
Foto: Warren Gretz, DOE/NREL, Public domain · bron
Siergras · Poaceae
Vingergras
Panicum virgatum
In andere talen: Panic érigé (Français) · Switchgrass (English)
Vingergras komt uit de prairies van Noord-Amerika, waar het samen met andere hoge grassen uitgestrekte graslanden vormt. Het vormt een rechtopgaande pol van smal blad, waarboven van augustus tot oktober ijle, luchtige pluimen zweven. In de herfst kleurt het blad geel, oranje of rood, afhankelijk van het ras. Tuiniers waarderen het omdat het tegen droogte kan, stevig rechtop blijft staan en de hele winter mooi blijft. Bekende rassen zijn ‘Shenandoah’, met rood blad, ‘Heavy Metal’ en ‘Prairie Sky’, met blauwgrijs blad, en het zuilvormige ‘Northwind’.
Licht
Volle zon
warm en licht
Vocht
Droog tot nat
niet kieskeurig
Grond
Zand, leem of klei
elke zuurtegraad
Winterhard
Volledig winterhard
tot -30 °C
Grootte
1,2 m
hoog, 0,6 m breed
Bloei
augustus–oktober
| Snoeimaanden | maart |
|---|---|
| Hoogte | 1,2 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor vogels |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | augustus–oktober |
Herkennen
Hoe herken je een vingergras?
- Groeivorm
- Dichte, rechtopgaande pol, met de pluimen 1–1,2 m hoog en ongeveer 60 cm breed. Breidt zich langzaam uit.
- Blad
- Smal en lijnvormig, groen tot blauwgrijs; in de herfst geel, oranje of rood.
- Bloei
- IJle, wijd vertakte pluimen met kleine aartjes, roodachtig tot beige, van augustus tot oktober.
- Zaad
- Kleine, glanzende zaadjes die tot in de winter aan de pluimen blijven hangen.
- Wortels
- Diep en sterk: daardoor kan hij zo goed tegen droogte.
Bloei: augustus–oktober · Planten: april–mei · Snoeien: maart
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Stevige, rechtopgaande pol die tot diep in de winter structuur geeft.
- Fijne, luchtige pluimen van augustus tot oktober, die glanzen in het tegenlicht.
- Mooie herfstkleur: geel bij de soort, rood bij rassen als ‘Shenandoah’.
- Droogtebestendig dankzij diepe wortels, maar verdraagt ook vochtige grond.
- De zaden zijn in de winter voer voor vogels.
Waar staat een vingergras graag?
- Volle zon: in de schaduw valt de pol open en kleurt hij minder.
- Zand-, leem- of kleigrond, zuur tot kalkrijk: hij is niet kieskeurig.
- Droge tot vochtige grond; eenmaal ingeworteld verdraagt hij droogte goed.
- Reken op 50–60 cm tussen de planten; mooi in een groep of als lage, luchtige afscheiding.
- Licht
- Zon
- Grondsoort
- Zand, leem of klei
- Zuurtegraad
- Niet kieskeurig
- Vocht
- Droog tot nat
- Grootte
- 1,2 m hoog, 0,6 m breed
- Winterhard
- Winterhard (tot -30 °C)
Mooi samen met
- Rode zonnehoed: Roze bloemen op stevige stengels, ook geliefd bij bijen.
- Herfstaster: Paarsblauwe bloemen in dezelfde late periode.
- Hemelsleutel: Platte, roze bloemschermen en vlezig blad, ook droogtebestendig.
- Kogeldistel: Blauwe bollen die mooi afsteken tegen de luchtige pluimen.
- Russische salie: Zilvergrijs blad en lavendelblauwe bloemen voor een zonnige, droge plek.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een vingergras?
Planten in april–mei.
- Plant in april of mei: vingergras groeit pas als de grond warm wordt en wortelt dan het best.
- Graaf een plantgat twee keer zo breed als de pot en maak de bodem los.
