Pauwenplant

Hoe herken je een pauwenplant?

Groeivorm

Compacte, pollenvormige bladplant van ongeveer 50 cm hoog en breed, met bladeren op lange, dunne stelen.

Blad

Dun en ovaal, 15–25 cm lang; lichtgroen met donkergroene, veervormige vlekken langs de nerven en paarsrood aan de onderkant.

Beweging

De bladeren vouwen zich ’s avonds omhoog en zakken overdag weer; dat is normaal.

Bloem

Binnen zelden en onopvallend; de plant wordt gekweekt voor zijn blad.

Wortels

Dikke, vlezige wortels vanuit een korte wortelstok; ze verdragen geen natte voeten.

Planten: april–mei

Waarom in je tuin?

• Prachtig, bijna schilderachtig bladpatroon dat de plant tot kunstwerk maakt.
• Past mooi op een tafel, kast of in een badkamer met raam, want hij blijft rond 50 cm.
• Het blad beweegt: overdag staat het horizontaal en ’s avonds vouwt het zich omhoog.
• Brengt een tropische sfeer in huis, ook in een hoek met weinig directe zon.
• Zonder bloemen of veel werk, als je weet wat hij nodig heeft.

Waar staat een pauwenplant graag?

• Lichte schaduw of helder indirect licht: bij een noord- of oostraam, of ver van een zuidraam. Zon verbrandt en verkleurt het dunne blad.
• Losse, humusrijke, licht zure potgrond met turf en perliet die vocht vasthoudt maar goed doorlaat.
• Warm: 18–25 °C en nooit onder 15 °C. Geen tocht en geen koude vensterbank.
• Een hoge luchtvochtigheid van minstens 60 % is belangrijk: een kiezelbak, luchtbevochtiger of badkamer helpt.

Licht

Licht, zonder felle zon of weinig licht

Potgrond

Gewone potgrond of luchtige, humusrijke potgrond

Zuurtegraad

Zuur of neutraal

Water geven

Gewoon of veel

Grootte

0,5 m hoog, 0,5 m breed

Temperatuur

Minimum 15 °C

Mooi samen met

• Calathea (slangenplant): Een verwante calathea met gevlekt blad voor dezelfde plek.
• Pijlwortel (Maranta): Bewegend blad en dezelfde warmte en vochtigheid.
• Varens: Een frisgroene tegenhanger voor een vochtige hoek.
• Fittonia: Een laagblijvende bladplant die ook van warmte en vocht houdt.

Hoe en wanneer plant je een pauwenplant?

Planten in april–mei.

1. Verpot in april–mei, als de wortels de pot vullen; een jonge plant om de 1–2 jaar.
2. Kies een pot met gaten in de bodem, een maat groter dan de vorige, en leg onderin kleikorrels voor afwatering.
3. Gebruik een luchtige, licht zure potgrond met veel organisch materiaal en perliet.
4. Zet de plant even diep als eerst en druk de grond zachtjes aan zonder de wortels te beschadigen.
5. Geef lauw, kalkarm water en zet hem op een lichte plek zonder zon.

Verzorgen

Water

Houd de grond licht vochtig, nooit nat en nooit kurkdroog. Gebruik regenwater of gefilterd water: kraanwater geeft bruine bladranden.

Luchtvochtigheid

Het dunne blad droogt snel uit. Gebruik een kiezelbak of luchtbevochtiger; besproeien helpt maar kort.

Bemesten

Van april tot september om de 2–4 weken een halve dosis voeding voor bladplanten. Niet in de winter.

Schoonhouden

Veeg stof voorzichtig af met een vochtige doek; het dunne blad scheurt snel.

Verpotten

Eén keer per 1–2 jaar in het voorjaar, in een maat grotere pot of na het delen.

Tip: Gebruik regenwater of gefilterd water en houd de grond licht vochtig. Zorg voor een hoge luchtvochtigheid en zet hem uit de zon en de tocht.

Wanneer snoei je een pauwenplant?

Wanneer: Je snoeit nauwelijks: verwijder naar behoefte oude, gele of beschadigde bladeren.

Hoe:

• Knip gele, bruine of beschadigde bladeren met de steel af, vlak boven de grond.
• Haal bruine bladpunten zo nodig weg met een schaar, langs de natuurlijke vorm van het blad.
• Laat gezonde bladeren staan; de plant heeft ze nodig.
• Verwijder dode bladeren meteen, zodat er geen schimmel op ontstaat.

Let op: Gebruik een schone schaar en snijd altijd bij de voet, niet halverwege de steel.

Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Delen

In april–mei bij het verpotten: haal de plant uit de pot, verdeel de kluit voorzichtig in stukken met wortels en minstens 3–4 bladeren en pot ze apart. Houd ze warm, vochtig en beschut tot ze doorgroeien.

Hoe komt een pauwenplant de winter door?

• Niet winterhard: de minimumtemperatuur is 15 °C. Hij mag nooit buiten overwinteren.
• Houd hem warm (18–20 °C) en licht, uit de buurt van een koud raam of tocht.
• Geef minder water en bemest niet; de grond mag oppervlakkig iets drogen.
• Zorg bij centrale verwarming voor extra luchtvochtigheid, want droge lucht geeft bruine bladranden.

Ziektes en plagen

• Bruine, dorre bladranden: Droge lucht of kraanwater met veel kalk of fluoride. Verhoog de luchtvochtigheid en gebruik regenwater of gefilterd water.
• Krullend blad: Teken van dorst, droge lucht of tocht. Geef water, zet een kiezelbak neer en houd de plant uit de tocht.
• Verbleekt of verbrand blad: Te veel zon laat de tekening vervagen en geeft dorre plekken. Zet hem uit de zon, in lichte schaduw.
• Spint: Fijn spinrag en gespikkeld blad bij droge, warme lucht. Spoel of veeg het blad schoon en verhoog de luchtvochtigheid.
• Gele bladeren: Oude bladeren worden vanzelf geel. Veel gele bladeren: te nat of te weinig licht. Laat de grond iets opdrogen en zet hem lichter.

Het jaar rond

• Januari: Rust: warm houden, minder water, niet bemesten.
• Februari: Rust. Luchtvochtigheid in de gaten houden.
• Maart: Langzaam weer meer water. Nog niet bemesten.
• April: Verpotten of delen. Beginnen met bemesten.
• Mei: Verpotten of delen. Om de 2–4 weken bemesten.
• Juni: Groeiseizoen. Water en luchtvochtigheid op peil houden.
• Juli: Groeiseizoen. Uit de zon houden.
• Augustus: Groeiseizoen. Op spint letten.
• September: Minder bemesten.
• Oktober: Bemesten stoppen. Uit de koude tocht zetten.
• November: Rust. Weinig water, warm houden.
• December: Rust: warm, licht en zonder tocht.

Wist je dat?

• De soortnaam ‘makoyana’ eert de Belgische kweker Jacob Makoy uit Luik.
• De Engelse naam ‘peacock plant’ verwijst naar het bladpatroon dat aan de veren van een pauwenstaart doet denken.
• De bladeren vouwen zich ’s avonds omhoog, zoals bij andere planten uit de pijlwortelfamilie.