
Foto: Rasbak, CC BY-SA 3.0 · bron
Grasachtige plant · Grassenfamilie (Poaceae)
Straatgras
Poa annua
In andere talen: Pâturin annuel (Français) · Annual meadow-grass (English)
Komt in België in het wild voor.
Straatgras is een klein, lichtgroen grasje dat je overal tegenkomt: tussen tegels en straatstenen, op paden, in gazons, moestuinen en akkers. Het is een van de algemeenste planten van België en van de wereld, en het bloeit bijna het hele jaar door, zelfs in zachte winters. Je herkent het aan de zachte, frisgroene polletjes van 5–30 cm, de bladtop die als de boeg van een bootje is gevormd en de kleine, driehoekige pluim met uitstaande zijtakjes. Het is meestal eenjarig of kortlevend, maar zaait zich zo makkelijk uit dat het nooit verdwijnt. Voor tuiniers is het vaak een onkruid, maar het is ook een taaie pionier die kale, betreden grond groen maakt en zaadetende vogels voedt.
Licht
Zon of halfschaduw
liefst wat zon
Vocht
Normaal
geen natte voeten
Winterhard
Volledig winterhard
tot -25 °C
Grootte
0,15 m
hoog, 0,15 m breed
Bloei
januari–december
| Hoogte | 0,15 m |
|---|---|
| Inheems in België | Ja |
| Bloei | januari–december |
Herkennen
Zo herken je hem
- Groeivorm
- Klein, zacht pollengras van 5–30 cm, vaak plat uitgespreid op betreden plekken en rechtop in hoger gras.
- Blad
- Zacht en lichtgroen, 2–5 mm breed, vaak met dwarse rimpeltjes. De top is kapvormig als de boeg van een bootje, met twee lichte lijntjes langs de middennerf. Lang, wit, vliezig tongetje.
- Bloem
- Kleine, driehoekige pluim van 1–8 cm met één of twee uitstaande zijtakjes per knoop en groene, soms paars aangelopen aartjes van 3–6 mm. Bloeit het hele jaar.
- Stengel
- Glad, wat afgeplat, vaak geknikt en aan de voet liggend.
- Wortels
- Ondiepe, vezelige wortels: de pol is makkelijk uit te trekken.
- Verwarring met
- Veldbeemdgras is overblijvend, donkerder groen en heeft ondergrondse uitlopers. Ruw beemdgras heeft een lang, spits tongetje en ruwe bladscheden. Straatgras is kleiner, lichter groen en vormt losse polletjes zonder lange uitlopers.
Bloei: januari–december
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Een taaie pionier die kale, betreden en verdichte grond snel groen maakt, waar weinig andere planten groeien.
- Het zaad, dat bijna het hele jaar rijpt, is voedsel voor mussen, vinken en andere zaadeters.
- Bloeit en zaait in elke maand: een van de eerste groene plekjes na een strenge winter.
- Groen tussen tegels en stapstenen zonder dat je er iets voor hoeft te doen.
- Een boeiende soort: het is waarschijnlijk ooit ontstaan als kruising tussen twee andere grassen.
Waar staat een straatgras graag?
- In het wild op open, betreden en verstoorde plekken: paden, straatranden, erven, akkers, moestuinen, oevers en gazons.
- Bijna elke grond is goed, ook verdichte, natte of voedselrijke grond; op heel droog zand groeit het minder.
- Zon tot halfschaduw; het groeit zelfs in schaduwrijke hoekjes bij muren.
- In de tuin komt het vanzelf: tussen tegels, op paden, in borders en in gazons.
Mooi samen met
- Liggend vetmuur: Een mosachtig plantje dat samen met straatgras de voegen van paden groen maakt.
- Madeliefje: Witte bloemetjes in kortgemaaid gras, bijna het hele jaar.
- Wilde tijm: Een geurende, roze bloeiende mat tussen stapstenen, geliefd bij bijen.
- Muurpeper: Gele sterretjes in juni op droge, zonnige voegen en muurtjes.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een straatgras?
- Straatgras hoef je niet te zaaien of te kopen: het komt vanzelf je tuin binnen, met zaad aan schoenen, banden en dierenpoten.
