Echte kamille

Hoe herken je een echte kamille?

Groeivorm

Rechtopgaand, sterk vertakt eenjarig kruid van 20–40 cm hoog en ongeveer 20 cm breed.

Blad

Fijn verdeeld, twee- tot driemaal geveerd, met draadvormige slipjes; frisgroen.

Bloem

Bloemhoofdjes van 1,5–2,5 cm met witte straalbloemen rond een geel hart, van mei tot augustus. Later buigen de witte straaltjes naar beneden.

Bloemhart

Kegelvormig en hol vanbinnen: daaraan herken je echte kamille.

Geur

Zoet en appelachtig, vooral als je de bloemhoofdjes kneust.

Bloei: mei–augustus · Oogst en vruchten: juni–augustus · Zaaien: maart–mei en september

Waarom in je tuin?

• Zelf kamillethee maken: een handvol planten geeft al een mooie voorraad gedroogde bloemetjes.
• Bloeit vier maanden lang, van mei tot augustus, en trekt bijen en zweefvliegen aan.
• Inheems: past perfect in een natuurlijke tuin of een strook akkerbloemen.
• Een heerlijke appelachtige geur in de border en de moestuin.
• Makkelijk: rechtstreeks zaaien, en daarna zaait ze zich vaak zelf uit.

Waar staat een echte kamille graag?

• Volle zon: in de schaduw worden de planten slap en bloeien ze weinig.
• Elke goed doorlatende grond: zand, leem of klei, licht zuur tot kalkrijk. Arme grond is geen probleem.
• Droog tot gewoon vochtig; natte grond verdraagt ze slecht.
• Zaai in rijen op 20–25 cm of breedwerpig, en dun uit tot 15–20 cm tussen de planten.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Droog of normaal

Grootte

0,4 m hoog, 0,2 m breed

Winterhard

Matig winterhard (tot -10 °C): bescherm hem in strenge winters

Mooi samen met

• Korenbloem: Blauwe bloemen naast het wit: samen een klassieke akkerbloemenmengeling.
• Klaproos: Rood tussen het wit en geel, op dezelfde zonnige, schrale plek.
• Goudsbloem: Oranje kleur en net zo makkelijk te zaaien in de moestuin.
• Bernagie: Blauwe bloemen voor bijen, voor dezelfde zonnige plek.

Hoe en wanneer plant je een echte kamille?

1. Zaai in maart–mei of in september rechtstreeks op de plek waar de plant moet bloeien; verplanten is niet nodig.
2. Maak de grond fijn en onkruidvrij en hark hem vlak.
3. Strooi het fijne zaad dun uit; meng het eventueel met wat zand, dan verdeel je het gelijkmatiger.
4. Druk het zaad alleen aan en dek het niet af: het kiemt in het licht.
5. Houd de grond vochtig met een fijne broes tot de zaailingen opkomen, meestal na 1–2 weken.
6. Dun de zaailingen uit tot 15–20 cm als ze een paar centimeter hoog zijn.

Verzorgen

Water

Geef alleen jonge zaailingen water bij droogte. Daarna kan ze goed tegen een droge periode.

Bemesten

Niet nodig: op rijke grond worden de planten slap en vallen ze om.

Oogsten

Pluk de bloemhoofdjes als ze net open zijn en de witte straalbloemen nog horizontaal staan, liefst op een droge, zonnige ochtend.

Drogen

Spreid de hoofdjes uit op papier of een rek op een luchtige, schaduwrijke plek. Bewaar ze goed droog in een afgesloten pot of blik, in het donker.

Zelf uitzaaien

Laat aan het eind van de zomer een paar planten zaad zetten als je volgend jaar opnieuw kamille wilt.

Tip: Pluk de bloemhoofdjes op een droge ochtend, zodra ze net open zijn, en droog ze snel op een schaduwrijke, luchtige plek. Zo behouden ze het meeste aroma.

Wanneer snoei je een echte kamille?

Wanneer: Echte kamille wordt niet gesnoeid. Door regelmatig te plukken bloeit ze langer door.

