
Foto: MathKnight and Zachi Evenor, CC BY-SA 4.0 · bron
Bol- of knolgewas · Ranunculaceae
Anemone coronaria
In andere talen: Anémone des fleuristes (Français) · Poppy anemone (English)
Anemone coronaria groeit in het wild rond de Middellandse Zee, van Zuid-Europa tot in het Midden-Oosten. Uit kleine, harde, grillige knolletjes groeit een pol fijn verdeeld, wat peterselieachtig blad, met daarboven papaverachtige bloemen op stelen van 20–30 cm. De bloemen zijn rood, scharlaken, blauw, violet, roze of wit, vaak met een donker hart van zwarte meeldraden. Bekend zijn de enkelbloemige De Caen-groep en de halfgevulde St. Brigid-groep. Tuiniers kweken hem vooral als snijbloem: geplant in maart–april bloeit hij van mei tot juli.
Let op: Alle delen, ook de knolletjes, zijn giftig bij inslikken en het sap kan de huid irriteren. Hou knollen buiten bereik van kinderen, honden en katten en draag handschoenen als je gevoelig bent.
Licht
Volle zon
warm en licht
Vocht
Normaal
geen natte voeten
Grond
Zand of leem
neutraal tot kalkrijk
Winterhard
tot -10 °C
beschermen in strenge winters
Grootte
0,3 m
hoog, 0,15 m breed
Bloei
mei–juli
| Hoogte | 0,3 m |
|---|---|
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor bijen |
| Giftig voor mens en huisdier | Ja, let op met kinderen en huisdieren |
| Bloei | mei–juli |
Herkennen
Hoe herken je een Anemone coronaria?
- Groeivorm
- Lage pol blad met daarboven rechtopstaande, onvertakte bloemstelen van 20–30 cm.
- Blad
- Fijn verdeeld, frisgroen, wat op peterselie lijkend; onder elke bloem een kraag van smalle blaadjes.
- Bloem
- Komvormig, 5–8 cm breed, enkel of halfgevuld, met een donker hart van meeldraden, van mei tot juli.
- Kleur
- Rood, scharlaken, blauw, violet, roze en wit, ook tweekleurig.
- Knol
- Klein, hard en grillig gevormd, als een verdroogd stukje hout; hij moet eerst weken.
Bloei: mei–juli · Planten: maart–april
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Een van de mooiste snijbloemen uit eigen tuin, in heldere, verzadigde kleuren.
- Snel resultaat: ongeveer tien weken na het planten heb je bloemen.
- Door om de twee à drie weken een nieuwe lading knolletjes te planten, rek je de bloei tot in juli.
- Bijen halen stuifmeel uit het donkere hart van de open bloemen.
- Past ook in een pot of bak op een zonnig terras.
Waar staat een Anemone coronaria graag?
- Volle zon: dan blijven de stelen stevig en bloeit hij het rijkst.
- Lichte, goed doorlatende grond: zand of leem, neutraal tot kalkrijk.
- Normaal vochtig tijdens de groei, maar nooit nat: natte grond laat de knolletjes rotten.
- Een warme, beschutte plek, bijvoorbeeld voor een zuidmuur of in een moestuinbed voor snijbloemen.
- Plant 10–15 cm uit elkaar, in rijen of groepjes.
- Licht
- Zon
- Grondsoort
- Zand of leem
- Zuurtegraad
- Neutraal of kalkrijk
- Vocht
- Normaal
- Grootte
- 0,3 m hoog, 0,15 m breed
- Winterhard
- Matig winterhard (tot -10 °C): bescherm hem in strenge winters
Mooi samen met
- Ranonkel: Vraagt dezelfde zonnige plek en is ook een topsnijbloem.
- Korenbloem: Blauwe eenjarige die in dezelfde periode bloeit.
- Juffertje-in-het-groen: Luchtig blauw of wit rond de felle anemonen.
- Lavendel: Een geurende, grijze rand die dezelfde droge, warme plek wil.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een Anemone coronaria?
Planten in maart–april.
- Plant in maart–april, als de grond niet meer bevroren is.
- Laat de knolletjes eerst een paar uur weken in lauw water, tot ze opgezwollen zijn.
- Zet ze 5 cm diep, met de punt naar beneden.
- Hou 10–15 cm afstand; plant om de twee à drie weken een nieuwe rij voor een langere bloei.
- Geef na het planten water, maar hou de grond daarna eerder licht vochtig dan nat.
- In een pot: gebruik potgrond gemengd met wat zand en zorg voor een gat in de bodem.
