Eucalyptus

Hoe herken je een eucalyptus?

Groeivorm

Snelgroeiende boom met een smalle tot ovale kroon, tot zo’n 15 m hoog en 8 m breed. Jaarlijks teruggezet blijft hij een meerstammige struik.

Blad

Jeugdblad rond, blauwgrijs en tegenoverstaand; ouder blad langwerpig tot lancetvormig en grijsgroen. Groenblijvend.

Geur

Het blad bevat etherische olie en ruikt fris en kruidig als je het kneust.

Bloem

Kleine, witte tot crèmekleurige pluisjes van meeldraden in juli–augustus, op oudere takken. Een jaarlijks teruggezette plant bloeit meestal niet.

Schors

Glad en afschilferend, in vlekken van crème, grijs, groen en roze.

Bloei: juli–augustus · Planten: april–juni · Snoeien: april

Waarom in je tuin?

• Het ronde, blauwgrijze jeugdblad is het hele jaar mooi en ruikt fris en kruidig als je het kneust.
• Groenblijvend en winterhard tot ongeveer −15 °C.
• Groeit snel: als boom een opvallende blikvanger met afschilferende, gevlekte schors.
• Door hem jaarlijks terug te zetten, past hij ook in een kleinere tuin of een grote pot.
• Prachtig snijgroen voor boeketten en kransen, vers of gedroogd.

Waar staat een eucalyptus graag?

• Volle zon; in de schaduw groeit hij ijl en scheef.
• Goed doorlatende zand- of leemgrond, zuur tot neutraal. Op kalkrijke of natte grond kan het blad geel worden.
• Beschut tegen koude, uitdrogende oostenwind.
• Als boom: plant hem ruim weg van het huis, want hij groeit snel en wordt groot. Als teruggezette struik volstaat 1,5–2 m ruimte.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand of leem

Zuurtegraad

Zuur of neutraal

Vocht

Normaal

Grootte

15 m hoog, 8 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -15 °C)

Mooi samen met

• Lavendel: Zilvergrijs en paars op dezelfde zonnige, droge plek.
• Kogeldistel: Blauwe bollen die mooi passen bij het blauwgrijze blad.
• Siergrassen: Lichte, wuivende pluimen naast het stevige ronde blad.
• Rozemarijn: Nog een geurige, groenblijvende plant voor een zonnig plekje.

Hoe en wanneer plant je een eucalyptus?

Planten in april–juni.

1. Plant in april–juni, zodat hij een hele zomer heeft om in te wortelen voor de winter.
2. Kies een jonge plant in een kleine pot: die wortelt veel beter in dan een grote plant.
3. Graaf een plantgat twee keer zo breed als de kluit en zet de plant even diep als in de pot.
4. Maak rondgroeiende wortels voorzichtig los, maar breek de kluit niet stuk.
5. Geef een korte paal laag aan de stam, zodat de top vrij kan bewegen en de stam sterker wordt.
6. Giet ruim aan en geef de eerste zomer water bij droogte.

Verzorgen

Water

De eerste zomer regelmatig bij droogte. Daarna weinig: eens hij goed geworteld is, verdraagt hij vrij veel droogte.

Bemesten

Niet nodig; te veel mest geeft zacht hout dat makkelijker bevriest.

Mulchen

Een mulchlaag in de herfst beschermt de wortels van jonge planten.

Snijgroen

Knip het hele jaar door takken voor in de vaas; gedroogd houden ze lang hun kleur.

In een pot

Een grote pot met goed doorlatende potgrond. Water geven als de bovenlaag droog is en om de twee jaar verpotten.

Tip: Wil je het ronde, blauwgrijze jeugdblad houden, zet hem dan elk jaar in april terug: zo blijft hij een compacte struik en heb je het hele jaar snijgroen.

Wanneer snoei je een eucalyptus?

Snoeimaanden: april.

Wanneer: In april, als er geen strenge vorst meer komt. Laat je hem als boom groeien, dan is snoeien nauwelijks nodig.

