Stekelige akant

Hoe herken je een stekelige akant?

Groeivorm

Brede, polvormende vaste plant: een grote bladpol waaruit bloeiaren tot 1,2 m oprijzen; 90 cm breed.

Blad

Groot, diep ingesneden, glanzend donkergroen, met fijne witte stekels aan de punten van de lobben.

Bloem

Rechtopstaande aren met witte bloemen met één lip, onder een paarse, kapvormige kelk en stekelige schutbladeren, van juni tot augustus.

Vrucht

Harde zaaddozen die bij rijpheid openspringen en de zaden wegschieten.

Wortels

Diepe, vlezige penwortels; uit elk stukje wortel kan een nieuwe plant groeien.

Bloei: juni–augustus · Planten: maart–mei en september–oktober · Snoeien: maart en augustus–september

Waarom in je tuin?

• Een opvallende structuurplant met sculpturaal blad en hoge bloeiaren: een blikvanger in elke border.
• Bloeit drie maanden lang, van juni tot augustus, en trekt hommels en andere bijen aan.
• Droogtebestendig dankzij de diepe, vlezige wortels: eenmaal gevestigd hoef je zelden water te geven.
• Groeit in zon en halfschaduw en op bijna elke goed doorlatende grond, van zand tot klei.
• De bloeiaren zijn mooi als snijbloem en blijven gedroogd lang goed.
• Winterharder en bloeirijker dan de zachte akant.

Waar staat een stekelige akant graag?

• Volle zon geeft de rijkste bloei; in halfschaduw groeit hij ook, maar met minder aren.
• Elke goed doorlatende grond: zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk.
• Droog tot normaal vochtig; natte voeten in de winter verdraagt hij slecht.
• Reken op 90 cm ruimte per plant en kies een vaste plek: hij laat zich moeilijk verplaatsen.
• Niet naast een pad of speelplek, vanwege de stekels.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Droog of normaal

Grootte

1,2 m hoog, 0,9 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -20 °C)

Mooi samen met

• Kogeldistel: Blauwe bollen bij de witpaarse aren, even droogtebestendig.
• Wolfsmelk: Fris geelgroen voorjaarsblad naast het donkere akantblad.
• Siergrassen: Luchtige pluimen als contrast met het grove, stekelige blad.
• Lavendel: Een lage, geurende rand vooraan, op dezelfde droge, zonnige plek.
• Rozen: Een klassieke combinatie in een zonnige border; de akant zorgt voor structuur.

Hoe en wanneer plant je een stekelige akant?

Planten in maart–mei en september–oktober.

1. Plant in maart–mei of in september–oktober, als de grond niet bevroren of te nat is.
2. Graaf een plantgat twee keer zo breed en diep als de pot en maak de bodem los, zodat de penwortel makkelijk naar beneden kan.
3. Op zware klei: meng er wat grof zand of grind door voor een betere afwatering.
4. Zet de plant even diep als in de pot, druk de grond aan en houd 90 cm tussenruimte.
5. Geef meteen een flinke gieter water en houd de grond de eerste weken vochtig.
6. Leg in het eerste najaar een dun laagje mulch rond de voet.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar water geven bij droogte. Daarna redt hij zich zelf, behalve bij heel lange droogte.

Bemesten

Een schep compost in april is genoeg: hij heeft weinig voeding nodig.

Uitgebloeide bloemen

Knip de bloeistengels na de bloei aan de voet af, of laat er een paar staan om te drogen.

Oud blad

Haal bruine, verwelkte bladeren weg; in de herfst sterft het meeste blad af.

Handschoenen

Draag stevige handschoenen en lange mouwen bij elk werk aan de plant.

Tip: Kies meteen de goede plek: een akant verplaatsen lukt zelden, want uit elk stukje wortel dat in de grond blijft, groeit een nieuwe plant.

Wanneer snoei je een stekelige akant?

Snoeimaanden: maart en augustus–september.

Wanneer: Na de bloei, in augustus–september, en in maart om het oude blad op te ruimen.

Hoe:

• Knip de uitgebloeide bloeistengels aan de voet af, net boven het blad.
• Haal in maart het afgestorven blad van vorig jaar weg, voor het nieuwe blad uitloopt.
• Verwijder in de zomer bladeren met meeldauw om de plant fris te houden.

Let op: Draag stevige handschoenen: de stekels van blad en schutbladeren prikken door dunne stof.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Wortelstekken

In december–februari: graaf aan de rand een dikke wortel op, snijd hem in stukken van 5–8 cm en steek ze rechtop in een pot met zanderige stekgrond, de bovenkant net onder het oppervlak. In het voorjaar lopen ze uit.

Scheuren

In maart–april of in oktober: steek met een scherpe spade een stuk met wortels en knoppen van de pol af en plant het meteen op zijn vaste plek.

Hoe komt een stekelige akant de winter door?

Winterhard tot −20 °C.

• Winterhard tot ongeveer −20 °C: in België overleeft hij de winter zonder problemen in de volle grond.
• Het blad sterft in de herfst grotendeels af; in het voorjaar loopt de plant weer uit vanuit de wortels.
• Bedek de voet van jonge planten het eerste jaar met een laag bladcompost of stro.
• Natte, stilstaande grond in de winter is gevaarlijker dan vorst: zorg voor een goede afwatering.

Ziektes en plagen

• Meeldauw: Wit poeder op de bladeren, vooral in droge zomers. Knip aangetaste bladeren weg: er komt nieuw blad.
• Slakken: Ze vreten gaten in het jonge blad in het voorjaar. Raap ze ’s avonds weg en leg een rand van grof zand rond de plant.
• Wortelrot: Gele, slappe bladeren op zware, natte grond. Verbeter de afwatering met zand of grind.
• Weinig bloei: Jonge planten bloeien vaak pas vanaf het tweede of derde jaar; ook te veel schaduw kost bloemen. Geduld en een zonnigere plek helpen.

Het jaar rond

• Januari: Wortelstekken nemen.
• Februari: Wortelstekken nemen.
• Maart: Oud blad opruimen. Planten of scheuren. Compost geven.
• April: Planten. Letten op slakken bij het jonge blad.
• Mei: Planten. Jonge planten water geven bij droogte.
• Juni: Begin van de bloei. Hommels op de bloemen.
• Juli: Volle bloei. Aren snijden voor een vaas of om te drogen.
• Augustus: Uitgebloeide stengels afknippen. Letten op meeldauw.
• September: Laatste stengels afknippen. Planten of scheuren.
• Oktober: Planten. Het blad begint af te sterven.
• November: Jonge planten afdekken met bladcompost.
• December: Rust. Wortelstekken nemen.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Het akantblad is het voorbeeld voor de versiering van het Korinthische kapiteel uit de Griekse bouwkunst.
• Vooral hommels zijn sterk genoeg om tussen de schutbladeren door bij de nectar te komen.
• De rijpe zaaddozen springen open en schieten de zaden een eind van de plant weg.