Foto: No machine-readable author provided. Rasbak assumed (based on copyright claims)., Public domain · bron
Snoeigids · Loofboom
Lijsterbes (wilde lijsterbes) snoeien: wanneer en hoe
Sorbus aucuparia
Een lijsterbes heeft weinig snoei nodig: geef hem een beetje vorm in de winterrust, november–maart, en haal scheuten uit de voet en waterloten op de stam weg; dode en gebroken takken mogen het hele jaar weg.
De wilde lijsterbes is een sierlijke, inheemse boom van 5–15 m met witte bloemschermen in mei en oranjerode bessen vanaf augustus, een van de beste kleine bomen voor vogels. Met een kroon van zo’n 6 m past hij ook in een kleine tuin. Hij groeit vanzelf in een mooie, open vorm en heeft weinig snoei nodig. Zware snoei maakt het zelfs erger: dan komt er een bos waterloten, en minder bloemen en bessen.
| Snoeimaanden | november–maart |
|---|---|
| Broedseizoen (15 maart–15 augustus) | Let op in maart |
| Bloei | mei |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor bijen en vogels |
| Inheems in België | Ja |
Wanneer snoei je een lijsterbes (wilde lijsterbes)?
Doe een beetje vormsnoei in de winterrust, november–maart, liefst vóór half maart.
Dode, zieke en gebroken takken mag je het hele jaar wegknippen.
Snoei niet in de nazomer en de herfst als er bessen hangen: die zijn voor de vogels.
Wat snoei je nog in die maanden? januari · februari · maart · november · december
Hoe snoei je een lijsterbes (wilde lijsterbes)?
- Geef een jonge boom vorm met één doorgaande stam, of laat hem meerstammig groeien als je dat mooi vindt.
- Haal takken weg die de kroon te dicht maken, die naar binnen groeien of elkaar kruisen.
- Haal scheuten uit de voet en waterloten op de stam weg zodra je ze ziet.
- Zaag een grotere tak net buiten de takkraag af, in drie stappen, zodat de schors niet inscheurt.
- Ontsmet je snoeischaar als je zieke takken wegknipt: de lijsterbes kan bacterievuur krijgen. In België meld je een vermoeden aan het FAVV.
Hoeveel snoei je, en hoe vaak?
- Weinig: een volwassen boom heeft vaak jaren niets nodig, buiten dode takken en opslag.
- Een jonge boom: elk jaar wat vormsnoei, tot hij een goede stam en kroon heeft. Neem nooit meer dan een kwart van de kroon in één jaar weg.
Wat merkt de natuur ervan?
- Snoei in de winter, voor het broedseizoen (15 maart–15 augustus). In de kroon nestelen graag merels, zanglijsters en vinken.
- De witte bloemschermen in mei zijn voedsel voor bijen, zweefvliegen en kevers.
- Vanaf augustus komen lijsters, merels, spreeuwen en roodborsten op de bessen af, en in de winter soms kramsvogels en pestvogels. Laat de bessen dus hangen.
- Op het blad leven rupsen van tientallen soorten vlinders, voedsel voor jonge vogels. Een oude lijsterbes met holtes is een plek voor mezen en spechten.
Veelgemaakte fouten
- Een lijsterbes elk jaar zwaar snoeien, zodat er een bos waterloten komt en minder bloemen en bessen.
- In de herfst snoeien en de bessen voor de vogels wegknippen.
- Een tak vlak tegen de stam afzagen, zodat de wonde niet goed sluit.
- Met een besmette schaar verder snoeien na een zieke tak.
Let op: Ontsmet je snoeischaar als je zieke takken wegknipt: de lijsterbes kan bacterievuur krijgen.
In de buurt: verwante snoeigidsen
Lijkt op: Verschil met es · Verschil met pluimes
Fiche: Lijsterbes (wilde lijsterbes) · Snoeikalender en basisregels