
Foto: Kurt Stüber [1], CC BY-SA 3.0 · bron
Vaste plant · Caprifoliaceae
Duifkruid
Scabiosa columbaria
In andere talen: Scabieuse colombaire (Français) · Small scabious (English)
Duifkruid is een inheemse vaste plant van droge, kalkrijke graslanden, die bij ons vooral op kalkhellingen in het zuiden van het land groeit en ook elders in Europa voorkomt. Het is een sierlijke, vrij lage plant met fijn ingesneden, grijsgroen blad en dunne stengels van zo’n 50 cm. Van juni tot oktober draagt elke stengel een bol bloemhoofdje van 2–3 cm in zacht lila, als een speldenkussen. Tuiniers houden van de lange bloei en van de vele vlinders en bijen die erop afkomen; op een droge, zonnige plek is hij bovendien weinig werk. Compacte rassen zoals ‘Butterfly Blue’ en ‘Pink Mist’ worden vaak onder duifkruid verkocht.
Licht
Volle zon
warm en licht
Vocht
Droog
verdraagt droogte
Grond
Zand, leem of klei
neutraal tot kalkrijk
Winterhard
Volledig winterhard
tot -25 °C
Grootte
0,5 m
hoog, 0,3 m breed
Bloei
juni–oktober
| Snoeimaanden | maart en juni–september |
|---|---|
| Hoogte | 0,5 m |
| Inheems in België | Ja |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor bijen en vlinders |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | juni–oktober |
Herkennen
Hoe herken je een duifkruid?
- Groeivorm
- Losse pol van 30–50 cm hoog en zo’n 30 cm breed, met dunne, vertakte bloemstengels.
- Blad
- Rozetblad gelobd tot ingesneden, stengelblad fijn veerdelig; grijsgroen en licht behaard.
- Bloem
- Bolle hoofdjes van 2–3 cm vol kleine buisbloempjes; de buitenste zijn groter en vormen een kraag.
- Kleur
- Zacht lila tot blauwviolet; bij rassen ook roze.
- Vrucht
- Bolronde zaadhoofdjes met fijne borstels, die na de bloei blijven staan.
Bloei: juni–oktober · Zaaien: maart–mei · Planten: maart–mei en september · Snoeien: maart en juni–september
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Bloeit bijna vijf maanden, van juni tot oktober, als je uitgebloeide bloemen wegknipt.
- Een topper voor vlinders, bijen en hommels.
- Inheems en droogtebestendig: ideaal voor een zonnige rotstuin, grindtuin of droge bloemenweide.
- Compact en sierlijk: past ook vooraan in de border of in een pot.
- De bolronde zaadhoofdjes zijn na de bloei ook decoratief.
Waar staat een duifkruid graag?
- Volle zon: in de schaduw bloeit hij nauwelijks en gaat hij liggen.
- Zand, leem of kalkrijke klei, neutraal tot kalkrijk en vooral goed doorlatend.
- Droge grond: natte voeten in de winter verdraagt hij niet.
- Plant 25–30 cm uit elkaar, zo’n tien planten per m².
- Licht
- Zon
- Grondsoort
- Zand, leem of klei
- Zuurtegraad
- Neutraal of kalkrijk
- Vocht
- Droog
- Grootte
- 0,5 m hoog, 0,3 m breed
- Winterhard
- Winterhard (tot -25 °C)
Mooi samen met
- Wilde marjolein: Inheems, geurend en ook geliefd bij vlinders, voor dezelfde droge, kalkrijke grond.
- Knoopkruid: Paarse bloemhoofdjes in een droge bloemenweide.
- Geel walstro: Gele, geurende pluimpjes, inheems en droogtebestendig.
- Kattenkruid: Een blauwe, lang bloeiende rand in de zon.
- Vedergras: Fijn, wuivend gras rond de lila hoofdjes.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een duifkruid?
Planten in maart–mei en september.
- Plant in maart–mei of in september, als de grond niet te nat is.
- Graaf een plantgat twee keer zo breed als de pot. Op zware grond meng je er grof zand of fijn grind door.
