Wolfsmelk

Hoe herken je een wolfsmelk?

Groeivorm

Rechtopgaande, weinig vertakte stengels van 60–80 cm, die met wortelstokken uitgroeien tot een brede, losse groep.

Blad

Smal lancetvormig, donkergroen met een rode of roze middennerf; in de herfst rood, oranje en geel.

Bloem

Kleine, onopvallende bloempjes in schermen aan de stengeltop, omringd door felgekleurde schutbladeren, van mei tot juli.

Kleur

Oranje tot steenrood, afhankelijk van het ras; in de volle zon het felst.

Melksap

Alle delen bevatten wit melksap dat bij een wonde naar buiten loopt en huid en ogen irriteert.

Wortels

Kruipende wortelstokken: in vochtige, rijke grond breidt hij zich snel uit.

Bloei: mei–juli · Planten: maart–april en september–oktober · Snoeien: maart en november

Waarom in je tuin?

• Een van de felste kleuren in de border: oranjerode schutbladeren van mei tot in juli.
• Een tweede seizoen in de herfst, als het blad rood, oranje en geel kleurt.
• Groeit in zon en halfschaduw, ook in vochtige grond waar de meeste andere wolfsmelken wegrotten.
• Konijnen en reeën laten hem meestal staan, door het bittere melksap.
• Bijen bezoeken de kleine bloempjes, die nectar geven.
• Vult snel een grote plek: mooi in een natuurlijke border of in vochtige grond bij een vijver.

Waar staat een wolfsmelk graag?

• Zon tot halfschaduw. In de zon zijn de kleuren het felst; in halfschaduw blijft de grond langer vochtig.
• Vochthoudende, humusrijke grond: zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk. Hij verdraagt ook natte plekken.
• Op droge zandgrond blijft hij kleiner en loopt hij minder uit; meng er dan compost door en geef water bij droogte.
• Geef hem ruimte: plant op 60–80 cm van elkaar en niet vlak naast kleine, tere planten die hij kan overgroeien.
• Liever niet vlak langs een pad of speelplek: wie stengels breekt, krijgt melksap op de huid.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Normaal of nat

Grootte

0,8 m hoog, 0,9 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -25 °C)

Mooi samen met

• Siberische iris: Smalle, rechtopgaande bladeren en blauwe bloemen in dezelfde vochtige grond, rond dezelfde tijd.
• Daglelie: Bloeit verder als de schutbladeren verbleken, in zon of halfschaduw.
• Ooievaarsbek: Blauwe of paarse bloemen als koel contrast met het oranje.
• Vrouwenmantel: Frisgroen blad en geelgroene schuimbloemen aan de voet.

Hoe en wanneer plant je een wolfsmelk?

Planten in maart–april en september–oktober.

1. Plant in maart–april of in september–oktober, als de grond niet bevroren of te nat is.
2. Draag handschoenen: bij het planten breken soms wortels of stengels en komt er melksap vrij.
3. Graaf een plantgat twee keer zo breed als de kluit en meng er compost door, vooral in zandgrond.
4. Zet de plant even diep als in de pot, druk aan en houd 60–80 cm tussen de planten.
5. Wil je de uitbreiding beperken, graaf dan rond de plantplek een wortelbegrenzing van 25–30 cm diep in.
6. Geef meteen ruim water en leg een laag bladcompost als mulch.

Verzorgen

Water

Houd de grond het eerste jaar vochtig. Daarna alleen water in droge zomers, vooral op zandgrond of in de volle zon.

Bemesten

Een schep compost in het voorjaar is genoeg; te veel mest geeft slappe stengels.

Mulchen

Bladcompost of houtsnippers in het voorjaar houden de grond koel en vochtig.

Uitbreiding

Steek elk voorjaar de uitlopers die te ver gaan met een spade af.

Steun

Meestal niet nodig. In veel schaduw of te rijke grond vallen de stengels open; een ring helpt dan.

Handschoenen

Draag altijd handschoenen en raak je ogen niet aan als je aan de plant werkt.

Tip: Wil je hem binnen de perken houden, plant hem dan in een bodemloze emmer of binnen een wortelbegrenzing van 25–30 cm diep: zo geniet je van de kleur zonder dat hij de border overneemt.

