Citroengele honingklaver

Zo herken je hem

Groeivorm

Tweejarige plant: het eerste jaar een lage, bladrijke plant, het tweede jaar sterk vertakte, rechtopstaande stengels van 0,5–1,5 m.

Blad

Drietallig, zoals bij klaver; de deelblaadjes zijn langwerpig, 1–3 cm, met een fijn getande rand.

Bloem

Kleine, citroengele vlinderbloemen van 5–7 mm in lange, slanke, losse trossen tot 10 cm, uit de bladoksels. Ze geuren zoet. Van juni tot september.

Vrucht/Zaad

Kleine, kale peultjes van 3–5 mm, dwars geribbeld, bruin als ze rijp zijn, met 1–2 zaden.

Wortels

Een diepe penwortel met wortelknolletjes, waarin bacteriën stikstof binden.

Verwarring met

Goudgele honingklaver heeft behaarde peultjes die zwart worden en groeit vaker op vochtige plekken. Witte honingklaver heeft witte bloemen. Gewone rolklaver en hopklaver blijven veel lager en hebben bloemen in hoofdjes.

Bloei: juni–september · Snoeien: maart en september

Waarom in je tuin?

• Een van de beste drachtplanten voor bijen: honingbijen, hommels en veel wilde bijen bezoeken de bloemen de hele zomer.
• Ook zweefvliegen, vlinders en wespen komen op de nectar af.
• Als vlinderbloemige bindt hij met knolletjes op de wortels stikstof uit de lucht: een echte pionier op kale, arme grond.
• Bloeit lang, van juni tot september, en geeft een zonnige ruigte of berm een luchtig, geel waas.
• Gedroogd geurt hij naar hooi en vanille; vroeger legde men hem tussen het linnengoed.

Waar staat een citroengele honingklaver graag?

• In het wild: bermen, spoorwegtaluds, dijken, groeven, braakliggende terreinen, haventerreinen en andere stenige, open plekken.
• Volle zon; in de schaduw blijft hij slap en bloeit hij weinig.
• Droge tot matig vochtige, goed doorlatende grond, vaak kalkrijk, zandig of stenig; voedselarm tot matig voedselrijk.
• In de tuin: achteraan in een zonnige bloemenweide of ruigte, op een talud, een stenige plek of in een bijentuin.

Mooi samen met

• Wilde marjolein: Ook een topplant voor bijen, op dezelfde droge, kalkrijke grond.
• Slangenkruid: Blauwe bloemen naast de gele trossen, op droge, stenige plekken.
• Wilde peen: Witte schermen in dezelfde zonnige ruigte.
• Witte honingklaver: Bloeit tegelijk in het wit; samen trekken ze nog meer bijen.

Hoe en wanneer plant je een citroengele honingklaver?

1. Koop zaad van inheemse herkomst bij een kwekerij of zaadhandel voor wilde planten.
2. Zaai in april–juni of in september, ijl en ondiep, op losse, open grond in de volle zon.
3. Het zaad heeft een harde schil. Zaai je in de herfst, dan maakt de winter het zacht; in het voorjaar helpt het om het eerst lichtjes op te schuren.
4. Dun uit of plant op 40–50 cm afstand. Het eerste jaar zie je alleen bladeren; de bloei volgt pas het tweede jaar.
5. Zaai twee jaar na elkaar, dan heb je elk jaar bloeiende planten.
6. Graaf nooit planten uit in het wild: door de diepe penwortel overleven ze verplanten slecht.

Verzorgen

Water

Alleen bij het zaaien en bij jonge plantjes. Daarna redt hij zich ook in droge zomers, dankzij zijn diepe wortel.

Bemesten

Niet doen: hij haalt zelf stikstof uit de lucht, en op rijke grond wordt hij slap en valt hij om.

Maaien

In een bloemenweide maai je in september–oktober, na de zaadzetting, en voer je het maaisel af. Zo kan hij zich telkens opnieuw uitzaaien.

Zaad laten vallen

Laat de meeste stengels hun zaad laten vallen: als tweejarige leeft hij alleen voort via zaad.

Steun

Op een winderige plek kunnen de hoge stengels omvallen; tussen andere ruigtekruiden staat hij steviger.

Tip: Zaai twee jaar na elkaar, of laat elk jaar zaad vallen: omdat hij tweejarig is, heb je zo elk jaar bloeiende planten in plaats van om het jaar.

Snoeien en maaien

Snoeimaanden: maart en september.

Wanneer: In maart de oude stengels opruimen; in september eventueel maaien of uitgebloeide trossen wegknippen.

Hoe:

• Laat na de bloei de meeste zaden rijpen en uitvallen.
• Wil je minder zaailingen, knip dan in september een deel van de uitgebloeide trossen weg voor ze rijp zijn.
• Laat de dode stengels tot maart staan: kleine insecten overwinteren erin en vogels zoeken er voedsel.
• Knip of maai de oude stengels in maart vlak boven de grond af.

Let op: Na de bloei in het tweede jaar sterft de plant af: dat is normaal en geen ziekte.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaad

In augustus–september rijpe peultjes afstropen, drogen en in de herfst of het volgende voorjaar zaaien. Het zaad blijft jaren kiemkrachtig in de grond.

Zelfuitzaai

Laat de plant zelf uitzaaien; de kiemplanten verschijnen rond de oude plant.

Hoe komt een citroengele honingklaver de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

• Eerstejaarsplanten overwinteren met een dikke wortel en knoppen aan de voet; in het voorjaar schieten ze door.
• Tweedejaarsplanten sterven na de bloei af; de droge stengels blijven staan en geven beschutting.
• Volledig winterhard, tot −30 °C; het zaad overleeft jaren in de bodem.

Ziektes en plagen

• Omvallen: Op te rijke grond of in de schaduw worden de stengels slap. Kies een arme, zonnige plek.
• Verdwijnen na twee jaar: Normaal voor een tweejarige plant. Laat zaad vallen of zaai bij.
• Te veel zaailingen: Hij kan zich flink uitzaaien op open grond. Wied ongewenste kiemplanten als ze nog jong zijn.
• Bladrandkevers: Kleine snuitkevers vreten halvemaantjes uit de bladranden. Onschuldig voor de plant; laat ze met rust.

Het jaar rond

• Maart: Oude stengels afknippen. Tweedejaarsplanten lopen uit.
• April: Zaaien op open grond in de zon.
• Mei: Kiemplanten uitdunnen tot 40–50 cm.
• Juni: Eerste bloemen bij tweedejaarsplanten.
• Juli: Volle bloei. Bijen en hommels op de trossen.
• Augustus: Bloei. Eerste peultjes rijp. Trossen plukken om te drogen voor de geur.
• September: Laatste bloemen. Zaad verzamelen. Zaaien. Bloemenweide maaien.
• Oktober: Afgestorven stengels laten staan.
• December: Rust; eerstejaarsplanten overwinteren met knoppen aan de voet.

Wist je dat?

• In de jaren 1920 stierven in Noord-Amerika runderen aan bloedingen na het eten van beschimmeld honingklaverhooi. Het onderzoek naar die ziekte leidde tot de ontdekking van dicoumarol en later van warfarine, dat eerst als rattengif werd gebruikt.
• De naam Melilotus komt van het Griekse meli, ‘honing’, en lotos, een naam voor klaverachtige voederplanten.
• De hooigeur komt van coumarine, dezelfde stof die ook gedroogd lievevrouwebedstro zo lekker doet ruiken.