Moerasbloem

Hoe herken je een moerasbloem?

Groeivorm

Laag, uitwaaierend tapijtje van 15 cm hoog en breed, met sappige, wat liggende stengels.

Blad

Fijn veervormig ingesneden, glanzend en lichtgroen.

Bloem

Schotelvormig, 2–3 cm breed, met vijf bloemblaadjes, van mei tot juli.

Kleur

Geel in het hart en wit aan de rand, als een spiegelei. Er bestaat ook een helemaal gele vorm.

Zaad

Vrij grote zaden die na de bloei op de grond vallen en in de herfst of het voorjaar kiemen.

Bloei: mei–juli · Zaaien: maart–april en september

Waarom in je tuin?

• Een van de vroegste eenjarige bloeiers: al in mei een tapijt van geel en wit.
• Lokt zweefvliegen, waarvan de larven bladluizen opruimen in de moestuin.
• Een topplant voor bijen, die de open bloemen druk bezoeken.
• Winterhard: in september gezaaid bloeit hij het volgende voorjaar extra vroeg.
• Een vrolijke, lage bodembedekker voor randen, onder fruitstruiken of tussen tegels.
• Zaait zich uit, zodat je hem maar één keer hoeft te zaaien.

Waar staat een moerasbloem graag?

• Volle zon: dan staan de bloemen wijd open.
• Elke tuingrond: zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk.
• Normaal vochtig: een koele voet en vocht in het voorjaar geven de langste bloei. In een droge zomer is hij sneller uitgebloeid.
• Ideaal langs de randen van de moestuin, onder fruitstruiken of tussen tegels en grind.
• Dun uit tot 10–15 cm van elkaar.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Normaal

Grootte

0,15 m hoog, 0,15 m breed

Winterhard

Verdraagt lichte vorst (tot -10 °C)

Mooi samen met

• Vergeet-mij-nietje: Hemelsblauw naast het geel en wit, in hetzelfde voorjaar.
• Goudsbloem: Nog een nuttige eenjarige voor de moestuinrand, met oranje bloemen.
• Phacelia: Een paarsblauwe bijenplant die net zo makkelijk ter plaatse te zaaien is.
• Bieslook: Paarse bolletjes en een eetbare rand langs het groentebed.

Hoe en wanneer plant je een moerasbloem?

1. Zaai in september of in maart–april ter plaatse, want hij verplant niet graag.
2. Hark de grond fijn en zaai dun, 0,5–1 cm diep, in een rij of breedwerpig.
3. Druk de grond licht aan en houd hem vochtig tot de zaailingen opkomen, meestal na één à twee weken.
4. Dun de zaailingen uit tot 10–15 cm.
5. In een pot of bak zaai je rechtstreeks in de pot, in potgrond met wat zand.
6. Zaaisels van september bloeien al in mei; voorjaarszaaisels enkele weken later.

Verzorgen

Water

Enkel bij droogte in het voorjaar: hij houdt van een koele, vochtige voet tijdens de bloei.

Bemesten

Niet nodig: gewone tuingrond is genoeg.

Wieden

Houd jonge zaailingen vrij van onkruid; later sluit het tapijtje zelf.

Na de bloei

In juli is hij uitgebloeid en sterft hij af. Trek de planten uit, of laat ze nog een paar weken staan zodat ze zaad laten vallen.

Zaailingen

In de herfst komen de nieuwe zaailingen op. Herken ze aan het fijne, lichtgroene blad en wied ze niet weg.

Tip: Zaai in september of maart ter plaatse langs de moestuin of onder fruitstruiken: de bloemen lokken zweefvliegen, waarvan de larven bladluizen eten. Laat na de bloei een paar planten staan, dan zaait hij zich uit.

Wanneer snoei je een moerasbloem?

Wanneer: Een eenjarige die niet gesnoeid wordt. Na de bloei in juli trek je hem uit of laat je hem uitzaaien.

Hoe:

• Snoeien is niet nodig: de plant blijft vanzelf laag en compact.
• Laat na de bloei een paar planten staan tot de zaden vallen, als je wilt dat hij zich uitzaait.
• Trek de afgestorven planten in juli uit en zet ze op de composthoop.

Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaad

Zaai in september of maart–april ter plaatse. Je kunt in juli zaad verzamelen van uitgebloeide planten en het droog bewaren tot september.

Zelf uitzaaien

Hij zaait zich elk jaar uit. Een teveel aan zaailingen wied je gewoon weg.

Hoe komt een moerasbloem de winter door?

Winterhard tot −10 °C: beschermen in strenge winters.

• Winterhard tot ongeveer −10 °C: in september gezaaide planten overwinteren in de Belgische tuin als kleine rozetjes.
• In een strenge winter vallen er soms verliezen; zaai dan in maart bij.
• Bescherming is niet nodig. Zet een pot wel beschut en nooit in een schotel met water.

Ziektes en plagen

• Slakken: Ze vreten jonge zaailingen in de herfst en het voorjaar. Controleer ’s avonds en raap ze weg.
• Bladluis: Soms op jonge scheuten. Zweefvliegen en lieveheersbeestjes ruimen ze meestal snel op.
• Snel uitgebloeid: Bij hitte en droogte is de bloei snel voorbij. Zaai in september voor een vroegere bloei en geef water bij droogte.
• Meeldauw: Wit poeder op het blad op het einde van de bloei, bij droog weer. Niet erg: de plant sterft dan toch af.
• Te veel zaailingen: Hij zaait zich rijkelijk uit. Wied het teveel weg terwijl de zaailingen nog klein zijn.

Het jaar rond

• Maart: Ter plaatse zaaien.
• April: Ter plaatse zaaien. Uitdunnen tot 10–15 cm.
• Mei: Bloei van de herfstzaaisels. Bijen en zweefvliegen aan het werk.
• Juni: Volle bloei. Water geven bij droogte.
• Juli: Laatste bloei. Zaad laten vallen of verzamelen; afgestorven planten opruimen.
• September: Ter plaatse zaaien voor een vroege bloei volgend jaar.
• Oktober: Zaailingen komen op. Uitdunnen en niet wegwieden.
• November: Jonge rozetjes overwinteren in de tuin.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• In het Engels heet hij ‘poached egg plant’, gepocheerd-eiplant, naar de geel-witte bloemen.
• De naam Limnanthes betekent ‘moerasbloem’, van het Griekse limnè (poel) en anthos (bloem): in Californië groeit hij in laagtes die in de winter onder water staan.
• Hij is genoemd naar David Douglas, de Schotse plantenjager die ook de douglasspar naar Europa bracht.