Verzorgen
- Water
- Hou de grond licht vochtig zodra het blad verschijnt; geef bij droogte water aan de voet.
- Bemesten
- Meng bij het planten wat compost door de grond. In een pot om de twee weken een vloeibare mest voor bloeiende planten.
- Snijden
- Knip de stelen als de knop kleur toont of net opengaat: dan blijven ze het langst mooi in de vaas.
- Uitgebloeide bloemen
- Knip ze regelmatig weg: dan blijven er nieuwe knoppen komen.
- Na de bloei
- Laat het blad vanzelf afsterven en graaf de knolletjes daarna op.
Tip: Plant niet alles tegelijk: zet in maart en april om de twee à drie weken een rij knolletjes, dan pluk je van mei tot in juli bloemen.
Wanneer snoei je een Anemone coronaria?
Wanneer: Anemone coronaria wordt niet gesnoeid. Je knipt enkel bloemen voor de vaas en de uitgebloeide stelen weg.
Hoe:
- Knip uitgebloeide bloemen met de hele steel weg, zo laag mogelijk.
- Laat het blad staan tot het in de zomer geel wordt.
- Ruim het afgestorven blad op als je de knolletjes opgraaft.
Let op: Draag handschoenen als je een gevoelige huid hebt: het plantensap kan irriteren.
Vermeerderen
- Zaad
- Zaai vers zaad in de zomer in een bak met zaaigrond onder glas. De zaailingen bloeien meestal het jaar erna.
- Knollen delen
- Grote, oude knollen hebben soms meerdere ogen. Breek ze na het opgraven voorzichtig in stukken met elk een oog en laat de wondjes opdrogen.
Hoe komt een Anemone coronaria de winter door?
Winterhard tot −10 °C: beschermen in strenge winters.
- Maar matig winterhard, tot ongeveer −10 °C: in een Belgische winter is hij buiten niet zeker.
- Graaf de knolletjes op als het blad in de zomer is afgestorven en bewaar ze droog en vorstvrij, bijvoorbeeld in een papieren zak.
- Laat je ze in de grond, kies dan een droge, beschutte plek en dek in de winter af met een dikke laag stro of blad.
- In een pot: zet de pot in de winter droog en vorstvrij in een garage of kelder.
Ziektes en plagen
- Knolrot: De knolletjes lopen niet uit of worden zacht. Oorzaak is meestal natte, zware grond: plant in lichte grond of in een pot.
- Slakken: Vreten aan jong blad en bloemknoppen. ’s Avonds wegrapen of de plantjes beschermen met een kraag.
- Bladluis: Op jonge stelen en knoppen. Afspuiten met water of laten opruimen door lieveheersbeestjes.
- Geen bloei: Te oude of te uitgedroogde knollen, niet geweekt of te laat geplant. Koop stevige knolletjes en laat ze eerst weken.
Het jaar rond
- Februari: Opgeslagen knolletjes controleren op schimmel.
- Maart: Knolletjes weken en planten, 5 cm diep.
- April: Tweede lading planten. Letten op slakken.
- Mei: Eerste bloemen. Snijden voor de vaas.
- Juni: Volle bloei. Uitgebloeide bloemen wegknippen. Water geven bij droogte.
- Juli: Laatste bloemen van late plantingen.
- Augustus: Het blad sterft af. Knolletjes opgraven en laten drogen.
- Oktober: Knolletjes droog en vorstvrij opbergen.
Gebruiken
Eetbaar en bruikbaar
Niet eetbaar. Alle delen van deze anemonen zijn giftig, vooral de knolletjes: als de plant beschadigd wordt, komt protoanemonine vrij, een scherpe stof die ook in boterbloemen zit. In de mond geeft ze een brandend gevoel, kwijlen, braken en buikpijn, op de huid roodheid en soms blaartjes. De droge knolletjes laat je voor het planten een paar uur in water weken: zet die kom buiten het bereik van kinderen, honden en katten, en giet het water daarna in de border. Ruim losse knolletjes op, want honden graven ze graag op. Draag handschoenen bij het planten als je een gevoelige huid hebt. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.
Goed voor dieren
- Bijen
- Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- Coronaria komt van het Latijnse corona, krans: de bloemen werden vroeger in kransen en guirlandes gebruikt.
- De naam anemoon wordt vaak verklaard als windbloem, naar het Griekse woord anemos voor wind.
- In het wild bloeit hij rond de Middellandse Zee al in de late winter en het vroege voorjaar; bij ons bloeit hij later omdat we de knolletjes pas in het voorjaar planten.