Japanse hop

Zo herken je hem

Groeivorm

Eenjarige, windende klimplant die in één seizoen 3–5 m lang wordt, of als een dicht tapijt over de grond en over andere planten groeit.

Blad

Tegenoverstaand, handvormig met 5–7 diepe lobben, 5–12 cm, gezaagd en aan beide kanten ruw, op een lange, stekelige steel.

Stengel

Taai, met rijen kleine, naar beneden gerichte haakjes die aan kleding en huid blijven haken en schrammen geven.

Bloem

Tweehuizig. Mannelijke planten met losse pluimen van kleine, geelgroene bloempjes; vrouwelijke met kleine, groene, kegelvormige hopbelletjes van 1–2 cm; in juli–september.

Vrucht/Zaad

Kleine, platte nootjes in de hopbelletjes, rijp in september–oktober. Ze vallen bij de plant of drijven met het water mee.

Verwarring met

Gewone hop is een overblijvende plant met 3–5-lobbige bladeren en grotere, bleke, papierachtige hopbellen met een sterke geur. Japanse hop heeft 5–7 lobben, kleinere, groene belletjes en sterft elke herfst helemaal af.

Bloei: juli–september · Snoeien: mei–augustus

Waarom in je tuin?

• Wie hem herkent, kan verwildering vroeg stoppen: een goed voorbeeld van een tuinplant die uit de hand liep.
• Hij is eenjarig: elke plant die je voor de zaadzetting weghaalt, voegt geen nieuwe zaden toe aan de bodem.
• Onze inheemse hop is een prima en veilig alternatief voor een groen scherm.
• Zijn stuifmeel is in Oost-Azië een bekende oorzaak van hooikoorts.
• Hij staat op de Europese lijst van invasieve exoten: plant, zaai en verspreid hem niet.

Waar staat een Japanse hop graag?

• Van oorsprong: oevers, ruigtes en bosranden in China, Japan, Korea en omliggende landen.
• Waar hij verwildert: rivier- en beekoevers, natte ruigtes, braakliggende grond, bermen en bosranden.
• Hij groeit het best in zon tot halfschaduw op vochtige, voedselrijke grond.
• Zaden reizen mee met overstromend water, aangevoerde grond en tuinafval: zo duikt hij ver van de oorspronkelijke tuin op.

Mooi samen met

• Hop: Inheems alternatief: een overblijvende klimplant met bleke hopbellen, waardplant voor de rupsen van de gehakkelde aurelia.
• Wilde kamperfoelie: Inheemse klimmer met geurende bloemen voor nachtvlinders.
• Bosrank: Snelle, inheemse klimmer voor een groen scherm op kalkrijke grond, met pluizige vruchten in de winter.
• Klimop: Wintergroen scherm met late bloei voor bijen en zwarte bessen voor vogels.

Hoe en wanneer plant je een Japanse hop?

1. Plant of zaai Japanse hop nooit en geef geen zaad of planten door: hij staat op de Europese lijst van invasieve exoten.
2. Zoek vanaf april naar kiemplanten en jonge planten met handvormige, ruwe blaadjes, vooral op plekken waar hij vorig jaar stond.
3. Draag stevige handschoenen, lange mouwen en een lange broek: de haakjes schrammen de huid.
4. Trek jonge planten met wortel en al uit, zo vroeg mogelijk en zeker voor ze in juli bloeien. De wortels zitten niet diep, dus dat lukt makkelijk.
5. Maai grote tapijten voor de bloei laag af, en daarna opnieuw als ze terugkomen, tot de eerste vorst.
6. Stop planten met bloemen of zaden in een dichte zak bij het restafval, nooit op de composthoop of bij het groenafval. Controleer de plek nog een aantal jaren op nieuwe kiemplanten.

Verzorgen

Uittrekken

De beste methode voor tuinen en kleine haarden: in mei–juni de jonge planten met wortel en al uittrekken, met handschoenen aan.

