Koeienoog

Hoe herken je een koeienoog?

Groeivorm

Bossige, rechtopgaande pol van zo’n 50 cm hoog en 40–45 cm breed.

Blad

Smal lancetvormig, licht behaard en donker- tot grijsgroen, zoals wilgenblad.

Bloem

Goudgele bloemhoofdjes van 3–6 cm met smalle straalbloemen, aan de stengeltoppen, van juni tot augustus.

Vrucht

Kleine, droge zaden; op een open plek zaait hij zich soms wat uit.

Wortels

Een vertakte wortelstok die langzaam een bredere pol vormt.

Bloei: juni–augustus · Zaaien: maart–april · Planten: maart–april en september–oktober · Snoeien: maart en juli–augustus

Waarom in je tuin?

• Een lange bloei van juni tot augustus met vrolijke, goudgele bloemen.
• Ideaal voor schrale, kalkrijke grond, waar veel andere vaste planten het moeilijk hebben.
• Een trekpleister voor bijen, zweefvliegen en vlinders.
• Een goede snijbloem voor zomerse boeketten.
• Volledig winterhard en makkelijk uit zaad te kweken.

Waar staat een koeienoog graag?

• Volle zon voor een rijke bloei en stevige stengels.
• Schrale zand- of leemgrond, neutraal tot kalkrijk, die goed draineert.
• Droog tot normaal vochtig; geen natte grond.
• Mooi in een zonnige border, een grindtuin, een rotstuin of een bloemrijke berm.
• Plant op 35–40 cm afstand, zo’n 6–7 planten per m².

Licht

Zon

Grondsoort

Zand of leem

Zuurtegraad

Neutraal of kalkrijk

Vocht

Droog of normaal

Grootte

0,5 m hoog, 0,45 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -35 °C)

Mooi samen met

• Steppesalie: Diepblauwe aren naast de gele margrieten.
• Kattenkruid: Een lavendelblauwe wolk op dezelfde schrale grond.
• Kruisdistel: Staalblauwe bloemen en een strakke vorm in de grindtuin.
• Wilde marjolein: Roze-paarse bloemschermen voor bijen en vlinders in dezelfde periode.

Hoe en wanneer plant je een koeienoog?

Planten in maart–april en september–oktober.

1. Plant in maart–april of in september–oktober, als de grond niet te nat is.
2. Geef geen mest of compost in het plantgat: schrale grond houdt hem compact.
3. Graaf een plantgat iets groter dan de pot en maak zware grond losser met grof zand.
4. Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond aan.
5. Geef water bij het planten en het eerste jaar bij droogte.
6. Mulch eventueel met grind; dat houdt de grond schraal en het onkruid weg.

Verzorgen

Water

Na het aanslaan enkel bij lange droogte.

Bemesten

Niet doen: op rijke grond vallen de stengels om.

Uitgebloeide bloemen

Geregeld wegknippen houdt de bloei tot eind augustus op gang.

Steun

Op een schrale, zonnige plek niet nodig; op rijkere grond helpen een paar takjes of een plantensteun.

Snijbloemen

Snijd bloemen die net open zijn ’s ochtends en zet ze meteen in water.

Tip: Plant hem op de armste, zonnigste plek van de tuin en geef nooit mest: dan blijven de stengels stevig en bloeit hij de hele zomer zonder steun.

Wanneer snoei je een koeienoog?

Snoeimaanden: maart en juli–augustus.

Wanneer: In juli–augustus knip je uitgebloeide bloemen weg; de dode stengels knip je in maart af.

Hoe:

• Knip uitgebloeide bloemen geregeld af tot op een blad of een zijknop.
• Laat de dode stengels in de winter staan als schuilplaats voor insecten en knip ze in maart vlak boven de grond af.
• Wil je dat hij zich wat uitzaait, laat dan aan het eind van de zomer een paar bloemen staan.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaaien

In maart–april binnen zaaien op zaaigrond, licht afdekken en op een lichte plek zetten. Verspenen in potjes en in september uitplanten.

Scheuren

In maart–april of in september de pol opgraven en in stukken met wortels en knoppen verdelen. Meteen herplanten.

Hoe komt een koeienoog de winter door?

Winterhard tot −35 °C.

• Volledig winterhard, tot ongeveer −35 °C: in België is geen bescherming nodig.
• Laat de dode stengels tot maart staan; ze beschermen de knoppen en geven insecten een schuilplaats.
• Op natte, zware grond kan hij in de winter wegrotten: zorg voor een goede drainage.
• In een pot: zet hem tegen een muur, zodat de grond niet doorweekt raakt.

Ziektes en plagen

• Omvallende stengels: Op rijke of vochtige grond en in de schaduw. Geef geen mest, kies een zonnige plek en steun hem met takjes.
• Meeldauw: Wit poeder op het blad in droge zomers. Laat ruimte rond de plant en knip aangetaste bladeren weg.
• Slakken: Vreten in het voorjaar aan de jonge scheuten. ’s Avonds rapen.
• Bladluis: Op stengeltoppen en knoppen. Afspuiten met water; natuurlijke vijanden doen de rest.

Het jaar rond

• Maart: Dode stengels afknippen. Binnen zaaien. Planten of scheuren.
• April: Binnen zaaien. Planten. Letten op slakken.
• Mei: Takjes als steun plaatsen op rijkere grond.
• Juni: Begin van de bloei. Bloemen snijden voor de vaas.
• Juli: Bloei. Uitgebloeide bloemen wegknippen.
• Augustus: Bloei. Uitgebloeide bloemen wegknippen; enkele laten staan voor zaad.
• September: Planten of scheuren. Zaailingen uitplanten.
• Oktober: Planten.
• November: Dode stengels laten staan voor insecten.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Vlinders

Nectar voor dagvlinders.

Wist je dat?

• De naam Buphthalmum komt uit het Grieks en betekent ‘ossenoog’, net als de Nederlandse naam koeienoog.
• De soortnaam salicifolium betekent ‘met wilgenblad’, naar de smalle bladeren.
• In het wild groeit hij vooral op kalkrijke bodems in de Alpen en de omliggende gebergten.