Macedonische knautia (Knautia macedonica)

Foto: Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0 · bron

Vaste plant · Caprifoliaceae

Macedonische knautia

Knautia macedonica

In andere talen: Knautie de Macédoine (Français) · Macedonian scabious (English)

De Macedonische knautia komt uit de Balkan, waar hij in graslanden en struikgewas groeit. Het is een vaste plant met een rozet van grijsgroen blad en dunne, sterk vertakte stengels van zo’n 70 cm. Van juni tot oktober dragen die talloze dieprode tot wijnrode bloemhoofdjes van 2–3 cm, als kleine speldenkussentjes. Tuiniers houden van de warme kleur, de lange bloei en de vele bijen en vlinders die erop afkomen; bovendien is het een fijne snijbloem. Er bestaan compacte rassen zoals ‘Mars Midget’ en zaadmengsels in roze, rode en lila tinten, zoals ‘Melton Pastels’.

  • Licht

    Volle zon

    warm en licht

  • Vocht

    Droog tot normaal

    geen natte voeten

  • Grond

    Zand of leem

    elke zuurtegraad

  • Winterhard

    Volledig winterhard

    tot -25 °C

  • Grootte

    0,7 m

    hoog, 0,5 m breed

  • Bloei

    juni–oktober

Feiten op een rij
Snoeimaandenmaart en juni–september
Hoogte0,7 m
Inheems in BelgiëNee, aangeplant
Goed voor bijen, vlinders en vogelsJa, voor bijen en vlinders
Giftig voor mens en huisdierNiet als giftig bekend
Bloeijuni–oktober

Herkennen

Hoe herken je een Macedonische knautia?

Groeivorm
Losse, wat uitwaaierende pol van 60–70 cm hoog en zo’n 50 cm breed, met dunne, vertakte stengels.
Blad
Rozetblad langwerpig, gaaf tot gelobd; stengelblad kleiner en vaak veerdelig; grijsgroen en licht behaard.
Bloem
Bolle hoofdjes van 2–3 cm vol kleine buisbloempjes, op lange, dunne stelen.
Kleur
Dieprood tot wijnrood; bij zaadmengsels ook roze en lila.
Wortels
Een penwortel met zijwortels: hij laat zich daardoor slecht verplanten.

Bloei: juni–oktober · Zaaien: maart–april · Planten: maart–mei en september · Snoeien: maart en juni–september

In je tuin

Waarom in je tuin?

  • Dieprode bloemhoofdjes van juni tot oktober: een warme kleur die met bijna alles combineert.
  • Een magneet voor bijen, hommels en vlinders.
  • Een sierlijke snijbloem voor een zomers boeket.
  • Verdraagt droogte goed en vraagt weinig verzorging.
  • De luchtige groei vult open plekken tussen grassen en andere vaste planten.

Waar staat een Macedonische knautia graag?

  • Volle zon: in de schaduw gaat hij liggen en bloeit hij minder.
  • Zand- of leemgrond, zuur tot kalkrijk, goed doorlatend.
  • Droge tot gewone grond; natte voeten in de winter verdraagt hij slecht.
  • Plant 40–50 cm uit elkaar, vier à vijf planten per m², liefst tussen grassen of stevige buren.
Licht
Zon
Grondsoort
Zand of leem
Zuurtegraad
Niet kieskeurig
Vocht
Droog of normaal
Grootte
0,7 m hoog, 0,5 m breed
Winterhard
Winterhard (tot -25 °C)

Mooi samen met

  • Vedergras: Fijn, wuivend gras dat hem steunt en de rode hoofdjes laat zweven.
  • Patagonisch ijzerhard: Paarse bloemschermen op lange stengels, ook een vlindermagneet.
  • Kattenkruid: Een lage, blauwe wolk aan de voet.
  • Bossalie: Blauwpaarse aren als contrast met de rode bolletjes.
  • Rode zonnehoed: Grotere, roze bloemen voor een zomerse prairieborder.

Onderhoud

Hoe en wanneer plant je een Macedonische knautia?

Planten in maart–mei en september.

  1. Plant in maart–mei of in september, als de grond niet te nat is.
  2. Graaf een plantgat twee keer zo breed als de pot; meng op zware grond grof zand door.
  3. Zet de plant even diep als in de pot, met het hart op de hoogte van de grond.
  4. Zet er meteen een siergras of een paar stevige buren naast, zodat hij steun heeft.
  5. Giet goed aan; daarna enkel water bij langdurige droogte.

