Wilde hyacint

Hoe herken je een wilde hyacint?

Groeivorm

Bolplant van 20–35 cm hoog met een pol smalle bladeren; de bloemstengel buigt aan de top sierlijk over.

Blad

Lijnvormig en glanzend donkergroen, tot ongeveer 40 cm lang; van februari tot juni.

Bloem

Smalle, buisvormige klokjes van 1,5–2 cm met omgekrulde punten, aan één kant van de stengel; zoet geurend.

Kleur

Violetblauw met roomwitte helmknoppen; zelden wit of roze.

Bol

Wit en zonder beschermende huid; hij droogt snel uit en moet snel de grond in.

Bloei: april–mei · Planten: september–november

Waarom in je tuin?

• Een blauw voorjaarstapijt onder loofbomen in april en mei.
• De bloemen geuren zoet, vooral op zachte, zonnige dagen.
• Een inheemse plant die bijen, hommels en andere vroege insecten voedt.
• Groeit in de schaduw onder bomen, waar weinig andere bloeiers het goed doen.
• Verdwijnt in de zomer onder de grond en maakt dan plaats voor varens en andere schaduwplanten.

Waar staat een wilde hyacint graag?

• Halfschaduw of schaduw onder bladverliezende bomen en struiken, met licht in het voorjaar.
• Humusrijke zand- of leemgrond, zuur tot neutraal, zoals een bosbodem.
• Normaal vochtig in het voorjaar; in de zomer mag de grond droger zijn.
• Niet in de buurt van Spaanse hyacinten, waarmee hij kruist.
• Plant op 8–10 cm van elkaar, in losse, natuurlijke groepen.

Licht

Halfschaduw en schaduw

Grondsoort

Zand of leem

Zuurtegraad

Zuur of neutraal

Vocht

Normaal

Grootte

0,35 m hoog, 0,1 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -20 °C)

Mooi samen met

• Bosanemoon: Een wit, inheems tapijt dat net iets vroeger bloeit.
• Stengelloze sleutelbloem: Lichtgele bloempjes naast het blauw.
• Lievevrouwebedstro: Een geurende, witbloeiende bodembedekker voor dezelfde schaduw.
• Varens: Ontrollen hun blad als de hyacint uitbloeit en vullen de lege plek.
• Salomonszegel: Sierlijke, overhangende stengels in dezelfde bostuin.

Hoe en wanneer plant je een wilde hyacint?

Planten in september–november.

1. Plant de bollen van september tot november, zo snel mogelijk na aankoop.
2. Koop enkel gekweekte bollen; haal nooit bollen uit het bos.
3. Maak plantgaten van ongeveer 10 cm diep en meng er wat bladaarde door.
4. Zet de bollen met de punt naar boven, op 8–10 cm van elkaar.
5. Druk de grond aan en geef water als hij droog is.
6. Leg een laagje bladaarde of fijne houtsnippers over de plek.

Verzorgen

Water

Na het planten water geven. Daarna enkel in een erg droog voorjaar.

Bemesten

Niet nodig. Laat het afgevallen blad van de bomen liggen: dat is de beste voeding.

Blad

Laat het blad na de bloei vanzelf afsterven en maai of vertrappel het niet.

Uitgebloeide bloemen

Laat ze staan als hij zich mag uitzaaien. Knip ze weg als hij zich te sterk uitzaait.

Spaanse hyacint

Verwijder Spaanse hyacinten en kruisingen in de buurt: rechte stengels, klokjes rondom en blauwe helmknoppen.

Tip: Plant hem onder loofbomen en laat het boomblad in de herfst liggen: zo boots je een bosbodem na en breidt hij zich vanzelf uit.

Wanneer snoei je een wilde hyacint?

Wanneer: De wilde hyacint wordt niet gesnoeid. Je knipt hoogstens de uitgebloeide stengels weg in juni.

Hoe:

• Knip uitgebloeide stengels af als je niet wilt dat hij zich verder uitzaait.
• Laat het blad staan tot het in juni vanzelf geel wordt.
• Ruim het afgestorven blad pas op als het makkelijk loskomt.

Let op: Knip of maai het blad niet groen af: de bol heeft het nodig om volgend jaar te bloeien.

Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaaien

Zaai vers zaad in juli in een pot of meteen op de plek onder de bomen. Het duurt enkele jaren voor de zaailingen bloeien.

Scheuren

Graaf in juni–juli, als het blad afgestorven is, een dichte pol op. Haal de bollen uit elkaar en plant ze meteen opnieuw, want ze drogen snel uit.

Hoe komt een wilde hyacint de winter door?

Winterhard tot −20 °C.

• Volledig winterhard, tot ongeveer −20 °C: geen bescherming nodig.
• Het blad verschijnt al in februari en verdraagt gewone vorst.
• In een pot kan hij buiten blijven op een beschutte plek; zorg dat de grond niet volledig uitdroogt of doorweekt raakt.

Ziektes en plagen

• Kruising met Spaanse hyacint: Bastaarden hebben rechte stengels, klokjes rondom de stengel en blauwe helmknoppen. Graaf ze volledig uit en gooi ze bij het restafval, niet op de composthoop.
• Bollen komen niet op: De bollen waren uitgedroogd of de plek is te nat. Plant verse bollen meteen na aankoop.
• Vertrappeld blad: Plat getrapt blad bouwt geen reserves meer op en de bollen verzwakken. Leg een paadje aan en loop niet door de pollen.
• Roest: Oranjebruine puistjes op het blad. Haal aangetast blad weg en gooi het niet op de composthoop.

Het jaar rond

• Februari: Het blad komt boven.
• Maart: De bloemknoppen verschijnen. Niet over de plek lopen.
• April: Bloei. Geur en bijen.
• Mei: Bloei. Spaanse hyacinten en kruisingen verwijderen.
• Juni: Het blad sterft af. Uitgebloeide stengels eventueel wegknippen.
• Juli: Zaad verzamelen en meteen zaaien.
• September: Bollen planten.
• Oktober: Bollen planten. Bladaarde strooien.
• November: Laatste bollen planten. Het boomblad laten liggen.

Eetbaar en bruikbaar

Niet eetbaar. Alle delen van de wilde en de Spaanse hyacint zijn giftig, vooral de bollen: ze geven braken en diarree, ook bij honden, katten en paarden. In het voorjaar groeien ze vaak tussen daslook en worden de bladeren ermee verward: daslook heeft brede, zachte bladeren, elk op een eigen steeltje, die sterk naar look ruiken; het blad van de hyacint is smal, glanzend, zonder steel en ruikt niet naar look. Kneus elk blad apart, want je vingers ruiken al snel naar look. De witte bolletjes lijken op uitjes: bewaar ze nooit bij de groenten. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Het Hallerbos bij Halle is tot ver buiten België bekend om zijn blauwe tapijt van wilde hyacinten, meestal eind april.
• Het kleverige sap uit de bollen werd vroeger als lijm gebruikt, bijvoorbeeld bij het inbinden van boeken.
• Je herkent de wilde soort aan de overhangende stengel met klokjes aan één kant en roomwitte helmknoppen; de Spaanse hyacint staat rechtop en heeft blauwe helmknoppen.