Wegdistel

Hoe herken je een wegdistel?

Groeivorm

Tweejarig. Het eerste jaar een grote bladrozet; het tweede jaar een vertakte, rechtopstaande stengel van ongeveer 2 m hoog en 1 m breed.

Blad

Groot, diep ingesneden, stekelig getand, grijsgroen tot zilvergrijs door wollige haren.

Stengel

Gevleugeld met stekelige randen, wit behaard; stevig en vertakt.

Bloem

Paarse distelhoofdjes van 4–5 cm met een stekelige, bolvormige omwindsel. In juli en augustus.

Wortels

Een diepe penwortel; de plant verplant slecht, dus zaai ter plaatse.

Bloei: juli–augustus · Zaaien: april–mei en september

Waarom in je tuin?

• Een opvallende, zilvergrijze structuurplant van ongeveer 2 m, in het tweede jaar met paarse distelbloemen in juli en augustus.
• Bijen en vlinders bezoeken de bloemen; later eten vogels zoals de putter de zaden.
• Zeer droogtebestendig en geschikt voor zonnige, droge, arme grond.
• Het zilvergrijze blad is ook in de winter en het vroege voorjaar een blikvanger.
• Weinig werk: geen water, geen mest, geen snoei.

Waar staat een wegdistel graag?

• Volle zon voor een goede groei, zilverkleur en bloei.
• Goed doorlatende zand-, leem- of kleigrond, neutraal tot kalkrijk; arme grond is prima.
• Droog; hij verdraagt geen natte voeten en is zeer droogtebestendig.
• Geef hem minstens 1 m ruimte per plant en zet hem achteraan, waar niemand tegen de stekels aan loopt.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Neutraal of kalkrijk

Vocht

Droog

Grootte

2 m hoog, 1 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -20 °C)

Mooi samen met

• Zeedistel: Een andere zilvergrijze, stekelige structuurplant voor droge grond.
• Siergrassen: Zachte halmen die de stekelige structuur verzachten.
• Slangenkruid: Blauwe bloemen in dezelfde droge, zonnige hoek.
• Teunisbloem: Gele bloemen die ’s avonds opengaan en nachtvlinders aantrekken.
• Wilde marjolein: Laag en geurend; vult de voet en trekt bijen en vlinders.

Hoe en wanneer plant je een wegdistel?

1. Zaai in april–mei, of in september, rechtstreeks op de definitieve plek; zaailingen en rozetten verplant je liever niet.
2. Maak de grond fijn en zaai oppervlakkig, ongeveer 1 cm diep; druk het zaad aan.
3. Houd de grond vochtig tot het zaad na 2–3 weken kiemt.
4. Dun uit tot minstens 1 m tussen de planten; de rozetten worden bijna 1 m breed.
5. Het eerste jaar vormt hij alleen een rozet; de stengel en bloei volgen het jaar erna.

Verzorgen

Water

Alleen de zaailingen in het begin water geven. Daarna is hij zelfredzaam, ook in droge zomers.

Bemesten

Niet nodig; voedselrijke grond geeft slappe, te hoge planten.

Steun

Meestal niet nodig; op een winderige plek kan een stevige stok helpen.

Uitgebloeide bloemen

Knip ze weg vóór het zaad rijp is als je niet wil dat hij zich uitzaait.

Opruimen

Haal de afgestorven stengels weg na de bloei of in de winter. Draag stevige handschoenen.

Tip: Een indrukwekkende zilvergrijze distel van 2 m voor een droge, zonnige plek. Zaai ter plaatse en geef hem ruimte; knip uitgebloeide bloemen weg als je geen zaailingen wil.

Wanneer snoei je een wegdistel?

Wanneer: Hij wordt niet gesnoeid; je verwijdert uitgebloeide bloemen en na afloop de stengel, met dikke handschoenen.

Hoe:

• Knip uitgebloeide bloemhoofdjes weg vóór het zaad rijp is als je geen zaailingen wil.
• Laat een paar staan als je vogels wil voeden en wil dat hij zich uitzaait.
• Snijd de stengel na de bloei of in de winter aan de voet af.
• Trek ongewenste zaailingen uit zolang ze jong zijn; dat gaat het makkelijkst.

Let op: De hele plant is stekelig: draag dikke handschoenen en lange mouwen. Hij zaait zich rijkelijk uit en kan een hoek of een natuurlijke weide snel overnemen.

Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaaien

In april–mei of in september ter plaatse, ongeveer 1 cm diep. Kieming na 2–3 weken.

Uitzaaien

Laat enkele bloemhoofdjes uitrijpen; de zaailingen komen vanzelf op en zijn het jaar erna een rozet.

Hoe komt een wegdistel de winter door?

Winterhard tot −20 °C.

• Volledig winterhard, tot ongeveer −20 °C: in Belgische winters geen bescherming nodig, ook niet als rozet.
• Laat de stengels met zaadhoofdjes staan: ze zijn voedsel voor vogels.
• In een pot is hij te groot en te diepwortelend; zaai hem liever in de volle grond.

Ziektes en plagen

• Te sterke uitzaaiing: Hij zaait zich flink uit. Knip bloemhoofdjes weg voor ze rijp zijn of trek zaailingen uit.
• Meeldauw: Wit poeder op het blad in warme, vochtige perioden. Geef de planten ruimte en verwijder aangetaste bladeren.
• Bladluis: Soms op jonge scheuten en knoppen. Spoel af met water of laat lieveheersbeestjes hun werk doen.
• Slakken: Jonge zaailingen en rozetten worden soms aangevreten. Zoek ze ’s avonds of leg een rand van grof zand.

Het jaar rond

• Februari: Afgestorven stengels van vorig jaar verwijderen.
• April: Zaaien op de definitieve plek.
• Mei: Zaaien. Zaailingen uitdunnen tot 1 m.
• Juni: Het tweede jaar groeien de stengels fors. Eventueel steunen.
• Juli: Bloei van tweedejaars planten.
• Augustus: Bloei. Uitgebloeide hoofdjes wegknippen als je uitzaaien wil beperken.
• September: Zaaien of zaad oogsten. Zaadhoofdjes laten staan voor vogels.
• Oktober: Rozetten blijven staan. Stengels verwijderen.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Vlinders

Nectar voor dagvlinders.

Vogels

Bessen, zaden of insecten als voedsel, of een plek om te nestelen.

Wist je dat?

• De Engelse naam Scotch thistle verwijst naar Schotland, waar een distel het nationale symbool is; welke distelsoort dat oorspronkelijk was, wordt nog altijd betwist.
• Het eerste jaar vormt de plant alleen een rozet van vaak meer dan een halve meter breed; pas het tweede jaar bloeit hij.
• De zaden zijn voedsel voor zaadetende vogels zoals de putter.