Chinese wingerd (Parthenocissus henryana)

Foto: Rachida Boutboul, CC0 · bron

Klimplant · Vitaceae

Chinese wingerd

Parthenocissus henryana

In andere talen: Vigne vierge de Chine (Français) · Chinese Virginia creeper (English)

De Chinese wingerd is een bladverliezende klimplant uit Centraal-China, familie van de gewone wilde wingerd maar een stuk minder woest. Hij klimt tot zo’n 8 m hoog met ranken die eindigen in kleefschijfjes, zodat hij zonder draden tegen een muur omhoog gaat. Het fluweelachtige, handvormige blad is donkergroen tot bronsgroen met opvallende zilverwitte nerven, en kleurt in de herfst vurig rood. Tuiniers kiezen hem voor een muur in de halfschaduw, waar die zilveren tekening het mooist uitkomt. Hij is het hele groeiseizoen sierlijk en vraagt weinig werk.

  • Licht

    Zon tot schaduw

    niet kieskeurig

  • Vocht

    Normaal

    geen natte voeten

  • Grond

    Zand, leem of klei

    elke zuurtegraad

  • Winterhard

    Volledig winterhard

    tot -20 °C

  • Grootte

    8 m

    hoog, 6 m breed

Feiten op een rij
Snoeimaandennovember–december
Hoogte8 m
Inheems in BelgiëNee, aangeplant
Goed voor bijen, vlinders en vogelsJa, voor bijen en vogels
Giftig voor mens en huisdierNiet als giftig bekend

Herkennen

Hoe herken je een Chinese wingerd?

Groeivorm
Bladverliezende, zelfhechtende klimmer, tot 8 m hoog en 6 m breed.
Blad
Handvormig samengesteld, meestal uit vijf blaadjes van 4–10 cm. Fluweelachtig donkergroen tot bronsgroen met zilverwitte nerven, de onderkant vaak paarsachtig.
Herfstkleur
In oktober vurig rood tot purperrood, daarna valt het blad af.
Ranken
Vertakte ranken met kleine kleefschijfjes die zich stevig aan steen en hout hechten.
Bloem en vrucht
Kleine, groenige bloempjes in de zomer, nauwelijks zichtbaar maar geliefd bij bijen. In warme zomers volgen kleine blauwzwarte besjes.

Planten: maart–april en oktober–november · Snoeien: november–december

In je tuin

Waarom in je tuin?

  • Het mooiste blad van alle wingerds: fluweelachtig groen met zilverwitte nerven, in de herfst vurig rood.
  • Minder woest dan de gewone wilde wingerd en dus beter te beheersen tegen een huismuur.
  • Zelfhechtend: eenmaal op gang heeft hij geen draden of rek meer nodig.
  • Ideaal voor een muur op het noorden, oosten of westen, waar veel klimplanten minder goed groeien.
  • De onopvallende bloempjes trekken bijen; in warme zomers volgen blauwzwarte besjes voor de vogels.

Waar staat een Chinese wingerd graag?

  • Halfschaduw is ideaal: daar zijn de zilveren nerven het mooist. In schaduw groeit hij ook; in volle zon alleen als de grond vochtig blijft.
  • Humusrijke grond die niet uitdroogt: zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk.
  • Normaal vochtig; een plek tegen een muur droogt snel uit, dus geef daar extra water.
  • Tegen een muur, schutting of pergola; op een gladde, pas geschilderde muur hecht hij moeilijk.
  • Eén plant bedekt makkelijk 4–6 m muur. Plant op 30–40 cm van de muur.
Licht
Zon, halfschaduw en schaduw
Grondsoort
Zand, leem of klei
Zuurtegraad
Niet kieskeurig
Vocht
Normaal
Grootte
8 m hoog, 6 m breed
Winterhard
Winterhard (tot -20 °C)

Mooi samen met

  • Klimhortensia: Witte bloemen in de zomer op dezelfde schaduwmuur.
  • Clematis: Bloemen tussen het fluweelachtige blad.
  • Hosta: Grote bladeren aan de voet, in dezelfde halfschaduw.
  • Varens: Houden de voet koel en groen.
  • Japanse anemoon: Bloeit in september–oktober, als het blad rood begint te kleuren.

Onderhoud

Hoe en wanneer plant je een Chinese wingerd?

Planten in maart–april en oktober–november.

