Reukeloze kamille

Zo herken je hem

Groeivorm

Eenjarig tot kortlevend kruid van 15–80 cm, meestal 30–60 cm, rechtop of uitgespreid en sterk vertakt, vaak bijna even breed als hoog. De kale stengels zijn vaak roodachtig aangelopen.

Blad

Twee- tot driemaal fijn geveerd, met smalle, draadvormige, kale slippen. Gekneusd ruikt het nauwelijks.

Bloem

Hoofdjes van 2–4 cm breed aan de toppen van de takken, met 12–25 witte lintbloemen rond een geel hart van buisbloemetjes, van juni tot oktober. De bloembodem is bol en massief, zonder stroschubjes.

Vrucht/Zaad

Kleine, donkerbruine nootjes zonder pluis, met drie witte ribben aan de ene kant en twee donkere oliekliertjes aan de andere kant.

Wortels

Een penwortel met fijne zijwortels: jonge planten trek je makkelijk uit, grote planten zitten steviger vast.

Verwarring met

Echte kamille heeft kleinere hoofdjes, een holle, kegelvormige bloembodem en een sterke kamillegeur. Valse kamille en stinkende kamille hebben stroschubjes tussen de buisbloemen, en stinkende kamille ruikt onaangenaam. Zeekamille aan de kust heeft dikke, vlezige bladslipjes.

Bloei: juni–oktober · Snoeien: september–oktober

Waarom in je tuin?

• Bloeit lang, van juni tot in oktober, en geeft zo ook laat in het seizoen nog stuifmeel en nectar.
• De open, platte bloemhoofdjes zijn een makkelijke voedselbron voor zweefvliegen, kleine solitaire bijen, kevertjes en wantsen.
• Waardplant voor de rupsen van enkele nachtvlinders die van kamilles leven, zoals de kamillemonnik (Cucullia chamomillae).
• Een echte pionier: ze bedekt snel kale grond in een nieuwe tuin, op een bouwterrein of in een pas ingezaaide akkerstrook.
• Met klaproos en korenbloem vormt ze het klassieke beeld van een bloemrijke akkerrand.

Waar staat een reukeloze kamille graag?

• In het wild: akkers en akkerranden, braakland, bermen, dijken, bouwterreinen, stortplaatsen en open plekken in grasland.
• Volle zon; in de schaduw groeit ze slap en bloeit ze weinig.
• Elke open, vrij voedselrijke grond: zand, leem of klei, van vrij droog tot vochtig. Ze verdraagt ook wat zout, zoals in bermen langs gestrooide wegen.
• In de tuin: in een akkerbloemenstrook, op een braakliggend stuk, langs de rand van de moestuin of in een pas aangelegde, nog open border.

Mooi samen met

• Klaproos: Rood naast wit in een akkerbloemenstrook, op dezelfde zonnige, open grond.
• Korenbloem: Blauwe akkerbloem die tegelijk bloeit en dezelfde grondbewerking vraagt.
• Gele ganzenbloem: Grote gele hoofdjes die even lang doorbloeien.
• Bolderik: Paarsroze akkerbloem die boven de kamille uitsteekt.
• Echte kamille: Lijkt erop maar geurt wel: leuk om het verschil te leren zien.

Hoe en wanneer plant je een reukeloze kamille?

1. Meestal verschijnt ze vanzelf op omgewoelde grond: het zaad zit vaak al in de bodem.
2. Wil je ze toch zaaien, koop dan zaad van inheemse herkomst bij een kwekerij van wilde planten, alleen of in een mengsel voor akkerbloemen.
3. Zaai in september–oktober of in maart–april op losse, onkruidvrije grond. Strooi dun, druk het zaad aan en dek het hooguit met een flinterdun laagje aarde af.
4. Houd de grond vochtig tot de kiemplantjes er staan en dun ze uit tot 20–30 cm van elkaar.
5. Graaf nooit planten uit in het wild; met zaad van een paar planten uit je eigen tuin heb je meer dan genoeg.

Verzorgen

Water

Niet nodig, behalve vlak na het zaaien bij droog weer.