Wanneer snoei je een wolfsmelk?

Snoeimaanden: maart en november.

Wanneer: Knip de stengels in november af, na de herfstkleur, of laat ze staan en knip ze in maart weg, voor de nieuwe scheuten verschijnen.

Hoe:

• Knip alle oude stengels af tot net boven de grond.
• Draag handschoenen en let op je ogen: het melksap loopt meteen uit elke afgeknipte stengel.
• Leg het snoeisel op de composthoop of in de groenbak, niet waar kinderen of dieren erbij kunnen.
• Was na afloop je handen en je snoeischaar.

Let op: Het melksap irriteert huid en ogen. Draag handschoenen, raak je gezicht niet aan en spoel bij contact meteen met veel water.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Scheuren

In maart–april of in september: steek een stuk wortelstok met scheuten van de rand van de groep af en plant het meteen elders. Doe handschoenen aan.

Basale stekken

In april: snijd jonge scheuten van 8–10 cm aan de voet af, dompel de snijwonde even in lauw water om het melksap te stelpen en steek ze in vochtige stekgrond.

Hoe komt een wolfsmelk de winter door?

Winterhard tot −25 °C.

• Winterhard tot ongeveer −25 °C: in België is geen bescherming nodig.
• Hij sterft in de herfst bovengronds af en loopt in het voorjaar weer uit met roodachtige scheuten.
• Hij verdraagt natte grond in de winter veel beter dan de meeste wolfsmelken.
• In een grote pot: zet hem in de winter tegen een muur en pak de pot bij strenge vorst in met jute.

Ziektes en plagen

• Woekeren: Hij loopt met wortelstokken uit en duikt een eind verder weer op. Steek uitlopers elk voorjaar af of plant hem binnen een wortelbegrenzing.
• Openvallen: In te veel schaduw of te rijke grond vallen de stengels uit elkaar. Zet hem lichter en bemest minder.
• Weinig kleur: In diepe schaduw blijven de schutbladeren flets. Een plek met minstens een halve dag zon helpt.
• Bladluis: Soms op jonge scheuten in mei. Afspuiten met water volstaat meestal.
• Huidirritatie: Rode, jeukende huid na het werken aan de plant: dat is het melksap. Spoel met water en draag voortaan handschoenen.

Het jaar rond

• Maart: Oude stengels wegknippen als je dat in de herfst niet deed. Planten en scheuren.
• April: Planten. Uitlopers afsteken. Basale stekken nemen. Compost geven.
• Mei: De eerste oranjerode schutbladeren kleuren.
• Juni: Volle kleur. Water geven bij droogte.
• Juli: Laatste kleur van de schutbladeren. Water geven bij droogte.
• September: Planten en scheuren.
• Oktober: Herfstkleur in rood, oranje en geel. Planten.
• November: Stengels na de herfstkleur afknippen, met handschoenen aan.

Eetbaar en bruikbaar

Niet eetbaar. Alle delen van wolfsmelk bevatten een wit melksap dat giftig en bijtend is. Op de huid geeft het roodheid, jeuk en soms blaren; in de ogen is het zeer pijnlijk en kan het hoornvlies beschadigd raken. Draag bij elk werk aan de plant handschoenen, lange mouwen en liefst een bril, wrijf niet in je ogen, was daarna je handen en je snoeischaar, en leer kinderen geen stengels af te breken. Krijg je melksap in je ogen, spoel ze dan meteen minstens een kwartier met lauw stromend water en ga naar een arts. Inslikken geeft een branderige mond, braken en buikpijn, ook bij honden en katten; paarden en vee worden er ziek van: gooi snoeiafval nooit in een weide. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• De naam Euphorbia verwijst naar Euphorbus, de lijfarts van koning Juba II van Mauretanië, zo’n 2000 jaar geleden.
• De soort is genoemd naar de Britse botanicus William Griffith, die in de 19de eeuw onder meer in Bhutan planten verzamelde.
• Wat op een bloem lijkt, is een cyathium: een bekertje met één vrouwelijk en enkele mannelijke bloempjes zonder kroonblaadjes, omringd door gekleurde schutbladeren.