Vetkruid

Hoe herken je een vetkruid?

Groeivorm

Lage, kruipende, matvormende vaste plant van ongeveer 15 cm hoog en 40 cm breed, met opstijgende stengels.

Blad

Vlezig, spatelvormig tot omgekeerd eirond, 3–5 cm, met een gezaagde of getande rand; groen tot grijsgroen.

Bloem

Dichte schermen van goudgele, stervormige bloemetjes boven het blad, van juni tot augustus.

Kleur

Goudgeel; bij ‘Weihenstephaner Gold’ is de bloemkleur bijzonder intens.

Wortels

Vezelig tot knolachtig, met stengels die op de grond makkelijk wortel schieten.

Bloei: juni–augustus · Planten: maart–mei en september–oktober · Snoeien: maart

Waarom in je tuin?

• Taaie, dichte bodembedekker voor droge, zonnige plekken.
• Goudgele bloemen van juni tot augustus: een feest voor bijen en andere insecten.
• Droogtebestendig en winterhard tot ongeveer −30 °C.
• Vergt vrijwel geen onderhoud: geen water, geen mest, weinig snoei.
• Ideaal voor rotstuinen, muurtjes, grindtuinen, daktuinen en bakken.

Waar staat een vetkruid graag?

• Volle zon of lichte halfschaduw; in te veel schaduw wordt hij lang en slap.
• Doorlatende, schrale grond: zand of leem, zuur tot kalkrijk. Geen natte grond.
• Droog tot normaal: hij verdraagt droogte uitstekend, maar geen natte voeten.
• Reken op 30 cm tussen de planten; ze vullen de tussenruimte in één à twee jaar.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand of leem

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Droog of normaal

Grootte

0,15 m hoog, 0,4 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -30 °C)

Mooi samen met

• Lavendel: Dezelfde zonnige, droge grond; paarse bloei boven het gele tapijt.
• Tijm: Een geurende bodembedekker die dezelfde arme grond verdraagt.
• Blauwzwenkgras: Blauwgrijze pollen die mooi afsteken tegen het groen en het goudgeel.
• Huislook: Rozetten en tapijten in dezelfde droge, zonnige plek, ideaal voor een rotstuin.

Hoe en wanneer plant je een vetkruid?

Planten in maart–mei en september–oktober.

1. Plant in maart–mei of in september–oktober, als de grond niet bevroren of te nat is.
2. Meng zware grond met een derde grind of zand; een lichte, schrale grond is ideaal.
3. Plant op dezelfde diepte als in de pot en druk de grond lichtjes aan.
4. Houd 30 cm afstand tussen de planten.
5. Geef na het planten één keer water en daarna enkel bij langdurige droogte.
6. Strooi een laagje grind rond de plant om het onkruid in toom te houden en de grond droog te houden.

Verzorgen

Water

Na het aanslaan bijna nooit. Enkel bij langdurige droogte in potten en bakken.

Bemesten

Niet nodig: te rijke grond geeft lang, slap blad.

Mulchen

Gebruik grind of split, geen compost of schors.

Uitgebloeide bloemen

Je kunt ze laten staan of na de bloei wegknippen; ze zijn geen probleem voor de plant.

Verdelen

Deel de plant om de 3–4 jaar om hem fris te houden, of als het midden kaal wordt.

Onkruid

Wied in het voorjaar tussen jonge planten tot het tapijt gesloten is.

Tip: Houd hem droog: geef hem grind in plaats van compost en plant hem op een zonnige plek zonder natte voeten. Elk stukje stengel dat je afknipt, kan opnieuw wortelen.

Wanneer snoei je een vetkruid?

Snoeimaanden: maart.

Wanneer: In maart, voor de nieuwe scheuten uitlopen.

Hoe:

• Knip dode stengels en afgestorven bladeren tot net boven de grond weg.
• Knip na de bloei of in maart de verdorde bloemschermen weg.
• Knip lange, slappe scheuten terug als de plant te los groeit.
• Verwijder oude, kale stengels aan de basis.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Stekken

Tijdens het groeiseizoen, bijvoorbeeld in juni–augustus: knip stukken stengel van 5–8 cm, laat ze een dag drogen en leg of steek ze in zandige grond. Ze wortelen meestal binnen enkele weken.

Verdelen

In maart–april of in september: spit een pol op, deel hem in stukken met wortels en plant ze meteen terug op 30 cm.

Hoe komt een vetkruid de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

• Volledig winterhard tot ongeveer −30 °C: in België is geen bescherming nodig.
• Het blad kan in de winter deels afsterven of er slechter uitzien, maar de plant loopt in het voorjaar weer uit.
• Natte grond in de winter is gevaarlijker dan vorst: zorg voor goede afwatering.
• In een pot of bak: zet hem op een droge plek en laat hem niet in water staan.

Ziektes en plagen

• Wortelrot: Slap, bruin blad in natte grond. Verbeter de drainage met grind of plant op een droger plekje.
• Lang en slap: Te veel schaduw of te rijke grond. Zet hem in de zon en geef geen mest.
• Kale plekken: In oude planten sterft het midden af. Deel de plant en plant de gezonde stukken terug.
• Taxuskever: De larven vreten de wortels, vooral in potten: de plant valt plotseling om. Controleer de wortels en gebruik nematoden in het najaar.

Het jaar rond

• Maart: Dood blad en stengels wegknippen. Planten of verdelen.
• April: Planten. Onkruid wieden tussen jonge planten.
• Mei: Planten. Stekken kunnen al.
• Juni: Begin van de bloei.
• Juli: Bloei. Bijen op de bloemen.
• Augustus: Bloei. Stekken nemen.
• September: Planten of verdelen.
• Oktober: Planten. Bij natte grond de drainage verbeteren.
• December: Rust.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Vroeger heette hij Sedum kamtschaticum; sinds hij een eigen geslacht kreeg, heet hij Phedimus.
• Vetkruiden slaan water op in hun vlezige bladeren en gebruiken daarvoor een speciale vorm van fotosynthese, CAM, die naar de vetplantenfamilie Crassulaceae is genoemd.
• De naam Sedum komt waarschijnlijk van het Latijnse ‘sedere’ (zitten), omdat deze planten graag op rotsen en muren ‘zitten’.