Verzorgen

Water
Na het aanslaan zelden nodig; in potten wel regelmatig.
Bemesten
Niet nodig: in rijke grond worden de stengels slap en valt hij nog meer uit elkaar.
Uitgebloeide bloemen
Knip ze geregeld weg tot op een zijknop: zo bloeit hij door tot in oktober.
Steun
Plant hem tussen grassen of andere planten, of geef een paar takken als steun.
Snijbloemen
Snijd stelen met pas geopende hoofdjes en knoppen, ’s ochtends, en zet ze meteen in water.
Zaailingen
Laat op het einde van het seizoen enkele hoofdjes rijpen: hij zaait zich uit, zodat je hem houdt als de moederplant na enkele jaren verdwijnt.

Tip: Hij valt wat uit elkaar: zet hem tussen grassen of andere planten die hem steunen, en knip uitgebloeide bloemen weg voor een bloei tot in oktober.

Wanneer snoei je een Macedonische knautia?

Snoeimaanden: maart en juni–september.

Wanneer: Knip van juni tot september geregeld uitgebloeide bloemen weg. In maart ruim je de oude stengels op.

Hoe:

  • Knip uitgebloeide hoofdjes met hun steel terug tot op een blad of zijknop.
  • Valt de plant midden in de zomer helemaal uit elkaar, knip dan de langste stengels met een derde in: er komen nieuwe bloeistengels.
  • Knip in maart de oude stengels weg tot net boven het bladrozet.

Let op: Knip in de herfst niet tot op de grond: laat het bladrozet staan tot het voorjaar.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaaien
Binnen in maart–april in een zaaibak; licht bedekken en vochtig houden. Na half mei uitplanten. Vroeg gezaaide planten bloeien soms al het eerste jaar.
Stekken
In april–mei stekken van jonge scheuten aan de voet nemen en in zanderige stekgrond laten wortelen. Zo blijven rassen zuiver.

Hoe komt een Macedonische knautia de winter door?

Winterhard tot −25 °C.

  • Winterhard tot ongeveer −25 °C: in België geen probleem op goed doorlatende grond.
  • Natte grond in de winter is de grootste vijand: dan rot het hart.
  • In een pot: zet hem in de winter onder een afdak, zodat de grond niet doorweekt.

Ziektes en plagen

  • Meeldauw: Wit poeder op het blad, vooral in droge nazomers. Water geven bij droogte en ruimte laten; zwaar aangetaste stengels wegknippen.
  • Uit elkaar vallen: Te rijke grond, te veel schaduw of geen steun. Plant hem tussen grassen in de zon en bemest niet.
  • Wortelrot: In natte winters op zware grond. Plant hem op een goed doorlatende plek.
  • Bladluis: Soms op de stengeltoppen. Meestal ruimen lieveheersbeestjes ze op; anders afspuiten met water.
  • Kort leven: Na enkele jaren wordt hij zwakker. Laat zaailingen staan of neem stekken.

Het jaar rond

  • Maart: Oude stengels wegknippen. Binnen zaaien. Planten.
  • April: Binnen zaaien. Planten. Stekken nemen.
  • Mei: Zaailingen uitplanten na half mei. Planten.
  • Juni: Begin van de bloei. Bloemen snijden.
  • Juli: Bloei. Uitgebloeide bloemen wegknippen.
  • Augustus: Bloei. Uitgebloeide bloemen wegknippen. Letten op meeldauw.
  • September: Bloei. Enkele hoofdjes laten rijpen. Planten.
  • Oktober: Laatste bloemen. Bladrozet laten staan.

Gebruiken

Goed voor dieren

Bijen
Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.
Vlinders
Nectar voor dagvlinders.

Jij en deze soort

Wist je dat?

  • Het geslacht Knautia is genoemd naar Knaut, een Duitse arts en plantkundige uit de 17e eeuw.
  • Hij is familie van de beemdkroon, Knautia arvensis, die bij ons in het wild in bermen en graslanden groeit, met lila bloemhoofdjes.
  • Knautia en Scabiosa lijken sterk op elkaar. Je ziet het verschil aan de bloempjes: bij Knautia hebben ze meestal vier slippen, bij Scabiosa vijf.

Tuinplanten · Alle soorten

Laden…