De plant kwijnt en takken sterven af op te natte grond. Verbeter de drainage met zand of grind of verplant naar een hogere, drogere plek.
- Bruine takken: Door vorst, droogte of te natte grond. Knip in mei terug tot gezond hout en zoek de oorzaak.
- Uiteenvallende plant: Oudere planten kunnen in het midden openvallen. Plant op zonnige plek en knip niet in het kale hout.
- Overgroeid door buren: Hij heeft licht nodig. Houd buurplanten in toom.
Het jaar rond
- April: Planten. Dode takjes weghalen. Weinig mest geven.
- Mei: Planten. Vorstschade wegknippen.
- Juni: Bloei. Water geven bij droogte.
- Juli: Stekken nemen.
- Augustus: Stekken nemen. Water geven bij langdurige droogte.
- September: Stekken nemen.
- Oktober: Bladeren van de plant houden. Potten beschermen.
- November: Potten tegen een beschutte muur zetten.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- Koordhebes danken hun naam aan de schubvormige blaadjes die tegen de stengel liggen, zodat de takken op een dun koord lijken.
- Veel koordhebes groeien in open, winderige berglandschappen in Nieuw-Zeeland.
- Hebes werden lang als een eigen geslacht beschouwd, maar worden nu bij de ereprijzen (Veronica) gerekend.