Vijfdelig kaasjeskruid

Hoe herken je een vijfdelig kaasjeskruid?

Groeivorm

Rechtopgroeiende vaste plant van 0,8–1,2 m hoog en 50–60 cm breed, met meerdere stengels uit één pol.

Blad

Onderaan rond met ondiepe lobben, aan de stengel diep vijfdelig ingesneden; zachtbehaard, middengroen.

Bloem

Roze, schotelvormige bloemen van 3–5 cm met vijf diep ingesneden kroonbladen, in de bladoksels, van juni tot september.

Vrucht

Platte, ronde splitvruchtjes, de ‘kaasjes’, die op kleine kaasjes lijken.

Wortels

Een stevige penwortel: hij verdraagt droogte, maar is moeilijk te verplanten.

Bloei: juni–september · Zaaien: maart–mei · Planten: april–mei en september–oktober · Snoeien: maart en mei

Waarom in je tuin?

• Bloeit lang, van juni tot in september, met honderden roze schotelbloemen.
• Een inheemse plant die bijen en andere insecten veel nectar biedt.
• Droogtebestendig en weinig veeleisend: past op een zonnige, droge plek.
• Stevige, hoge plant voor het midden of de achtergrond van een wilde of landelijke border.
• Weinig onderhoud: één keer per jaar terugknippen volstaat.

Waar staat een vijfdelig kaasjeskruid graag?

• Volle zon voor de rijkste bloei en de stevigste groei.
• Doorlatende, kalkrijke tot neutrale grond: zand, leem of klei, het liefst eerder schraal.
• Droog tot normaal vochtig: natte voeten in de winter verdraagt hij slecht.
• Plant op 50–60 cm van elkaar; hij heeft veel ruimte nodig.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Neutraal of kalkrijk

Vocht

Droog of normaal

Grootte

1 m hoog, 0,6 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -30 °C)

Mooi samen met

• Steppesalie: Violette aren naast de roze schotels, dezelfde droge zon.
• Duizendblad: Witte of gele schermen als contrast in een wilde border.
• Kattenkruid: Een lage, blauwe wolk van bloemen aan de voet.
• Siergrassen: Fijne halmen die de roze bloemen zacht omlijsten.

Hoe en wanneer plant je een vijfdelig kaasjeskruid?

Planten in april–mei en september–oktober.

1. Plant in april–mei of in september–oktober, als de grond niet bevroren of drassig is.
2. Graaf een plantgat dat ruim twee keer zo breed is als de kluit; de penwortel moet recht kunnen staan.
3. Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond aan.
4. Houd 50–60 cm tussen de planten.
5. Geef meteen een flinke gieter water.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar bij droogte wekelijks water geven. Daarna redt hij zich zelf.

Bemesten

Niet nodig: op rijke grond wordt hij te lang, slap en valt hij om.

Steun

Meestal niet nodig in de zon. Bij wind of rijke grond helpt een lage steun of inkorten in mei.

Uitgebloeide bloemen

Knip ze regelmatig weg om de bloei te verlengen, maar laat enkele staan als je zaad wil.

Zelfzaai

Hij zaait zich vlot uit. Verplant jonge plantjes in het voorjaar of trek ze uit.

Tip: Kort in mei de stengels met een derde in: dan blijft de plant lager, stevig en bloeit hij rijker. Verwijder aangetaste bladeren bij roest meteen.

Wanneer snoei je een vijfdelig kaasjeskruid?

Snoeimaanden: maart en mei.

Wanneer: In maart knip je de oude stengels weg; in mei kun je de stengels inkorten voor een lagere, stevigere plant.

Hoe:

• Knip in maart alle dode stengels van vorig jaar tot vlak boven de grond af.
• Kort in mei de stengels met een derde in als je een steviger, lagere plant wil; hij bloeit dan iets later.
• Knip regelmatig uitgebloeide bloemen weg om de bloei te verlengen.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaad

Zaai in maart–april binnen of in april–mei buiten, 0,5–1 cm diep. De harde zaadschil kiemt beter na een nacht weken in lauw water.

Basale stekken

In het voorjaar stekken van 5–8 cm van nieuwe scheuten aan de basis in zandige potgrond. De penwortel maakt delen moeilijk.

Hoe komt een vijfdelig kaasjeskruid de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

• Volledig winterhard tot ongeveer −30 °C: in Vlaanderen is geen bescherming nodig.
• De bovengrondse delen sterven in de winter af; de plant loopt in het voorjaar opnieuw uit.
• In een pot: zet de pot beschut en tegen regen, zodat de wortels niet wegrotten.

Ziektes en plagen

• Malvaroest: Gele vlekken op het blad met oranjebruine puistjes aan de onderkant. Verwijder aangetaste bladeren, vermijd water op het blad en ruim in de herfst het afgevallen blad op.
• Omvallen: In rijke grond of halfschaduw wordt hij lang en slap. Plant hem zonniger of kort hem in mei in.
• Slakken: Vreten jonge scheuten en zaailingen in het voorjaar kaal. Verzamel ze ’s avonds of leg een slakkenbarrière.
• Bladluis: Op jonge scheuten. Afspuiten met water of ze laten opruimen door lieveheersbeestjes.

Het jaar rond

• Maart: Dode stengels wegknippen. Binnen zaaien.
• April: Zaaien en planten.
• Mei: Zo nodig stengels inkorten. Planten of zaaien.
• Juni: Begin van de bloei.
• Juli: Volle bloei. Uitgebloeide bloemen wegknippen.
• Augustus: Bloei. Op roest letten.
• September: Laatste bloei. Planten.
• Oktober: Planten. Afgevallen blad opruimen.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• De naam vijfdelig verwijst naar de bladeren aan de stengel, die diep in vijf delen zijn ingesneden.
• De ronde, platte vruchtjes lijken op kleine kaasjes: daarom heet het geslacht kaasjeskruid.
• Hij hoort tot de kaasjeskruidfamilie (Malvaceae), net als hibiscus, stokroos en de katoenplant.