- Zet de plant even diep als in de pot, met het hart net op de grond.
- Hou 50–60 cm afstand tussen de planten.
- Geef meteen een flinke gieter water en de eerste weken bij droogte.
- Mulch eventueel met grind of een dunne laag compost, niet tegen het hart aan.
Verzorgen
- Water
- Het eerste jaar bij droogte. Daarna alleen in lange, droge periodes.
- Bemesten
- Niet nodig. Op rijke grond of met veel mest groeit hij slap en valt hij om.
- Laten staan
- Laat de pol de hele winter staan: de pluimen zijn mooi met rijp en de zaden voeden vogels.
- Delen
- Om de vier à vijf jaar, als de pol in het midden kaal wordt, in het voorjaar.
Tip: Plant in het voorjaar en geef hem tijd: hij komt laat op. Laat de pluimen de hele winter staan; rassen als ‘Shenandoah’ kleuren rood in de herfst en de zaden zijn wintervoer voor vogels.
Wanneer snoei je een vingergras?
Snoeimaanden: maart.
Wanneer: In maart, voor het nieuwe blad verschijnt. Niet in de herfst.
Hoe:
- Knip de hele pol terug tot 10–15 cm boven de grond.
- Bind de pol eerst samen met een touw: zo knip je hem in één keer af en ruim je makkelijk op.
- Gebruik een scherpe heggenschaar of snoeischaar.
- Composteer het droge blad of gebruik het als mulch.
Let op: Snoei niet te laat in het voorjaar: staan de nieuwe scheuten al hoog, dan knip je hun toppen mee af.
Vermeerderen
- Delen
- In april–mei, als het nieuwe blad net verschijnt: steek met een scherpe spade stukken van de pol en plant ze meteen. Zo blijven rassen zuiver.
Hoe komt een vingergras de winter door?
Winterhard tot −30 °C.
- Volledig winterhard, tot ongeveer −30 °C: in België geen bescherming nodig.
- Laat de pol staan: de pluimen en het verkleurde blad geven structuur en de zaden zijn voer voor vogels.
- In een pot overleeft hij ook gewone winters; wikkel de pot bij strenge vorst in jute.
Ziektes en plagen
- Late uitloop: In april lijkt de pol nog dood. Vingergras loopt pas uit als de grond warm is, vaak in mei. Geduld dus.
- Omvallen: Te veel schaduw, te rijke grond of te veel water maakt de pol slap. Een zonnige plek op schrale grond helpt.
- Kaal hart: Oude pollen sterven in het midden af. Delen in het voorjaar verjongt de plant.
- Roest: Oranjebruine puistjes op het blad, vooral bij vochtig weer in de nazomer. Knip aangetast blad weg en geef de plant ruimte en lucht.
Het jaar rond
- Januari: Pluimen laten staan voor de vogels.
- Februari: Winterstructuur. Laten staan.
- Maart: Terugknippen tot 10–15 cm.
- April: Planten. Delen als de pol kaal wordt.
- Mei: Het nieuwe blad loopt uit. Planten of delen.
- Juni: Groei. Jonge planten water geven bij droogte.
- Juli: Het blad groeit volop.
- Augustus: De eerste pluimen verschijnen.
- September: Bloei. De pluimen glanzen in het tegenlicht.
- Oktober: Bloei en herfstkleur.
- November: Laten staan; de zaden rijpen.
- December: De zaden zijn voer voor vogels. Rijp op de pluimen.
Gebruiken
Goed voor dieren
- Vogels
- Bessen, zaden of insecten als voedsel, of een plek om te nestelen.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- Vingergras is een van de typische grassen van de hoge prairie in Noord-Amerika, waar het in het wild voorkomt van Canada tot in Mexico.
- Het is een warmteminnend gras (een zogenoemde C4-plant): het groeit pas echt als het warm is. Daarom loopt het zo laat uit.
- In de Verenigde Staten wordt het onderzocht en geteeld als energiegewas voor biobrandstof.