Hoe:

• Pluk de bloemhoofdjes geregeld: zo maakt de plant nieuwe knoppen.
• Trek de planten na de bloei uit en zet ze op de composthoop.
• Wil je dat ze zich uitzaait, laat dan een paar planten staan tot het zaad rijp is.

Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaad

Zaai in maart–mei of in september ter plaatse. Druk het zaad aan zonder het af te dekken; het kiemt na 1–2 weken.

Zelfzaai

Laat een paar planten uitbloeien: het zaad valt uit en geeft in de herfst of het volgende voorjaar nieuwe planten.

Hoe komt een echte kamille de winter door?

Winterhard tot −10 °C: beschermen in strenge winters.

• Eenjarig: de plant sterft na de bloei en het zaadzetten af.
• Zaailingen van een septemberzaai overwinteren als kleine rozetjes en verdragen vorst tot ongeveer −10 °C.
• Na een herfstzaai bloeien de planten vroeger, vaak al in mei.
• In een strenge winter kunnen jonge planten bevriezen: zaai dan in maart opnieuw.

Ziektes en plagen

• Bladluis: Op stengels en knoppen, vooral in een droge lente. Afspuiten met water; lieveheersbeestjes en zweefvliegen ruimen ze meestal op.
• Meeldauw: Wit poeder op het blad, vooral laat in de zomer. Oogst de laatste bloemen en ruim de planten op.
• Slakken: Vreten jonge zaailingen op. Raap ze ’s avonds weg of bescherm de jonge plantjes.
• Reukeloze kamille: Lijkt sterk op echte kamille, maar ruikt niet naar appel en heeft een vol bloemhart. Snij een bloemhoofdje overlangs door om het te controleren.

Het jaar rond

• Maart: Zaaien ter plaatse. Zaad alleen aandrukken.
• April: Zaaien. Zaailingen van de herfst uitdunnen.
• Mei: Zaaien. Eerste bloei. Uitdunnen tot 15–20 cm.
• Juni: Bloei. Bloemhoofdjes plukken en drogen.
• Juli: Bloei. Regelmatig plukken.
• Augustus: Laatste bloei. Een paar planten laten uitzaaien.
• September: Zaaien voor bloei in het volgende voorjaar. Uitgebloeide planten opruimen.
• Oktober: Jonge rozetjes overwinteren.

Eetbaar en bruikbaar

Bloemen (juni–augustus)

Pluk de bloemhoofdjes van juni tot augustus op een droge, zonnige dag, als de witte straalbloemen net horizontaal staan of beginnen terug te buigen. Knijp ze af met je vingers of gebruik een kamillekam. Echte kamille herken je aan de holle, kegelvormige bloembodem (snijd een hoofdje door) en de typische zoete geur. Voor thee, een stoombad of een spoeling.

Bewaring

Spreid de hoofdjes in een dunne laag op een rooster of op papier, op een luchtige, warme plek uit de zon, en draai ze af en toe om. Na een tot twee weken zijn ze kurkdroog. Bewaar ze in een gesloten pot, donker, tot een jaar.

Let op: Wie allergisch is voor composieten (zoals ambrosia, bijvoet, arnica of goudsbloem) kan ook op kamille reageren, met huiduitslag of benauwdheid. Verwar echte kamille niet met reukeloze kamille of stinkende kamille: die hebben een volle bloembodem en ruiken niet of onaangenaam. Pluk niet langs akkers die bespoten worden. Kamillethee is geen geneesmiddel: blijven klachten aanhouden, ga dan naar de dokter.

Eten en gebruiken doe je op eigen risico: zie de gebruiksvoorwaarden.

Recepten

• Kamillethee (Thee · 1 kop · 10 min)
• Kamillestoombad voor het gezicht (Verzorging · 1 keer · 15 min)

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• De naam kamille komt van het Griekse chamaimelon, ‘appel van de grond’, naar de appelachtige geur.
• Echte kamille herken je aan het holle, kegelvormige bloemhart: snij een bloemhoofdje overlangs door.
• De Roomse kamille die gebruikt wordt voor geurende kamilleperkjes, is een andere soort: een lage, vaste plant.