Nieuw-Guinea-impatiens

Hoe herken je een Nieuw-Guinea-impatiens?

Groeivorm

Compacte, bossige plant van ongeveer 35 cm hoog en breed met dikke, sappige stengels.

Blad

Glanzend, lancetvormig, 8–15 cm, vaak brons, paars of geel getekend.

Bloem

Plat, 5–7 cm in doorsnede, met een lange, dunne spoor aan de achterkant; van mei tot oktober.

Kleur

Roze, rood, oranje, lila, wit of tweekleurig.

Wortels

Vezelig en ondiep; de plant heeft regelmatig water nodig.

Bloei: mei–oktober · Planten: mei–juni · Snoeien: maart en juni

Waarom in je tuin?

• Bloeit onafgebroken van mei tot in oktober, met bloemen van 5–7 cm.
• Verdraagt meer zon dan het gewone vlijtig liesje, zolang hij genoeg water krijgt.
• Ongevoelig voor de valse meeldauw die het gewone vlijtig liesje treft.
• Sierlijk gekleurd blad: brons, paars of geelgroen, ook buiten de bloei mooi.
• Ideaal voor bakken, potten en hangmanden in halfschaduw of lichte zon.

Waar staat een Nieuw-Guinea-impatiens graag?

• Halfschaduw of zon met wat schaduw tegen de felle middagzon; hij verdraagt meer zon dan het vlijtig liesje, mits hij genoeg water krijgt.
• Humusrijke, vochthoudende, goed doorlatende grond: zand, leem of klei, zuur tot neutraal. In bakken kwaliteitspotgrond.
• Normaal tot vochtig: laat de grond nooit helemaal uitdrogen, maar ook niet drassig worden.
• Zet de planten op 30–35 cm van elkaar; in een bak van 25 cm kunnen 2–3 planten.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Zuur of neutraal

Vocht

Normaal of nat

Grootte

0,35 m hoog, 0,35 m breed

Winterhard

Vorstgevoelig: pas buiten na de laatste nachtvorst (half mei)

Mooi samen met

• Fuchsia: Hangende bloemen die dezelfde halfschaduw en vochtige grond waarderen.
• Begonia: Bloeit net als hij in halfschaduw op vochtige grond.
• Siernetel: Gekleurd blad in halfschaduw, een mooie aanvulling naast de bloemen.
• Klimop: Groen of bont blad dat de bak vult en de bloemen laat uitkomen.

Hoe en wanneer plant je een Nieuw-Guinea-impatiens?

Planten in mei–juni.

1. Plant uit in mei–juni, als er geen nachtvorst meer wordt verwacht; hij heeft minstens 5 °C nodig.
2. Verwijder de plant voorzichtig uit de pot en maak de wortelkluit niet kapot.
3. Zet hem even diep als in de pot, in humusrijke grond of potgrond met afvoergaten.
4. Reken op 30–35 cm tussen de planten in een border; in bakken 2–3 planten per bak van 25 cm.
5. Geef direct een flinke gietbeurt en houd de grond vochtig.
6. Mulch in de border met een dun laagje compost of schors om de grond koel te houden.

Verzorgen

Water

In de zomer dagelijks, in bakken zelfs twee keer op warme dagen. Bij droogte laat hij de bloemen vallen.

Bemesten

Om de 1–2 weken vloeibare meststof voor bloeiende planten; of een langwerkende meststof bij het planten.

Toppen

Knijp lange scheuten in juni weg voor een bossiger groei en meer bloemen.

Uitgebloeide bloemen

Verwelkte bloemen vallen vaak vanzelf af; verwijder ze voor een nettere plant.

Steun

Meestal niet nodig; de sappige stengels zijn wat breekbaar bij harde wind.

Tip: Geef in de zomer dagelijks water: bij droogte laat hij de bloemen vallen. Hij verdraagt meer zon dan het gewone vlijtig liesje, maar een plek met schaduw tegen de felle middagzon is ideaal.

Wanneer snoei je een Nieuw-Guinea-impatiens?

Snoeimaanden: maart en juni.

Wanneer: In maart een overwinterde plant terugknippen en in juni lange scheuten inkorten.

Hoe:

• Knip overwinterde planten in maart terug tot ongeveer de helft, net boven een blad.
• Knijp of knip in juni te lange scheuten in voor een bossigere groei.
• Verwijder dode, zwakke of verdorde stengels helemaal.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Stekken in de nazomer

In augustus–september: kopstekken van 8–10 cm van niet-bloeiende scheuten, onderste bladeren weg, in potgrond of water. Na 2–3 weken wortelen ze.

Stekken in het voorjaar

In maart–april, van een overwinterde plant: kopstekken nemen en laten wortelen bij 18–20 °C. Zo heb je tijdig nieuwe planten voor mei.

Hoe komt een Nieuw-Guinea-impatiens de winter door?

Winterhard tot 5 °C: beschermen in strenge winters.

• Niet winterhard: hij heeft minstens 5 °C nodig en wordt buiten als eenjarige gekweekt.
• Wil je hem bewaren, haal hem in oktober voor de eerste nachtvorst binnen en zet hem licht bij 12–15 °C met weinig water.
• Je kunt ook in de nazomer stekken nemen en die binnen overwinteren; dat is makkelijker dan een hele plant bewaren.

Ziektes en plagen

• Spint: Bij droogte en warmte: fijne webjes en vergeelde, gespikkelde blaadjes. Regelmatig water geven en de lucht rond de plant vochtig houden.
• Bladluis en witte vlieg: Zuigende insecten op jonge scheuten en onder het blad. Afspuiten met water of lieveheersbeestjes laten opruimen.
• Bloemen vallen af: Meestal door droogte of een plotselinge temperatuurwisseling. Geef regelmatig water en vermijd uitdroging.
• Stengelrot en grijsschimmel: Zachte, bruine stengels bij te veel water of vochtig weer. Geef minder water, laat ruimte en verwijder aangetaste delen.

Het jaar rond

• Maart: Overwinterde planten terugknippen. Stekken nemen.
• April: Stekken laten wortelen. Planten laten wennen aan buiten.
• Mei: Na de ijsheiligen uitplanten. Water geven en bijmesten.
• Juni: Lange scheuten inkorten. Dagelijks water geven.
• Juli: Volle bloei. Dagelijks water en om de 1–2 weken bijmesten.
• Augustus: Bloei. Stekken nemen voor de overwintering.
• September: Bloei. Stekken laten wortelen.
• Oktober: Vóór de eerste vorst binnenhalen of opruimen.

Wist je dat?

• De moderne Nieuw-Guinea-impatiens zijn gekruist uit wilde soorten uit Nieuw-Guinea.
• Anders dan het gewone vlijtig liesje worden ze niet aangetast door de valse meeldauw die dat vlijtig liesje in veel landen zwaar trof.
• Het geslacht Impatiens telt honderden soorten; bij veel ervan springen de rijpe zaaddozen bij aanraking open.