Bemesten

Niet nodig. Op te rijke grond worden de planten groot en zwaar en vallen ze open.

Grond openhouden

Als akkerbloem heeft ze open grond nodig: hark of bewerk de strook elk jaar in de herfst licht, anders verdwijnt ze tussen het gras.

Woekeren

Te veel? Schoffel of trek jonge planten weg, of knip bloeiende planten af voor ze zaad zetten. In een gemaaid gazon houdt ze geen stand.

Zaad laten vallen

Laat een paar planten afrijpen op de plek waar je ze volgend jaar terug wil zien.

Tip: Twijfel je tussen echte en reukeloze kamille? Snijd een hoofdje overlangs door: hol en kegelvormig is echte kamille, massief en bol is reukeloze kamille.

Snoeien en maaien

Snoeimaanden: september–oktober.

Wanneer: Na de bloei, in september–oktober, of eerder als je zaadvorming wil voorkomen.

Hoe:

• Knip uitgebloeide planten aan de voet af of trek ze uit voor de hoofdjes bruin worden, als je minder zaailingen wil.
• Wil je dat ze terugkomt, laat dan een deel afrijpen en schud de droge planten uit boven de strook.
• Laat in een natuurtuin enkele dode planten over de winter staan: kleine insecten kruipen erin weg.
• Planten zonder rijp zaad mogen op de composthoop; met rijp zaad liever niet, want het zaad overleeft een gewone composthoop.

Let op: Eén plant maakt duizenden zaden die jarenlang kiemkrachtig blijven: laat ze in de moestuin geen zaad zetten.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaad

Rijpt vanaf augustus. Zaai in de herfst of in het voorjaar op open grond, of laat de planten zichzelf uitzaaien.

Hoe komt een reukeloze kamille de winter door?

Winterhard tot −20 °C.

• De meeste planten sterven na de zaadzetting af. Planten die in de herfst kiemen, overwinteren als een laag rozetje van fijn blad.
• Het zaad overwintert in de grond en kiemt zodra die weer bewerkt wordt.
• De rozetjes zijn goed winterhard; gewone Belgische winters schaden ze niet.
• Dode stengels en zaadhoofdjes geven kleine insecten een schuilplaats.

Ziektes en plagen

• Onkruid in de moestuin: Kiemt massaal op omgewoelde grond. Schoffel op een droge dag, zo jong mogelijk, en mulch de grond tussen de groenten.
• Grote zaadvoorraad: Elk jaar zaad laten vallen vult de bodem voor jaren. Haal planten weg voor de zaadzetting en spit niet diep, zodat oud zaad niet naar boven komt.
• Openvallende planten: Op rijke grond worden ze zwaar en vallen ze uit elkaar. Geef geen mest en zaai op schralere grond.
• Bladluis en meeldauw: Komen soms voor, vooral bij droogte. Laat het meestal gewoon: lieveheersbeestjes en zweefvlieglarven ruimen de luizen op.

Het jaar rond

• Maart: Kiemplantjes op open grond. Zaaien in een akkerstrook kan nog.
• April: Overwinterde rozetjes groeien uit. Wieden in de moestuin.
• Mei: Planten schieten door; schoffel ze weg waar ze storen.
• Juni: Eerste witte bloemhoofdjes.
• Juli: Volle bloei, met veel zweefvliegen en kleine bijen.
• Augustus: Bloei en eerste rijpe zaad. Afknippen als je geen zaailingen wil.
• September: Laatste bloei en zaadrijping. Zaaien voor volgend jaar.
• Oktober: Uitgebloeide planten opruimen of enkele laten staan voor insecten.
• November: De akkerstrook licht bewerken, zodat het zaad in het voorjaar kan kiemen.

Wist je dat?

• Inodorum betekent ‘reukloos’. Tripleurospermum betekent ‘zaad met drie ribben’, naar de drie ribben op de zaadjes.
• Vroeger werd ze bij het geslacht Matricaria ingedeeld, samen met echte kamille; vandaar nog de Franse naam matricaire inodore.
• Het zaad kan vele jaren in de bodem overleven. Daarom duikt ze na het omploegen van een oud grasland soms plots massaal op.