Armeense ooievaarsbek

Hoe herken je een Armeense ooievaarsbek?

Groeivorm

Brede pol van ongeveer 1 m hoog en breed, met vertakte stengels die graag tegen buurplanten leunen.

Blad

Groot, handvormig en diep ingesneden, frisgroen; in de herfst kleurt het rood.

Bloem

Open schoteltjes van 3–4 cm in losse trossen boven het blad, van juni tot augustus.

Kleur

Fel magentarood met een zwart hart en zwarte nerven.

Vrucht

Een lange, snavelvormige vrucht die bij rijpheid openspringt en de zaden wegschiet.

Wortels

Stevige wortelstok; de pol wordt langzaam breder, maar woekert niet.

Bloei: juni–augustus · Planten: maart–april en september–oktober · Snoeien: maart en augustus

Waarom in je tuin?

• Een van de felste kleuren in de zomerborder: magenta met een zwart oog.
• Lange bloei, van juni tot augustus, en na een terugsnoei vaak nog wat nabloei.
• Bijen en hommels vliegen graag op de open bloemen.
• Het grote, ingesneden blad kleurt in de herfst mooi rood.
• Volledig winterhard en makkelijk: een plant die jaren meegaat.
• Vult snel een open plek in de border en houdt onkruid onder zijn bladerdek kort.

Waar staat een Armeense ooievaarsbek graag?

• Zon of halfschaduw; in volle zon moet de grond wat vochtig blijven.
• Elke goede tuingrond: zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk.
• Normale, niet te droge grond; in de winter liever geen staand water.
• Plant hem midden in de border, tussen stevige planten waar hij tegen kan leunen.
• Reken op 60–80 cm tussen de planten.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Normaal

Grootte

1 m hoog, 1 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -30 °C)

Mooi samen met

• Vrouwenmantel: Limoengele bloempjes en zacht blad als frisse tegenhanger van het magenta.
• Rozen: Een klassieke combinatie in een romantische border; hij vult de kale voet van de struik.
• Kattenkruid: Lavendelblauwe bloemen in dezelfde maanden, die de felle kleur verzachten.
• Ridderspoor: Hoge blauwe aren achter de pol, in juni en juli.
• Siergrassen: Luchtige halmen, zoals pijpenstrootje, geven rust tussen de felle bloemen.

Hoe en wanneer plant je een Armeense ooievaarsbek?

Planten in maart–april en september–oktober.

1. Plant in maart–april of in september–oktober, als de grond niet bevroren of te nat is.
2. Graaf een plantgat twee keer zo breed als de pot en meng er wat compost door.
3. Zet de plant even diep als in de pot: de kroon komt net op grondniveau.
4. Houd 60–80 cm afstand tot de buurplanten.
5. Druk de grond goed aan en geef meteen een flinke gieter water.
6. Leg een dunne laag compost of bladmulch rond de plant.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar regelmatig bij droogte. Daarna enkel in lange droge periodes.

Bemesten

In maart–april een schep compost rond de pol. Meer is niet nodig: te rijke grond geeft slappe stengels.

Steun

Zet in april wat rijshout of een plantensteun rond de pol, of plant hem tussen stevige buren.

Na de bloei

Knip de pol na de eerste bloei terug: je krijgt fris blad en vaak nog een paar bloemen.

Scheuren

Om de 4–5 jaar opnieuw scheuren als het hart van de pol kaal wordt.

Tip: Laat hem tegen stevige buren leunen in plaats van hem strak op te binden: zo staat hij natuurlijker en valt hij minder om. Knip na de eerste bloei terug voor fris blad.

Wanneer snoei je een Armeense ooievaarsbek?

Snoeimaanden: maart en augustus.

Wanneer: In augustus, na de eerste bloei, en in maart om het oude, afgestorven blad op te ruimen.

Hoe:

• Knip na de bloei de uitgebloeide stengels en het oude blad terug tot 10–15 cm boven de grond.
• Geef daarna water en wat compost, zodat er snel nieuw blad komt.
• Laat het blad in de herfst staan voor de herfstkleur en knip de afgestorven resten in maart weg tot net boven de grond.
• Wil je zaailingen, laat dan een paar bloeistengels staan tot het zaad rijp is.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Scheuren

In maart–april of in september de pol opgraven en met een spade verdelen in stukken met elk een paar knoppen en wortels. Meteen opnieuw planten.

Zaaien

Rijp zaad in de nazomer in een bak zaaien en buiten laten staan; de kou helpt het kiemen. De zaailingen lijken meestal goed op de moederplant.

Hoe komt een Armeense ooievaarsbek de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

• Volledig winterhard, tot ongeveer −30 °C: in België is geen bescherming nodig.
• Het blad sterft in de winter af; de plant loopt in maart–april opnieuw uit.
• In een grote pot: zet de pot tegen een muur en zorg dat overtollig water weg kan.

Ziektes en plagen

• Omvallen: Na een regenbui valt de pol open. Geef steun, bemest niet te rijk of plant hem tussen stevige buren.
• Meeldauw: Wit poeder op het blad in droge zomers. Water geven en na de bloei terugknippen; het nieuwe blad is meestal gezond.
• Slakken: Vreten aan het jonge blad in het voorjaar. ’s Avonds rapen of een bierval zetten.
• Kale pol: Het hart wordt na enkele jaren open en bloeit minder. Scheuren en de jonge randstukken opnieuw planten.

Het jaar rond

• Maart: Oud blad wegknippen. Compost geven. Planten of scheuren.
• April: Planten. Rijshout of plantensteun plaatsen.
• Mei: Letten op slakken bij het jonge blad.
• Juni: Begin van de bloei. Bijen en hommels op bezoek.
• Juli: Volle bloei. Water geven bij droogte.
• Augustus: Na de bloei terugknippen tot 10–15 cm. Water en compost geven.
• September: Planten of scheuren. Soms wat nabloei.
• Oktober: Planten. Het blad kleurt rood.
• November: Blad laten staan; het sterft vanzelf af.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• De naam ooievaarsbek verwijst naar de lange, snavelvormige vrucht. Als die rijp is, springt hij open en schiet de zaden een eind weg.
• Hij is geen familie van de ‘geranium’ op de vensterbank: dat is een pelargonium, uit dezelfde plantenfamilie maar een ander geslacht.
• De Britse Royal Horticultural Society gaf hem de Award of Garden Merit, een onderscheiding voor betrouwbare tuinplanten.