Hoe:

• Voor jong, rond blad zet je de struik elk voorjaar terug tot 30–50 cm boven de grond. Begin daar pas mee als hij twee à drie jaar staat.
• Of knot hem: laat een stam van 1–2 m staan en knip alle takken bovenaan elk voorjaar terug.
• Als boom: haal enkel bevroren, dode en kruisende takken weg en houd één hoofdstam.
• Bevroren takken knip je pas in mei terug, tot waar hij opnieuw uitloopt.

Let op: Snoei niet in de nazomer of herfst: de nieuwe scheuten verharden dan niet meer en bevriezen in de winter.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaad

Zaai in februari–maart binnen op vochtige zaaigrond en dek het zaad maar heel dun af. Een paar weken in de koelkast vooraf verbetert de kieming. Verspeen de zaailingen jong in kleine potjes.

Stekken

Lukt zelden: zaaien is de betrouwbare manier.

Hoe komt een eucalyptus de winter door?

Winterhard tot −15 °C: jonge planten beschermen.

• Winterhard tot ongeveer −15 °C; jonge planten zijn de eerste winters gevoeliger.
• Leg een dikke mulchlaag rond de voet van jonge planten en bescherm ze bij strenge vorst met vliesdoek.
• Bevroren blad en takken: wacht tot mei met snoeien, want vaak loopt hij opnieuw uit uit de stam of de voet.
• In een pot: zet hem tegen een beschutte muur en wikkel de pot in jute, of overwinter koel en licht.

Ziektes en plagen

• Vorstschade: Bruin, verdroogd blad na een strenge winter. Wacht tot mei en knip dan terug tot waar hij opnieuw uitloopt.
• Omwaaien: Een snelle, topzware boom met een kleine wortelkluit waait makkelijk scheef of om. Plant jong, gebruik een korte paal en houd de kroon kleiner door te knotten of terug te zetten.
• Bladvlooien: Kleine sapzuigers op de jonge scheuten, met witte, wasachtige pluisjes en kleverige honingdauw. Meestal onschuldig; knip zwaar aangetaste toppen weg.
• Geel blad: Op kalkrijke of natte grond. Verbeter de drainage of kweek hem in een pot met kalkarme potgrond.

Het jaar rond

• Februari: Binnen zaaien.
• April: Terugzetten of knotten. Planten.
• Mei: Planten. Bevroren takken terugknippen tot waar hij uitloopt.
• Juni: Planten. Water geven bij droogte.
• Juli: Bloei op oudere bomen. Snijgroen knippen.
• Augustus: Bloei. Jonge planten water geven bij droogte. Niet meer snoeien.
• Oktober: Mulchlaag rond jonge planten.
• December: Takken knippen voor kerstkransen en boeketten.

Eetbaar en bruikbaar

Niet eetbaar. Blad en olie van de eucalyptus zijn giftig bij inslikken: al een klein beetje eucalyptusolie kan bij een kind sufheid, braken, stuipen en ademhalingsproblemen geven. Bewaar flesjes etherische olie dus buiten het bereik van kinderen, gebruik ze nooit onverdund en doe ze niet in een verdamper of diffuser waar katten in de buurt zijn: voor katten is de olie extra giftig. Laat kinderen, honden, katten en paarden niet op de bladeren kauwen. Gedroogde takken in een vaas of boeket hang je buiten het bereik van katten en kleine kinderen. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.

Wist je dat?

• De naam eucalyptus komt uit het Grieks en betekent ‘goed bedekt’: de bloemknop heeft een dekseltje dat afvalt als de bloem opengaat.
• De Engelse naam ‘cider gum’ verwijst naar het zoete sap, dat in Tasmanië werd afgetapt en tot een drank gegist die op cider leek.
• Hij vormt twee soorten blad: zolang je hem jaarlijks terugzet, maakt hij alleen het ronde jeugdblad.