Witte honingklaver

Zo herken je hem

Groeivorm

Tweejarige plant: het eerste jaar een lage, bladrijke plant, het tweede jaar sterk vertakte, rechtopstaande stengels van 1–2 m.

Blad

Drietallig, zoals bij klaver; de deelblaadjes zijn langwerpig, 1–3 cm, met een fijn getande rand.

Bloem

Kleine, witte vlinderbloemen van 4–5 mm in lange, slanke trossen van 4–12 cm, uit de bladoksels. Ze geuren zoet. Van juni tot september.

Vrucht/Zaad

Kleine, kale peultjes van 3–5 mm met een netvormig nervenpatroon, bruin tot grijszwart als ze rijp zijn, met 1–2 zaden.

Wortels

Een diepe penwortel met wortelknolletjes, waarin bacteriën stikstof binden.

Verwarring met

Citroengele en goudgele honingklaver hebben gele bloemen. Witte klaver heeft ook witte bloemen, maar blijft laag, kruipt en heeft ronde hoofdjes. Luzerne heeft paarse bloemen en opgerolde peulen. Witte honingklaver is de enige hoge honingklaver met witte bloemen.

Bloei: juni–september · Snoeien: maart en september

Waarom in je tuin?

• Een topdrachtplant: honingbijen, hommels, veel wilde bijen, wespen en zweefvliegen bezoeken de bloemen de hele zomer.
• Bloeit lang, van juni tot september, met honderden bloempjes per plant.
• Als vlinderbloemige bindt hij stikstof uit de lucht: een echte pionier op kale, arme of verstoorde grond.
• De hoge, droge stengels blijven in de winter staan en bieden beschutting aan kleine insecten.
• Gedroogd geurt hij naar hooi, door de stof coumarine; vroeger legde men honingklaver tussen het linnengoed.

Waar staat een witte honingklaver graag?

• In het wild op spoorwegterreinen, haventerreinen, in groeven, bermen, op dijken, bouwterreinen en braakliggende, stenige grond.
• Volle zon; in de schaduw blijft hij slap en bloeit hij weinig.
• Droge tot matig vochtige, goed doorlatende grond, vaak kalkrijk, zandig of stenig; arm tot matig voedselrijk.
• In de tuin: achteraan in een zonnige bloemenweide, in een ruigte, op een talud, een stenige plek of in een bijentuin.

Mooi samen met

• Citroengele honingklaver: Bloeit tegelijk in het geel; samen trekken ze nog meer bijen.
• Slangenkruid: Blauwe bloemen naast de witte trossen, op droge, stenige plekken.
• Wilde marjolein: Ook een topplant voor bijen, op dezelfde droge, kalkrijke grond.
• Wilde cichorei: Hemelsblauwe bloemen in dezelfde zonnige ruigte.
• Koninginnenkruid: Hoge, roze bloemtuilen voor een late bijenmaaltijd, op wat vochtiger plekken.

Hoe en wanneer plant je een witte honingklaver?

1. Koop zaad van inheemse herkomst bij een kwekerij of zaadhandel voor wilde planten.
2. Zaai in april–juni of in september, ijl en ondiep, op losse, open grond in de volle zon.
3. Het zaad heeft een harde schil. Zaai je in de herfst, dan maakt de winter het zacht; in het voorjaar helpt het om het eerst lichtjes op te schuren.
4. Dun uit of plant op 40–60 cm afstand. Het eerste jaar zie je alleen bladeren; de bloei volgt pas het tweede jaar.
5. Zaai twee jaar na elkaar, dan heb je elk jaar bloeiende planten.
6. Graaf nooit planten uit in het wild: door de diepe penwortel overleven ze verplanten slecht.

Verzorgen

Water

Alleen bij het zaaien en bij jonge plantjes. Daarna redt hij zich ook in droge zomers, dankzij zijn diepe wortel.

Bemesten

Niet doen: hij haalt zelf stikstof uit de lucht, en op rijke grond wordt hij slap en valt hij om.

Maaien

In een bloemenweide maai je in september, na de zaadzetting, en voer je het maaisel af.

Woekeren

Op open grond kan hij zich flink uitzaaien. Wied overtollige kiemplanten jong, voor de penwortel diep zit.

Zaad laten vallen

Laat een deel van de stengels zaad zetten: als tweejarige leeft hij alleen voort via zaad.

Tip: Zaai witte honingklaver op een stenige, zonnige plek waar weinig anders groeit, bijvoorbeeld een talud of een oude oprit: daar staat hij steviger dan op rijke grond en bloeit hij het rijkst.

Snoeien en maaien

Snoeimaanden: maart en september.

Wanneer: In maart de oude stengels opruimen; in september eventueel maaien of uitgebloeide trossen wegknippen.

Hoe:

• Laat na de bloei een deel van de zaden rijpen en uitvallen.
• Wil je minder zaailingen, knip dan in september een deel van de uitgebloeide trossen weg voor ze rijp zijn.
• Laat de dode stengels tot maart staan: kleine insecten overwinteren erin.
• Knip of maai de oude stengels in maart vlak boven de grond af.

Let op: Na de bloei in het tweede jaar sterft de plant af: dat is normaal en geen ziekte.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaad

In augustus–september rijpe peultjes afstropen, drogen en in de herfst of het volgende voorjaar zaaien. Het zaad blijft vele jaren kiemkrachtig in de grond.

Zelf uitzaaien

Laat de plant zelf uitzaaien; de kiemplanten verschijnen rond de oude plant.

Hoe komt een witte honingklaver de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

• Eerstejaarsplanten overwinteren met een dikke wortel en knoppen aan de voet; in het voorjaar schieten ze door.
• Tweedejaarsplanten sterven na de bloei af; de droge stengels blijven staan en geven beschutting.
• Volledig winterhard, tot −30 °C; het zaad overleeft jaren in de bodem.

Ziektes en plagen

• Omvallen: Op te rijke grond of in de schaduw worden de hoge stengels slap. Kies een arme, zonnige plek, tussen andere ruigtekruiden.
• Verdwijnen na twee jaar: Normaal voor een tweejarige plant. Laat zaad vallen of zaai bij.
• Te veel zaailingen: Hij kan zich sterk uitzaaien op kale grond. Wied ongewenste kiemplanten als ze nog jong zijn.
• Bladrandkevers: Kleine snuitkevers vreten halvemaantjes uit de bladranden. Onschuldig voor de plant; laat ze met rust.

Het jaar rond

• Maart: Oude stengels afknippen. Tweedejaarsplanten lopen uit.
• April: Zaaien op open grond in de zon.
• Mei: Kiemplanten uitdunnen tot 40–60 cm.
• Juni: Eerste witte trossen bij tweedejaarsplanten.
• Juli: Volle bloei. Bijen, wespen en zweefvliegen op de trossen.
• Augustus: Bloei. Eerste peultjes rijp. Zaad verzamelen.
• September: Laatste bloemen. Bloemenweide maaien. Zaaien kan.
• December: Rust; eerstejaarsplanten overwinteren met knoppen aan de voet.

Wist je dat?

• In Noord-Amerika werd witte honingklaver op grote schaal gezaaid als bijenplant en groenbemester. Daar is hij nu een invasieve soort in de prairies.
• Rond 1920 stierven in Noord-Amerika runderen aan bloedingen na het eten van beschimmeld honingklaverhooi. Het onderzoek daarnaar leidde tot de ontdekking van dicoumarol en later van warfarine.
• De naam Melilotus komt van het Griekse meli, ‘honing’, en lotos, een naam voor klaverachtige voederplanten; albus betekent ‘wit’.