Maaien

Maai grotere haarden voor de bloei, in juni–juli, zo laag mogelijk, en herhaal tot september: zo kan de plant geen zaad meer vormen.

Afvoeren

Planten zonder bloemen of zaad mogen ter plaatse verdrogen; planten met bloemen of zaad altijd in een dichte zak bij het restafval.

Nazorg

Zaai of plant inheemse soorten op de vrijgekomen grond, zodat kiemplanten minder kans krijgen, en kijk elk voorjaar opnieuw.

Melden

Zie je hem langs een beek of in de natuur, meld het dan bij je gemeente of op een waarnemingsplatform.

Tip: Trek kiemplanten uit in mei, als ze nog klein zijn en de haakjes nog zacht: dat kost een paar minuten en voorkomt een nieuwe lading zaden in de nazomer.

Snoeien en maaien

Snoeimaanden: mei–augustus.

Wanneer: Uittrekken in mei–juni; maaien in juni–augustus, telkens voor de bloei en de zaadzetting.

Hoe:

• Trek of maai alle planten weg voor de eerste bloemen verschijnen.
• Kom elke 3–4 weken terug: nieuwe kiemplanten blijven tot in de zomer opduiken.
• Haal ook planten weg die in hagen en struiken omhoogklimmen: knip de stengels aan de voet door en trek ze voorzichtig los.
• Maak handschoenen, kleding en gereedschap schoon voor je vertrekt, zodat er geen zaden meereizen.

Let op: Gooi nooit planten met zaad op de composthoop: de zaden overleven en kiemen het volgende voorjaar opnieuw.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaad

Zijn enige manier: elke vrouwelijke plant maakt veel zaden, die bij de plant op de grond vallen en daar het volgende voorjaar kiemen.

Water

Zaden drijven en spoelen bij hoog water stroomafwaarts aan op oevers, waar nieuwe, dichte tapijten ontstaan.

Grond en tuinafval

Zaden reizen mee met verplaatste grond, tuinafval en maaimachines. Dump nooit tuinafval in de natuur.

Hoe komt een Japanse hop de winter door?

Winterhard tot 0 °C: beschermen in strenge winters.

• Eenjarig: de plant sterft bij de eerste vorst helemaal af.
• De zaden overwinteren in de grond en kiemen in het voorjaar.
• De dode stengels blijven als een bruine, verwarde mat liggen; ruim die op als er nog zaadbelletjes aan hangen.

Ziektes en plagen

• Overwoekeren: Dichte tapijten smoren inheemse planten en jonge struiken. Vroeg en herhaald uittrekken of maaien.
• Schrammen: De haakjes op stengels en bladstelen schuren de huid open. Draag handschoenen en lange mouwen.
• Hooikoorts: Het stuifmeel van de mannelijke planten kan hooikoorts geven. Haal de planten weg voor de bloei.
• Zaadbank: Ook na een geslaagde bestrijding duiken nog jaren kiemplanten op. Kijk elk voorjaar opnieuw.

Het jaar rond

• Maart: De plek nakijken; inheemse planten zaaien of planten.
• April: De eerste kiemplanten verschijnen. Opsporen en uittrekken.
• Mei: Jonge planten uittrekken, met handschoenen aan.
• Juni: Blijven uittrekken; grote haarden maaien voor de bloei.
• Juli: De bloei begint. Uiterlijk nu alles maaien of uittrekken.
• Augustus: Nieuwe planten weghalen voor ze zaad vormen.
• September: De zaden rijpen. Planten met zaad in een dichte zak naar het restafval.
• Oktober: De plant sterft af bij de eerste vorst. Dode matten met zaad opruimen.

Wist je dat?

• Hij heet ook Humulus scandens: ‘scandens’ betekent ‘klimmend’.
• Anders dan gewone hop wordt Japanse hop niet gebruikt om bier te brouwen.
• De haakjes op de stengels wijzen naar beneden: zo trekt hij zich als met weerhaakjes aan andere planten omhoog.