Ceanothus

Hoe herken je een ceanothus?

Groeivorm

Brede, dichte struik tot 3 m hoog en breed; tegen een muur soms hoger.

Blad

Klein, ovaal, glanzend donkergroen, met drie duidelijke nerven vanaf de voet; groenblijvend.

Bloem

Dichte, pluimvormige trossen met piepkleine bloempjes, in mei–juni.

Kleur

Licht- tot donkerblauw, bij enkele rassen wit.

Wortels

Met knolletjes waarin bacteriën stikstof uit de lucht binden.

Bloei: mei–juni · Planten: april–mei · Snoeien: juni–juli

Waarom in je tuin?

• Een van de weinige struiken met echt blauwe bloemen, in mei–juni.
• De bloemtrossen zoemen van de bijen.
• Groenblijvend: ook in de winter een frisse, glanzende struik.
• Droogtebestendig als hij eenmaal goed geworteld is: ideaal voor een zonnige, droge plek.
• Mooi als losse struik, tegen een muur geleid of als informele haag.

Waar staat een ceanothus graag?

• Volle zon, het liefst tegen een zuid- of westmuur.
• Goed doorlatende zand- of leemgrond, zuur tot neutraal; zware, natte klei verdraagt hij niet.
• Beschut tegen koude oosten- en noordenwind, die het groenblijvende blad in de winter kan doen verbranden.
• Reken op 2–3 m ruimte: hij groeit snel en verdraagt verplanten slecht.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand of leem

Zuurtegraad

Zuur of neutraal

Vocht

Droog of normaal

Grootte

3 m hoog, 3 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -15 °C)

Mooi samen met

• Lavendel: Ook zonminnend en droogtebestendig, met een andere tint blauw.
• Rozemarijn: Groenblijvend, geurend en tevreden met dezelfde droge, zonnige plek.
• Cistus: Bloeit in roze en wit aansluitend op de ceanothus, op dezelfde warme plek.
• Salie: Grijsgroen blad en een kruidige geur in een mediterrane hoek.

Hoe en wanneer plant je een ceanothus?

Planten in april–mei.

1. Plant in april–mei, zodat hij voor de winter goed geworteld is.
2. Kies een jonge plant in pot: grote, oudere planten slaan slecht aan.
3. Graaf een plantgat twee keer zo breed als de kluit; meng bij zware grond grof zand of grind door de grond, geen mest.
4. Zet de plant even diep als in de pot, druk aan en giet flink aan.
5. Geef het eerste jaar water bij droogte en span tegen een muur draden om de takken aan te binden.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar bij droogte; daarna is hij droogtebestendig en heeft hij weinig nodig.

Bemesten

Niet nodig: te veel voeding geeft zacht, vorstgevoelig hout.

Mulchen

Een laag grind of fijne schors houdt de voet droog en onkruidvrij.

Aanbinden

Tegen een muur bind je de hoofdtakken los aan draden.

Tip: Plant hem in volle zon op een beschutte plek met goed doorlatende grond. Snoei alleen licht, meteen na de bloei: in oud hout loopt hij slecht uit.

Wanneer snoei je een ceanothus?

Snoeimaanden: juni–juli.

Wanneer: Meteen na de bloei, eind juni of begin juli.

Hoe:

• Kort de uitgebloeide scheuten wat in, tot hooguit een derde van de nieuwe groei.
• Snoei alleen in groen, bebladerd hout.
• Knip tegen een muur de scheuten die naar voren groeien terug.

Let op: Snoei nooit in oud, kaal hout: daar loopt hij slecht of niet meer uit.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Halfrijpe stekken

In juli–augustus stekken van 10 cm in een zanderig stekmengsel, beschut en licht vochtig. Overwinter de jonge plantjes vorstvrij.

Hoe komt een ceanothus de winter door?

Winterhard tot −15 °C: jonge planten beschermen.

• Winterhard tot ongeveer −15 °C: in de meeste Belgische winters goed, maar in strenge winters kan hij beschadigd raken.
• Leg bij strenge vorst een vliesdoek over jonge planten, zeker de eerste jaren.
• Natte grond in de winter is vaak een grotere vijand dan de vorst zelf.
• Schud zware sneeuw van de takken, anders breken ze.

Ziektes en plagen

• Wortelrot: De struik verwelkt en sterft plots af, meestal op natte, zware grond. Plant op een goed doorlatende plek.
• Vorstschade: Bruin blad en dode twijgtoppen na een strenge winter. Wacht tot hij weer uitloopt en knip dan alleen het dode hout weg.
• Korte levensduur: Hij wordt vaak niet heel oud en kan na een aantal jaren onderaan kaal worden. Neem tijdig een stek als opvolger.
• Geel blad: Op kalkrijke grond kan het blad geel worden. Plant op zure tot neutrale grond.

Het jaar rond

• Januari: Zware sneeuw van de takken schudden.
• April: Planten. Draden spannen tegen een muur.
• Mei: Begin van de bloei, vol bijen. Planten.
• Juni: Bloei. Meteen na de bloei licht snoeien.
• Juli: Snoei afwerken. Halfrijpe stekken nemen.
• Augustus: Halfrijpe stekken nemen. Enkel water bij lange droogte.
• November: Vliesdoek klaarleggen voor strenge vorst.
• December: Bij strenge vorst jonge planten afdekken.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Aan zijn wortels leven bacteriën die stikstof uit de lucht binden, net zoals bij vlinderbloemigen. Daardoor groeit hij ook op schrale grond goed.
• Ondanks de Engelse naam ‘Californian lilac’ is hij geen familie van de sering: hij hoort bij de wegedoornfamilie.