Bochtige smele

Hoe herken je een bochtige smele?

Groeivorm

Dichte, lage pol van ongeveer 30 cm breed; de bloeistengels worden ongeveer 40 cm hoog.

Blad

Haarfijn en borstelachtig, donkergroen en groenblijvend; bij ‘Tatra Gold’ geelgroen.

Bloem

Losse, glanzende pluimen in zilver, paars en brons op dunne, bochtig gebogen steeltjes, in juni en juli; later strokleurig.

Zaad

Op geschikte, zure grond zaait hij zich matig uit.

Wortels

Fijne, vezelige wortels in een dichte pol; hij woekert niet.

Bloei: juni–juli · Planten: maart–april en september–oktober · Snoeien: maart en augustus

Waarom in je tuin?

• Een inheems gras voor een natuur- of heidetuin, op zure zandgrond waar veel andere planten het moeilijk hebben.
• Groeit in zon, halfschaduw en schaduw, ook onder eiken, berken en dennen.
• Groenblijvend: een fijne, groene pol, ook in de winter.
• In juni–juli een glinsterende wolk van pluimen, het mooist in tegenlicht.
• De dichte pollen bieden dekking aan insecten en andere kleine dieren in een wilde tuinhoek.
• Weinig werk: geen mest en, eenmaal geworteld, geen extra water.

Waar staat een bochtige smele graag?

• Zon, halfschaduw of lichte schaduw; in diepe schaduw bloeit hij minder.
• Zure, arme grond: zand of venige grond. Hij verdraagt geen kalk.
• Droog tot normaal vochtig en goed doorlatend; geen natte grond.
• Ideaal bij heide, onder eiken, berken en dennen of in een bosrand.
• Plant op 25–30 cm afstand, in groepjes van minstens vijf voor een natuurlijk effect.

Licht

Zon, halfschaduw en schaduw

Grondsoort

Zand of veen

Zuurtegraad

Zuur

Vocht

Droog of normaal

Grootte

0,4 m hoog, 0,3 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -30 °C)

Mooi samen met

• Struikhei: Hoort er van nature bij: samen een stukje heide in je tuin.
• Blauwe bosbes: Houdt van dezelfde zure grond, onder eiken en berken.
• Brem: Gele bloei in mei op dezelfde arme zandgrond.
• Wilde hyacint: Blauwe voorjaarsbloei onder de bomen, voor het gras bloeit.

Hoe en wanneer plant je een bochtige smele?

Planten in maart–april en september–oktober.

1. Plant in maart–april of in september–oktober, als de grond niet bevroren of te nat is.
2. Maak de grond los, maar verrijk hem niet met mest of potgrond: hij wil arme grond.
3. Op neutrale grond meng je wat bladcompost van eiken of naaldbomen door het plantgat; op kalkrijke grond kies je beter een ander gras.
4. Zet de pol even diep als in de pot en laat 25–30 cm tussen de planten.
5. Geef meteen water en de eerste weken bij droogte; daarna is dat zelden nodig.

Verzorgen

Water

Eenmaal geworteld zelden nodig; enkel in een pot of tijdens een lange droogte in het eerste jaar.

Bemesten

Niet doen: mest maakt de pollen slap en geeft sterkere concurrenten een kans.

Opruimen

Kam in maart de dode bladeren met je vingers of een kleine hark uit de pol.

Uitgebloeide pluimen

Knip ze in augustus af als je geen zaailingen wilt, of laat ze staan voor een wilde look.

Verjongen

Oude pollen worden in het midden kaal; scheur ze om de paar jaar.

Tip: Geef hem nooit mest of kalk: op arme, zure grond blijft de pol het mooist. ‘Tatra Gold’ licht donkere plekjes onder bomen op.

Wanneer snoei je een bochtige smele?

Snoeimaanden: maart en augustus.

Wanneer: Hij wordt niet teruggeknipt. Kam in maart de dode bladeren uit en knip in augustus eventueel de uitgebloeide pluimen af.

Hoe:

• Haal in maart met gehandschoende handen of een kleine hark het dode blad uit de pol.
• Knip uitgebloeide pluimen vanaf augustus vlak boven het blad af als je geen zaailingen wilt.
• Knip de pol zelf niet kort: het groene blad is ook in de winter zijn sierwaarde.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Scheuren

In maart–april of in september een pol opgraven, met de handen of een mes in stukken met wortels verdelen en meteen herplanten.

Zaaien

Zaai rijp zaad in de nazomer of het voorjaar in potjes met zure, zandige zaaigrond; nauwelijks afdekken en vochtig houden.

Hoe komt een bochtige smele de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

• Volledig winterhard, tot ongeveer −30 °C: geen bescherming nodig.
• Het blad blijft groen; laat de pol gewoon staan.
• In een pot overwintert hij buiten; zorg dat het water goed weg kan.

Ziektes en plagen

• Geel blad: Op kalkrijke of te rijke grond verkleurt hij geel en kwijnt hij weg. Kies een zure, arme plek.
• Kale pol: Oudere pollen sterven in het midden af. Scheur ze en plant de jonge randen opnieuw.
• Wortelrot: Op natte grond rot de pol weg. Plant op doorlatende zandgrond.
• Roest: Oranjebruine stipjes op het blad, vooral in vochtige zomers. Kam aangetast blad uit en geef de pollen wat meer ruimte.

Het jaar rond

• Maart: Dode bladeren uitkammen. Planten of scheuren.
• April: Planten. Water geven na het planten.
• Mei: Nieuwe groei. Niet bemesten.
• Juni: Bloei: glinsterende pluimen.
• Juli: Bloei. De pluimen worden strokleurig.
• Augustus: Uitgebloeide pluimen afknippen of laten staan voor zaad.
• September: Planten of scheuren. Zaad zaaien.
• Oktober: Planten. Zaailingen verplanten.
• December: Groen in de winter. Laten staan.

Wist je dat?

• ‘Bochtig’ en de soortnaam flexuosa verwijzen naar de dunne, kronkelende steeltjes van de bloeipluimen.
• Het is een van de gewoonste grassen van droge, zure eiken- en berkenbossen en heide in de Kempen.
• Door stikstofneerslag krijgen grassen zoals bochtige smele en pijpenstrootje op veel heidevelden de overhand op de heide.