Kokardebloem

Hoe herken je een kokardebloem?

Groeivorm

Losse, struikvormige pol van 30–60 cm hoog en 40–45 cm breed; lage rassen blijven compact.

Blad

Lancetvormig, grijsgroen en ruw behaard, deels getand of gelobd, vooral in een rozet aan de voet.

Bloem

Bloemhoofdjes van 6–10 cm met brede, aan de top drietandige straalbloemen rond een bol hart.

Kleur

Rood met gele randen, geel, oranje of wijnrood; het hart is roodbruin.

Vrucht

Een bolrond, stekelig zaadhoofdje dat lang blijft staan.

Wortels

Vrij ondiep en vlezig; ze rotten in natte grond.

Bloei: juni–oktober · Zaaien: februari–april · Planten: april–mei · Snoeien: augustus

Waarom in je tuin?

• Bloeit vijf maanden lang, van juni tot in oktober, als je de uitgebloeide bloemen wegknipt.
• Warme, vrolijke kleuren die passen in een prairie- of grindtuin.
• Bijen en vlinders bezoeken de bloemen de hele zomer.
• Verdraagt hitte, droogte en arme grond beter dan de meeste vaste planten.
• Een stevige snijbloem; ook de bolle zaadhoofdjes staan mooi in een boeket.

Waar staat een kokardebloem graag?

• Volle zon, de warmste plek van de tuin; in de schaduw bloeit hij weinig en valt hij uit elkaar.
• Arme tot matig voedzame, goed doorlatende zand- of leemgrond, zuur tot kalkrijk.
• Droog tot normaal: natte grond in de winter is de belangrijkste reden dat hij verdwijnt.
• Plant op 35–45 cm afstand, zodat er lucht tussen de planten zit.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand of leem

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Droog

Grootte

0,6 m hoog, 0,45 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -30 °C)

Mooi samen met

• Zonnehoed: Een prairieplant met dezelfde wensen; roze of witte bloemen naast de warme tinten.
• Vedergras: Fijne, wuivende halmen tussen de felle bloemen.
• Kattenkruid: Blauwe bloemen als rustig contrast, eveneens droogtebestendig.
• Bossalie: Paarsblauwe aren in dezelfde zonnige, droge grond.
• Duizendblad: Platte schermen in geel of terracotta.

Hoe en wanneer plant je een kokardebloem?

Planten in april–mei.

1. Plant in april–mei; zelf gezaaide jonge planten zet je pas na half mei buiten.
2. Maak de grond los en meng zware grond met grof zand of grind. Bemest niet.
3. Zet de plant even diep als in de pot, niet dieper, zodat het hart niet rot.
4. Houd 35–45 cm afstand tussen de planten.
5. Geef na het planten water en de eerste weken bij droogte; daarna nauwelijks nog.

Verzorgen

Water

Alleen tot hij ingeworteld is en bij wekenlange droogte. Te veel water maakt hem slap en kortlevend.

Bemesten

Niet nodig. Rijke grond geeft slappe stengels en minder bloemen.

Uitgebloeide bloemen

Regelmatig wegknippen: zo bloeit hij door tot in oktober.

Steun

Hogere rassen vallen soms uit elkaar; een paar takjes of een lage plantensteun helpen.

Terugknippen

In augustus terugknippen, zodat hij nieuwe rozetten vormt en de winter beter doorkomt.

Tip: Geef hem geen compost of mest: op arme, droge grond blijft hij compacter, bloeit hij rijker en leeft hij langer.

Wanneer snoei je een kokardebloem?

Snoeimaanden: augustus.

Wanneer: In augustus, en de hele zomer door de uitgebloeide bloemen.

Hoe:

• Knip in augustus de bloeistengels terug tot 10–15 cm boven de grond; de bladrozet aan de voet laat je staan.
• Zo vormt hij nieuwe rozetten, bloeit hij vaak nog wat na in de herfst en leeft hij langer.
• Knip uitgebloeide bloemen de hele zomer terug tot net boven een blad.
• Ruim in april afgestorven blad op, zonder tot op de grond te knippen.

Let op: Snoei in de late herfst niet tot op de grond: de plant moet met bladrozetten de winter in.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaaien

In februari–april binnen zaaien bij 18–20 °C; het zaad licht aandrukken en niet bedekken. Na 1–3 weken kiemt het; verspenen en na half mei uitplanten. Rassen komen niet altijd zuiver uit zaad.

Wortelstekken

In de winter stukjes wortel van 5 cm in een pot met zanderige grond leggen en koel en vorstvrij zetten; in het voorjaar groeien er nieuwe planten uit.

Scheuren

In april een oudere pol opgraven en de jonge rozetten aan de rand met wortels afnemen.

Hoe komt een kokardebloem de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

• Winterhard tot ongeveer −30 °C, maar alleen in droge, goed doorlatende grond.
• Natte winters zijn het grootste risico: plant hem op een helling, in grind of in een verhoogd bed.
• Laat de bladrozetten staan en dek niet af met blad of mulch: dat houdt vocht vast.
• In een pot: zet hem in de winter onder een afdak en geef weinig water.

Ziektes en plagen

• Kortlevendheid: Na 2–3 jaar verdwijnt de plant vaak. Knip in augustus terug, plant in droge grond en zaai of stek tijdig nieuwe planten.
• Meeldauw: Wit poeder op het blad in de nazomer. Geef de planten ruimte, water aan de voet en knip aangetast blad weg.
• Slakken: Ze vreten in het voorjaar aan jonge planten en rozetten. Raap ze ’s avonds op en bescherm jonge planten tot ze stevig zijn.
• Uitzakken: Op rijke grond of in de schaduw vallen de stengels open. Kies een armere, zonnige plek of geef wat steun.

Het jaar rond

• Februari: Binnen zaaien.
• Maart: Binnen zaaien. Zaailingen verspenen.
• April: Binnen zaaien. Planten. Afgestorven blad opruimen.
• Mei: Planten. Zaailingen na half mei uitplanten.
• Juni: Begin van de bloei. Uitgebloeide bloemen wegknippen.
• Juli: Bloei. Uitgebloeide bloemen wegknippen. Bloemen snijden.
• Augustus: Bloeistengels terugknippen tot 10–15 cm.
• September: Nabloei. Uitgebloeide bloemen wegknippen.
• Oktober: Laatste bloemen.
• December: Wortelstekken nemen. Planten droog houden.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Vlinders

Nectar voor dagvlinders.

Wist je dat?

• Het geslacht is genoemd naar Gaillard de Charentonneau, een 18e-eeuwse Franse magistraat en liefhebber van de plantkunde.
• De Engelse naam ‘blanket flower’ zou verwijzen naar de felle kleuren en patronen van de geweven dekens van Noord-Amerikaanse inheemse volkeren.
• De eenjarige ouder, Gaillardia pulchella, is de officiële wilde bloem van de Amerikaanse staat Oklahoma.