  1. Plant in maart–april of in oktober–november, als de grond niet bevroren of drijfnat is.
  2. Graaf een plantgat twee keer zo breed als de kluit, 30–40 cm van de muur, en meng er compost door.
  3. Zet de plant even diep als in de pot, een beetje schuin naar de muur toe.
  4. Leid de ranken met een paar stokjes of touwtjes naar de muur en bind ze los vast tot de kleefschijfjes zich hechten.
  5. Druk aan en geef meteen een flinke gieter water.
  6. Mulch de voet met compost of bladcompost om de wortels koel en vochtig te houden.

Verzorgen

Water
De eerste twee jaar geregeld bij droogte, zeker tegen een muur. Een gevestigde plant vraagt weinig water.
Bemesten
In maart een laag compost of wat organische mest rond de voet volstaat.
Mulchen
Elk voorjaar een laag compost of bladcompost houdt de voet koel.
Steun
In het eerste jaar helpen stokjes of touwtjes tot de kleefschijfjes zich vastzetten; daarna klimt hij op eigen kracht.
Blad
Laat het afgevallen herfstblad gerust aan de voet liggen als natuurlijke mulch.

Tip: Plant hem tegen een muur in de halfschaduw: daar krijg je de mooiste zilveren nerven. Bind de ranken het eerste jaar losjes vast tot de kleefschijfjes zich hechten.

Wanneer snoei je een Chinese wingerd?

Snoeimaanden: november–december.

Wanneer: In de vroege winter, in november–december, als hij kaal is en je de ranken goed ziet. Verder is snoeien nauwelijks nodig.

Hoe:

  • Knip ranken weg uit dakgoten, van dakpannen en rond ramen en deuren. Hou 30–50 cm vrij.
  • Kort te lange of loshangende ranken in tot op een knop of zijrank.
  • Haal dode en beschadigde ranken weg.
  • Trek ranken niet van de muur, maar knip ze los: zo beschadig je het metselwerk niet.

Let op: Snoei niet in het voorjaar: dan zit de plant vol sap en kunnen de wonden lang bloeden.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zachte stekken
In juni–juli: stekken met twee à drie knopen van jonge scheuten, onderste blad weg, in vochtige stekgrond onder plastic op een lichte plek zonder felle zon.
Afleggen
Pin in het voorjaar een lange rank op de grond vast en dek een knoop af met aarde. Maak hem na een jaar los en plant hem over.

Hoe komt een Chinese wingerd de winter door?

Winterhard tot −20 °C.

  • Winterhard tot ongeveer −20 °C: in België geen bescherming nodig voor een gevestigde plant.
  • Mulch in de herfst de voet van jonge planten als extra bescherming.
  • In de winter is hij kaal: alleen het netwerk van ranken blijft tegen de muur.
  • In een grote bak: zet hem tegen een muur en wikkel de bak in jute.

Ziektes en plagen

  • Verbrand blad: In felle zon krijgt het blad bruine randen en vervagen de zilveren nerven. Kies een plek in de halfschaduw of geef meer water.
  • Hecht niet: Jonge ranken vallen van de muur. Bind ze het eerste jaar vast; op een gladde of pas geschilderde muur gaat het moeilijk.
  • Bladluis: Op jonge scheuttoppen in het voorjaar. Spuit ze weg met water; lieveheersbeestjes doen de rest.
  • Meeldauw: Wit poeder op het blad, vooral bij droogte aan de voet. Geef genoeg water en mulch.

Het jaar rond

  • Maart: Planten. Compost en mulch rond de voet.
  • April: Planten. Nieuwe ranken naar de muur leiden en losjes aanbinden.
  • Mei: Het blad loopt uit, bronsgroen met zilveren nerven. Letten op bladluis.
  • Juni: Zachte stekken nemen. Water geven bij droogte.
  • Juli: Stekken kan nog. Water geven tegen een muur.
  • September: In warme jaren besjes voor de vogels. De herfstkleur begint.
  • Oktober: Vurige rode herfstkleur. Planten. Voet van jonge planten mulchen.
  • November: Planten. Na de bladval snoeien: weg van dakgoten en ramen.
  • December: Snoeien als het nog nodig is. Rust.

Gebruiken

Goed voor dieren

Bijen
Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.
Vogels
Bessen, zaden of insecten als voedsel, of een plek om te nestelen.

Jij en deze soort

Wist je dat?

  • Hij is genoemd naar Augustine Henry, de Ierse plantenverzamelaar die in China werkte; ook Lonicera henryi draagt zijn naam.
  • Parthenocissus betekent letterlijk ‘maagdenklimop’, van het Griekse parthenos (maagd) en kissos (klimop), net als de Franse naam vigne vierge.
  • De kleefschijfjes hechten zo stevig dat ze vaak op de muur blijven zitten als je een rank wegtrekt.

Tuinplanten · Alle soorten

Laden…