- Wil je groen tussen stapstenen of tegels, laat de voegen dan open en wied ze niet: het vestigt zich binnen een seizoen.
- Wil je het niet, houd de grond dan bedekt met andere planten of mulch: straatgras kiemt vooral op kale grond.
- Graaf nooit planten uit in de natuur; wil je bloeiende planten tussen de stenen, koop dan inheemse planten of zaad bij een kweker.
Verzorgen
- Water
- Nooit nodig. Bij droogte verdort het, maar het zaad kiemt weer na de eerste regen.
- Bemesten
- Niet doen. Op rijke, vochtige grond groeit het al uitbundig genoeg.
- In het gazon
- Straatgras geeft lichte plekken in een gazon. Verluchten, bijzaaien en niet te kort maaien helpen de andere grassen.
- Wieden
- Trek of schoffel het uit voor het zaad vormt, liefst bij droog weer: de wortels laten dan makkelijk los.
- Tussen tegels
- Een voegenborstel of voegenkrabber een paar keer per jaar volstaat. Gebruik nooit onkruidbestrijders.
Tip: Wil je minder straatgras, laat dan zo weinig mogelijk kale grond liggen: bodembedekkers, mulch en een dichte grasmat geven het geen kans om te kiemen.
Snoeien en maaien
Wanneer: Niet nodig; in een gazon wordt het gewoon mee gemaaid.
Hoe:
- In een gazon maai je het gewoon mee. Straatgras bloeit ook onder de maaihoogte, dus maaien voorkomt de zaadzetting niet.
- Op paden en terrassen borstel of trek je het uit voor het zaad rijpt, als je het daar niet wilt.
- Wil je het als groen tussen stapstenen, dan hoef je niets te doen: het blijft vanzelf laag door de betreding.
Vermeerderen
- Zaad
- Zaait zich het hele jaar door uit; een plant vormt al zaad een paar weken na de kieming. Het zaad kan jaren in de bodem blijven liggen.
- Meeliften
- Zaad reist mee met schoenen, banden, gereedschap en dierenpoten; zo bereikt het elk tuinpad.
Hoe komt een straatgras de winter door?
Winterhard tot −25 °C.
- Blijft in de winter groen en bloeit in zachte periodes gewoon door.
- Goed winterhard; bij strenge vorst sterven sommige planten af, maar het zaad in de bodem zorgt voor nieuwe.
- Een van de eerste groene planten die terugkomen na een strenge winter.
Ziektes en plagen
- Onkruid in het gazon: Lichtgroene plekken die in de zomer bij droogte verdorren. Verlucht, zaai in het najaar sterkere grassen bij en maai niet korter dan 4 cm.
- Tussen tegels: Kiemt in elke voeg. Een voegenborstel, een voegenkrabber of wat schoffelwerk volstaat; gebruik geen onkruidbestrijders.
- In de moestuin: Kiemt massaal op kale grond. Mulch met grasmaaisel of stro en schoffel bij droog weer.
- Zaadbank: Eén keer laten uitzaaien betekent jaren zaailingen. Verwijder het voor de bloei als je het echt kwijt wilt.
Het jaar rond
- Januari: Blijft groen en bloeit in zachte periodes.
- Maart: Nieuwe kieming op kale grond. Moestuinbedden mulchen.
- April: Volop bloei en zaadzetting. Voegen borstelen.
- Mei: Uittrekken voor het zaad rijpt, als je het niet wilt.
- Juli: Bij droogte verdorren de planten; het zaad wacht op regen.
- September: Nieuwe kieming na de eerste regens. Gazon verluchten en bijzaaien.
- Oktober: Kale plekken in gazon en moestuin bedekken.
- December: Groene polletjes tussen de stenen.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- Straatgras is waarschijnlijk ontstaan als kruising tussen twee andere soorten: vroeg straatgras en liggend beemdgras.
- Het is een van de meest verspreide planten ter wereld en heeft zich zelfs op Antarctica gevestigd, aangevoerd met zaad aan kleren en uitrusting.
- Op golfbanen groeit het vaak tussen de fijne grassen van de greens, omdat het heel kort maaien verdraagt.