- Op zure grond helpt een handje kalk of kalkrijk grind in het plantgat.
- Zet de plant even diep als in de pot: het hart mag niet onder de grond zitten.
- Giet matig aan; daarna enkel water bij langdurige droogte.
- Mulch met grind, niet met compost: zo blijft het hart droog.
Verzorgen
- Water
- Na het aanslaan zelden nodig; in potten wel regelmatig.
- Bemesten
- Niet nodig: op schrale grond bloeit hij het best.
- Uitgebloeide bloemen
- Knip uitgebloeide hoofdjes geregeld weg tot op een blad of zijknop: zo bloeit hij door tot in oktober.
- Zaad
- Laat op het einde van de zomer een paar hoofdjes zaad zetten: de plant leeft niet lang, maar zaailingen nemen het over.
- Pot
- In een pot gebruik je zanderige potgrond met een laag grind onderin.
Tip: Knip uitgebloeide bloemen geregeld weg en geef hem een droge, zonnige plek met kalkrijke, goed doorlatende grond: dan bloeit hij van juni tot in oktober.
Wanneer snoei je een duifkruid?
Snoeimaanden: maart en juni–september.
Wanneer: Knip van juni tot september geregeld uitgebloeide bloemen weg. In maart ruim je de oude stengels en dode bladeren op.
Hoe:
- Knip een uitgebloeid hoofdje met zijn stengel af tot op een blad of een nieuwe knop.
- Laat in september enkele hoofdjes rijpen als je zaad of zaailingen wilt.
- Knip in maart de oude stengels weg tot net boven het bladrozet.
Let op: Knip in de herfst niet tot op de grond: het bladrozet beschermt het hart in de winter.
Vermeerderen
- Zaaien
- Binnen in maart, of buiten in april–mei. Zaad nauwelijks bedekken en licht vochtig houden; het kiemt in enkele weken. Uitplanten als de plantjes stevig zijn.
- Stekken
- In april–mei stekken van jonge scheuten aan de voet nemen en in zanderige stekgrond laten wortelen.
Hoe komt een duifkruid de winter door?
Winterhard tot −25 °C.
- Winterhard tot ongeveer −25 °C: in België geen probleem, op voorwaarde dat de grond goed doorlatend is.
- Natte winters zijn gevaarlijker dan vorst: op natte grond rot hij weg.
- In een pot: zet de pot in de winter onder een afdak, zodat hij niet doorweekt.
Ziektes en plagen
- Wortelrot: De plant rot in de winter weg op natte, zware grond. Verbeter de afwatering of plant hem op een verhoogde plek.
- Meeldauw: Wit poeder op het blad in droge nazomers. Weinig schadelijk: aangetaste bladeren wegknippen.
- Slakken: Vreten in het voorjaar aan jonge planten. ’s Avonds rapen.
- Kort leven: Na enkele jaren wordt hij zwakker. Laat zaailingen staan of zaai opnieuw.
Het jaar rond
- Maart: Oude stengels wegknippen. Binnen zaaien. Planten.
- April: Buiten zaaien. Planten. Stekken nemen.
- Mei: Buiten zaaien. Planten.
- Juni: Begin van de bloei. Uitgebloeide bloemen wegknippen.
- Juli: Bloei. Uitgebloeide bloemen wegknippen.
- Augustus: Bloei. Uitgebloeide bloemen wegknippen.
- September: Bloei. Enkele hoofdjes laten rijpen. Planten.
- Oktober: Laatste bloemen. Zaadhoofdjes laten staan.
Gebruiken
Goed voor dieren
- Bijen
- Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.
- Vlinders
- Nectar voor dagvlinders.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- Columbaria komt van het Latijnse columba, duif: de Nederlandse naam duifkruid is daar een letterlijke vertaling van.
- De naam Scabiosa komt van het Latijnse scabies, schurft: vroeger dacht men dat de plant tegen huidziekten hielp.
- Een bloemhoofdje bestaat uit tientallen kleine bloempjes; de buitenste zijn groter en naar buiten gericht, zodat het geheel op één grote bloem lijkt.