Zeewolfsmelk

Zo herken je hem

Groeivorm

Meerjarige plant met een houtige voet en meerdere stijve, rechtopstaande, kale stengels van 20–60 cm, die samen een losse pol vormen.

Blad

Klein, 0,5–2 cm, dik en leerachtig, grijs- tot blauwgroen, zonder steel, dicht opeen en dakpansgewijs over elkaar langs de hele stengel.

Bloem

Geelgroene schermen met 3–6 stralen en brede, ronde schutblaadjes; de piepkleine bloempjes zitten in bekertjes met kleine kliertjes. Bloei van juni tot oktober.

Vrucht/Zaad

Een drielobbige doosvrucht van ongeveer 4 mm met gladde, grijze zaden. De zaden kunnen drijven en zo met de zee meereizen.

Wortels

Een lange, diepe wortel die ver in het zand reikt en de plant verankert in stuivend zand.

Verwarring met

Cipreswolfsmelk heeft smalle, naaldachtige blaadjes en groeit vooral in het binnenland op droge, kalkrijke grond. Geen andere wolfsmelk van onze kust heeft zulk dik, dakpansgewijs overlappend blad.

Bloei: juni–oktober · Snoeien: maart

Waarom in je tuin?

• Een zeldzame, echte kustplant die laat zien hoe planten zich aanpassen aan zout, wind en stuivend zand.
• Helpt samen met helmgras en biestarwegras jonge duinen vast te leggen met zijn lange wortels.
• De geelgroene schermpjes van juni tot oktober geven laat in het seizoen nectar aan vliegen, kevers en mieren.
• Een sculpturale plant met grijsgroen, dik blad, mooi in een kust- of grindtuin op zuiver zand.
• Wintergroen: ook buiten het seizoen een blauwgroen accent in de duinen.

Waar staat een zeewolfsmelk graag?

• In het wild: jonge duintjes, de zeereep en open plekken in de witte duinen, net boven de vloedlijn, tussen helmgras en biestarwegras.
• Volle zon, op een open, winderige plek.
• Zuiver, kalkhoudend zand dat snel uitdroogt. Hij verdraagt zoutnevel en overstuiving, maar geen natte of voedselrijke grond.
• In de tuin: alleen geschikt voor een zonnige kust- of grindtuin op zuiver zand, liefst dicht bij zee.

Mooi samen met

• Blauwe zeedistel: Een zilverblauwe kustplant voor hetzelfde droge, zonnige zand.
• Zeekool: Groot, blauwgrijs blad en witte bloemwolken; ook een plant van strand en jonge duinen.
• Engels gras: Roze bloemkussentjes in het voorjaar, voor de rand van een kusttuin.
• Duinroosje: Een lage, stekelige roos met witte bloemen en zwarte bottels, voor de achtergrond van een kusttuin.

Hoe en wanneer plant je een zeewolfsmelk?

1. Koop hem alleen bij een gespecialiseerde kwekerij. Pluk, graaf of verzamel nooit planten of zaad in de duinen: de soort is bij ons zeldzaam en de duinen zijn grotendeels beschermd natuurgebied.
2. Plant in april–mei in zuiver zand of een mengsel van zand en grind, in volle zon.
3. Zet de plant iets dieper dan in de pot; hij verdraagt het als het zand rond de stengels ophoopt.
4. Geef elke plant 40–50 cm ruimte.
5. Geef de eerste weken af en toe water tot hij geworteld is, daarna niet meer.
6. Draag handschoenen bij het planten: het melksap irriteert de huid.

Verzorgen

Water

Alleen de eerste weken na het planten. Daarna redt hij zich met zijn diepe wortel.

Bemesten

Nooit: mest maakt hem slap en vatbaar voor rot.

Bodem

Houd de grond schraal en zandig; geen compost of schors rond de voet. Een laagje schelpen of grind mag wel.

Zaailingen

Op zuiver zand zaait hij zich soms uit. Verplant zaailingen jong of trek ze met handschoenen uit.

Plaats

Zet hem niet langs een speelplek of zandbak, waar kinderen aan de stengels kunnen breken.

Tip: Plant zeewolfsmelk alleen als je een zonnige tuin op zuiver zand hebt, liefst aan de kust; anders bewonder je hem beter in de duinen, vanaf het pad.

Snoeien en maaien

Snoeimaanden: maart.

Wanneer: In maart, als het nodig is.

Hoe:

• Knip oude, verdorde of omgevallen stengels in maart aan de voet weg; de nieuwe scheuten komen uit de houtige voet.
• Laat gezonde, wintergroene stengels staan: zij bloeien later dat jaar.
• Knip uitgebloeide schermen af als je geen zaailingen wilt.
• Spoel je snoeischaar na afloop af: het melksap is kleverig en irriterend.

Let op: Het melksap kan wegspatten: draag handschoenen en bescherm je ogen.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaad

Zaai vers zaad van gekweekte planten in de herfst in een pot met zuiver zand en laat de pot buiten staan; de kieming is vaak traag en onregelmatig.

Stekken

Neem in het voorjaar een jonge scheut van 8–10 cm, met handschoenen. Dompel het snijvlak even in lauw water tot het melksap stopt, laat het opdrogen en zet de stek in vochtig zand.

Hoe komt een zeewolfsmelk de winter door?

Winterhard tot −15 °C: jonge planten beschermen.

• Wintergroen: de stengels met het grijsgroene blad blijven in de winter staan.
• Winterhard tot ongeveer −15 °C op droge, zandige grond; natte, koude grond is gevaarlijker dan vorst.
• In de duinen raakt hij in de winter vaak deels bedolven onder stuivend zand; in het voorjaar groeien de scheuten er gewoon doorheen.

Ziektes en plagen

• Wortelrot: Op natte, zware of voedselrijke grond rot hij weg. Plant hem alleen in zuiver zand.
• Melksap: Irriterend voor huid en ogen. Draag handschoenen en spoel bij spatten meteen met veel water.
• Te weinig zon: In de schaduw wordt hij slap en valt hij om. Geef hem de zonnigste plek die je hebt.
• Betreding: In de duinen lijdt hij onder betreding. Blijf op de paden, ook met je hond.

Het jaar rond

• Maart: Oude, verdorde stengels aan de voet wegknippen.
• April: Planten in zuiver zand. Stekken nemen.
• Mei: Nieuwe scheuten groeien. Pas geplante exemplaren water geven.
• Juni: De eerste geelgroene schermen.
• Juli: Bloei: vliegen en kevers op de schermpjes.
• Augustus: Volle bloei in de duinen.
• September: Bloei en zaadzetting. Uitgebloeide schermen afknippen als je geen zaailingen wilt.
• Oktober: Laatste bloemen. Zaaien in een pot met zand.
• December: Wintergroen. De pot met zaad buiten laten staan.

Wist je dat?

• Paralias komt van het Griekse paralios, ‘aan de zee’.
• De zaden blijven drijven in zeewater en kunnen zo met de stroming naar andere kusten reizen.
• In Australië, waar hij door de mens werd ingevoerd, is zeewolfsmelk een invasieve plant die stranden en duinen overwoekert.