Ctenanthe

Hoe herken je een ctenanthe?

Groeivorm

Rechtopstaande pol van 90 cm hoog en 70 cm breed, uit een kruipende wortelstok.

Blad

Lang en smal (30–50 cm), met een golvende rand; boven donkergroen met zilvergrijze, veerachtige strepen, onderkant purperrood.

Kleur

De tekening is het mooist op een lichte plek zonder zon; in felle zon verbleekt het blad en bruint de rand.

Bloem

Hij bloeit binnen zelden. De bloemen zijn klein en onopvallend.

Wortels

Wortelstok met vlezige wortels die graag in luchtige, vochtige grond groeien.

Planten: april–mei

Waarom in je tuin?

• Opvallende bladtekening: zilvergrijze veerstrepen op donkergroen, met een purperen onderkant.
• Verdraagt halfschaduw en zelfs schaduw, een plek waar veel bonte planten verkleuren.
• Groenblijvend en een volle, rechtopstaande pol die ruimte vult.
• Houdt zijn blad het hele jaar mooi als de vochtigheid goed is.
• Makkelijk te delen: uit één plant maak je er snel meer.

Waar staat een ctenanthe graag?

• Halfschaduw tot schaduw: een lichte plek zonder directe zon, bijvoorbeeld op enkele meters van een raam of achter een noordraam.
• Losse, humusrijke grond: potgrond met veen of kokos, perliet en wat schors; zuur tot neutraal.
• Gelijkmatig vochtig, niet nat; de pot moet goed afvoeren.
• Warm: 18–24 °C, nooit onder 15 °C. Houd hem uit de buurt van tocht.
• Zorg voor een hoge luchtvochtigheid: nooit boven een radiator, wel op een schaal met vochtige kleikorrels.

Licht

Licht, zonder felle zon of weinig licht

Potgrond

Gewone potgrond of luchtige, humusrijke potgrond

Zuurtegraad

Zuur of neutraal

Water geven

Gewoon of veel

Grootte

0,9 m hoog, 0,7 m breed

Temperatuur

Minimum 15 °C

Mooi samen met

• Calathea: Zelfde licht, warmte en vochtigheid, met andere bladtekeningen.
• Maranta: Een verwant met gevlekt blad dat ’s avonds opvouwt.
• Fittonia: Een klein, getekend bladplantje voor aan de voet.
• Varens: Houden de lucht vochtig en geven een zachte, groene achtergrond.

Hoe en wanneer plant je een ctenanthe?

Planten in april–mei.

1. Verpot in april–mei, als het groeiseizoen begint en de wortels de pot vullen.
2. Kies een brede pot met afvoergaten, ongeveer 2–4 cm groter dan de oude.
3. Gebruik een losse, luchtige potgrond, gemengd met een kwart perliet en wat fijne schors.
4. Zet de plant even diep als eerst en druk de grond zachtjes aan.
5. Geef meteen water, laat het overtollige weglopen en zet de plant op een warme, lichte plek zonder zon.
6. Verpot elke twee jaar; is de pot groot genoeg, ververs dan alleen de bovenste laag grond.

Verzorgen

Water

Houd de grond gelijkmatig vochtig: geef water zodra de bovenste centimeter droog is, en laat het overtollige weglopen. Gebruik regenwater of ander kalkarm water, op kamertemperatuur.

Bemesten

Van april tot september om de 2–4 weken een halve dosis voeding voor groene planten. In de winter niet.

Luchtvochtigheid

Zet hem op een schaal met vochtige kleikorrels of bij een luchtbevochtiger; nevel het blad alleen met kalkarm water.

Licht

Veel daglicht zonder zon; in de zon verbleekt het blad en verbrandt de rand.

Blad schoonmaken

Veeg het blad af en toe af met een vochtige doek; stof houdt licht tegen en trekt spint aan.

Tip: Houd de potgrond gelijkmatig vochtig met kalkarm water en zorg voor vochtige lucht. Verdraagt minder licht dan veel andere bontbladige planten.

Wanneer snoei je een ctenanthe?

Wanneer: Hij wordt niet gesnoeid. Verwijder het hele jaar door verdorde of beschadigde bladeren.

Hoe:

• Knip dode of bruine bladeren met de steel aan de voet af, net boven de grond.
• Knip bruine bladranden bij met een scherpe schaar, volgens de vorm van het blad.
• Gebruik een schone schaar om infecties te voorkomen.

Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Delen

In april–mei, bij het verpotten: haal de pol uit de pot en snijd of trek hem in stukken met elk een paar stelen en wortels. Pot ze apart op en houd ze vochtig en warm.

Stengelstekken

In het voorjaar of de zomer: een stengelstuk met een of twee knopen in vochtige, losse grond of water, warm en vochtig onder plastic. Houd het licht en wacht tot er wortels en nieuwe bladeren komen.

Hoe komt een ctenanthe de winter door?

• Niet winterhard: hij heeft minstens 15 °C nodig en voelt zich het best bij 18–22 °C.
• Geef iets minder water, maar laat de pot niet helemaal uitdrogen. Niet bemesten.
• Zet hem weg van koude ramen en tocht en houd de lucht vochtig, ook als de verwarming aanstaat.

Ziektes en plagen

• Bruine bladranden: Droge lucht, kalkrijk water of te weinig water. Verhoog de luchtvochtigheid, gebruik regenwater en knip de bruine randen bij.
• Opgerold blad: De plant is te droog of de lucht is te droog. Geef water, nevel met kalkarm water en zet hem op een schaal met vochtige kleikorrels.
• Verbleekt of verbrand blad: Te veel zon. Zet hem op een plek met gefilterd licht.
• Spint: Fijne webjes onder het blad en vale blaadjes, vooral in droge lucht. Spoel de plant af, veeg het blad schoon en verhoog de luchtvochtigheid.

Het jaar rond

• Januari: Rust: iets minder water, geen voeding. Weg van koude ramen.
• Februari: Rust: iets minder water. Lucht vochtig houden.
• Maart: Meer licht en water. Voorbereiden op verpotten.
• April: Verpotten of delen. Beginnen met voeding.
• Mei: Verpotten of delen. Gelijkmatig vochtig houden.
• Juni: Groeiseizoen: water, voeding en vochtige lucht.
• Juli: Groeiseizoen: beschermen tegen felle zon.
• Augustus: Groeiseizoen: water en voeding. Letten op spint.
• September: Laatste voeding. Langzaam iets minder water.
• Oktober: Minder water. Weg van tocht.
• November: Rust: geen voeding, iets minder water.
• December: Rust: warm houden en de lucht vochtig houden.

Wist je dat?

• De naam komt uit het Grieks: ktenos (kam) en anthos (bloem), naar de kamvormige rangschikking van de bloeiwijze.
• Hij hoort bij de pijlwortelfamilie, net als de Calathea en de Maranta, waarvan het blad zich ’s avonds opricht of opvouwt.
• In de natuur groeit hij in de schaduw van het tropische regenwoud, wat zijn vraag naar warmte en vochtige lucht verklaart.